Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej i Sportu - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 8803

w sprawie zasad rekrutacji na studia w roku akademickim 2005/2006

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację Pana Posła Józefa Szczepańczyka, przesłaną przy piśmie SPS-0202-8803/04, przekazuję następujące informacje.

   Zgodnie z ustawą z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 65 z 1990 r., z późn. zm.) oraz ustawą z dnia 26 czerwca 1997 roku o wyższych szkołach zawodowych (Dz.U. z dnia 13 sierpnia 1997 r., z późn.zm.) o trybie, zasadach przyjęć oraz o zakresie egzaminu wstępnego decydują senaty poszczególnych szkół wyższych.

   Z dniem 1 czerwca 2003 roku weszły w życie przepisy artykułów 6 i 13 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2001 r. nr 111, poz. 1194), zgodnie z którymi do art. 141 ustawy o szkolnictwie wyższym oraz do art. 71 ustawy o wyższych szkołach zawodowych został dodany następujący przepis:

   ˝Jeżeli warunki rekrutacji przewidują egzaminy wstępne z przedmiotów zdawanych przez kandydata na egzaminie maturalnym, podstawę przyjęcia na studia, w ramach miejsc dostępnych w danej uczelni, stanowią wyniki egzaminu maturalnego. W tym przypadku senat uczelni ustala, jakie wyniki egzaminu maturalnego stanowią podstawę przyjęcia na studia˝.

   Przez egzamin wstępny należy rozumieć zarówno tradycyjny egzamin pisemny i ustny, jak również test lub rozmowę kwalifikacyjną, mające na celu sprawdzenie wiedzy kandydata z określonego przedmiotu.

   Wprowadzenie wyżej wymienionego przepisu do ustaw dotyczących szkolnictwa wyższego stanowi realizację postulatów dotyczących wprowadzenia uznawalności wyników uzyskanych przez kandydata na egzaminie maturalnym przez szkoły wyższe. Uczelnia nie ma prawa wymagać od kandydata na studia przystąpienia do egzaminu wstępnego z przedmiotu zdawanego przez niego na egzaminie maturalnym. Możliwość przystąpienia do egzaminu wstępnego organizowanego przez uczelnię może dotyczyć przedmiotów, z których kandydat nie zdawał egzaminu maturalnego, oraz kryteriów dodatkowych o niesprecyzowanym zakresie przedmiotowym lub sprawdzających predyspozycje do podjęcia studiów na danym kierunku (sprawność fizyczna, uzdolnienia), a nie wiedzy teoretycznej z danego przedmiotu

   Z wyżej wymienionych przepisów ustawowych wynika, iż zarówno zakres egzaminu wstępnego (przedmioty), jak i system przeliczania wyników uzyskanych na świadectwie dojrzałości ˝nowej matury˝ pozostaje wyłącznie w gestii uczelni.

   Minister Edukacji Narodowej i Sportu (dotyczy również ministrów pozostałych resortów nadzorujących szkoły wyższe) nie ma podstaw prawnych do określania centralnych zasad rekrutacji na studia. Taki system funkcjonował do roku 1990 i na skutek powszechnej krytyki został zastąpiony obecnie obowiązującym.

   Uwzględniając fakt, iż uczniowie przystępujący do egzaminu maturalnego w roku 2005 byli zobowiązani do końca września br. dokonać wyboru przedmiotów maturalnych, Minister Edukacji Narodowej i Sportu we wrześniu 2003 roku zwrócił się z prośbą do senatów uczelni, aby w uchwałach dotyczących warunków i trybu rekrutacji, podejmowanych w roku 2003, określiły zasady przyjęć na studia na dwa kolejne lata, tzn. 2004/2005 oraz 2005/2006. Uczyniła to większość senatów uczelni nadzorowanych przez Ministra Edukacji Narodowej i Sportu.

   Umożliwiło to uczniom aktualnych klas maturalnych wybranie na egzamin maturalny takich przedmiotów, które obowiązują na egzaminie wstępnym na wybrany przez nich kierunek studiów w wybranej uczelni.

   Na podstawie przesłanych do Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu uchwał senatów należy stwierdzić, iż kryteria przyjęć na studia w roku akademickim 2005/2006 nie różnią się od dotychczas obowiązujących. Analogicznie, jak w poprzednich latach, do podstawowych kryteriów należy zaliczyć: egzamin pisemny, egzamin ustny, rozmowę kwalifikacyjną, konkurs świadectw dojrzałości, sprawdziany predyspozycyjne. Wyżej wymienione kryteria dotyczą zarówno kandydatów legitymujących się świadectwem dojrzałości uzyskanym w wyniku ˝starej matury˝, jak i ˝nowej matury˝. Wymienione wyżej nowelizacje ustaw nie zobowiązują uczelni do dostosowania zakresu przedmiotowego egzaminów wstępnych do zakresu przedmiotowego egzaminu maturalnego. Może więc zaistnieć sytuacja, iż kryteria przyjęć stosowane od kilku lat i utrzymane przez daną uczelnię na rok akademicki 2005/2006 mogą nie ˝konsumować˝ wyników ˝nowej matury˝.

   W 2005 roku po raz pierwszy organizowany będzie zewnętrzny egzamin maturalny. Doświadczenia zdobyte w trakcie rekrutacji na studia uwzględniającej wyniki ˝nowej matury˝ niewątpliwie przyczynią się również do doskonalenia zasad przyjęć na studia w latach następnych.

   Sekretarz stanu

   Tadeusz Szulc

   Warszawa, dnia 7 grudnia 2004 r.