Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 8836

w sprawie sytuacji w PPUP Poczta Polska

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do interpelacji posła Bogdana Lewandowskiego nr SPS-0202-8836/04 z dnia 27 listopada 2004 roku w sprawie sytuacji w PPUP Poczta Polska przedstawiam poniższe wyjaśnienia.

   Odnosząc się do przytoczonych przez Pana Posła Bogdana Lewandowskiego wątpliwości dotyczących strategicznych działań podejmowanych przez Kierownictwo Poczty Polskiej, o których Pan Poseł został poinformowany przez p. Jerzego Lacha Przewodniczącego Sekretariatu Łączności NSZZ ˝Solidarność˝, chciałbym wyjaśnić, że sprawa sytuacji w p.p.u.p. Poczta Polska była przedmiotem debaty na 93. posiedzeniu Sejmu w dniu 16 grudnia 2004 roku (punkt 20. porządku dziennego), na którym wyjaśniłem większość z poruszonych przez Pana Posła kwestii. Tym niemniej przedstawiam je poniżej.

   W ostatnim okresie związki zawodowe działające w Poczcie Polskiej formułują pod adresem Kierownictwa Poczty Polskiej krytyczne opinie i uwagi dotyczące głównie komunikowania załodze zmian związanych z reorganizacją przedsiębiorstwa oraz stawiają zarzuty, iż podejmowane przez Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej w ostatnim czasie decyzje doprowadzą do zmarnotrawienia wielowiekowego dorobku Poczty Polskiej, a rozpoczęty proces restrukturyzacji spowoduje masowe zwolnienia, w związku z czym żądają wstrzymania tego procesu.

   Pogląd taki jest błędny. To, co było dobre 5 czy 10 lat temu, nie sprawdza się w dzisiejszych warunkach, dlatego też i Poczta Polska nie może ustrzec się przed zmianami i nadal funkcjonować w niezmienionej strukturze organizacyjnej.

   Dobra sytuacja finansowa, w jakiej Poczta Polska znajduje się aktualnie, jest spowodowana w dużej części zastrzeżeniem dużej części powszechnych usług pocztowych do jej wyłączności. Z chwilą pełnej liberalizacji rynku obszar zastrzeżony dla Poczty Polskiej przestanie praktycznie istnieć, na rynek wejdą (poza już działającymi ponad 80-cioma podmiotami) inni operatorzy pocztowi, przejmując jego część. Poczta Polska może więc stracić swoją pozycję, a wraz z nią przychody i w konsekwencji sytuacja finansowa może ulec pogorszeniu. Firma może utracić płynność finansową i wówczas wystąpi konieczność wprowadzenia programu poprawy gospodarki a w konsekwencji pomocy z budżetu państwa. Poza tym przejęcie części rynku przez innych operatorów może wymusić na Poczcie Polskiej ograniczenie działalności w zakresie usług pocztowych, a co za tym idzie spowodować zmniejszenie zatrudnienia w tym sektorze działalności. Dlatego uważam, że Poczta Polska nie może czekać z restrukturyzacją do takiego momentu, lecz musi już teraz sukcesywnie jej dokonywać. Aktualna dobra sytuacja finansowa sprzyja tym zmianom w zakresie ich finansowania, przez co nie spowoduje obciążenia dla budżetu państwa. Za takimi celami restrukturyzacji Kierownictwo Ministerstwa Infrastruktury opowiedziało się już w 2002 roku.

   Nie można też powiedzieć, że Kierownictwo Poczty Polskiej nie konsultuje programu zmian w przedsiębiorstwie z organizacjami związkowymi. Konsultacje te odbywają się na płaszczyźnie bezpośrednich kontaktów z przedstawicielami organizacji związkowych różnych ogniw oraz poprzez zapraszanie przedstawicieli do udziału w dyskusjach nad opiniowaniem propozycji programów, niestety nie zawsze przynoszą one oczekiwane przez obie strony efekty. Istotnym utrudnieniem w uzyskaniu jednomyślności lub nawet kompromisu jest fakt, że w Poczcie Polskiej działa 10 ogólnopolskich i krajowych central związków zawodowych, z których żadna nie spełnia warunku reprezentatywności zawartego w art. 6 ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego. Pocztowe organizacje związkowe, do których należy ok. 60% załogi, są natomiast zrzeszone w organizacjach związkowych działających na szczeblu krajowym, tj.: OPZZ, NSZZ ˝Solidarność˝ i Forum Związków Zawodowych, które jako jedyne spełniają ww. warunek reprezentatywności. Ilość organizacji związkowych działających w p.p.u.p. Poczta Polska utrudnia wypracowanie jednomyślnego stanowiska. Każda podjęta przez Kierownictwo Poczty Polskiej próba wprowadzania w ramach wdrażania ˝Strategii Rozwoju Poczty Polskiej˝ jakichkolwiek zmian organizacyjnych czy innych wiążących się z koniecznością dokonania zmiany dotychczasowych warunków pracy jest przez związki zawodowe kwestionowana i oprotestowywana. Związki zawodowe zarzucają kierownictwu Poczty Polskiej, iż nie są zapraszani do konsultacji i choć kierownictwo zaprasza je do udziału w pracach nad projektami zmian, uważają, że proces konsultacji nie jest wystarczający. Trudności we współpracy kierownictwa ze związkami zawodowymi były omawiane w trakcie posiedzeń Rady Poczty Polskiej, a także poświęconych im odrębnych spotkaniach Ministra Infrastruktury z członkami tej Rady oraz członkami Dyrekcji Generalnej przedsiębiorstwa. Wskazano, że proces konsultacji powinien być usprawniony i zintensyfikowany tak, aby minimalizować napięcia.

   Plan reorganizacji wewnętrznej polegający na wyodrębnieniu pionów biznesowych, który jest przedmiotem krytycznych uwag związków zawodowych przed zatwierdzeniem i nadaniem mu statusu oficjalnego dokumentu, również został poddany konsultacjom. Zebrane zarzuty, pytania, wątpliwości i propozycje zgłaszane przez pracowników i dyrektorów jednostek regionalnych były następnie analizowane i dyskutowane na spotkaniach z udziałem szefów poszczególnych jednostek organizacyjnych (DOP, RUP, ZTS) oraz liderów związków zawodowych. W ich efekcie osiągnięto porozumienie dotyczące głównych założeń restrukturyzacji, powołania Pionu Usług Pocztowych wraz z proponowaną strukturą regionalną, powołania Pionu Sieci i Pionu Usług Logistycznych, reorganizacji funkcji pomocniczych. Jednocześnie na skutek zgłaszanych obaw i wątpliwości ustalono, że zmiany organizacyjne w firmie zostaną rozłożone na etapy, reorganizacja funkcji pomocniczych zostanie przesunięta na ostatni etap, poszczególne funkcje i zadania będą wydzielane tylko w sytuacjach wyjątkowych, po przedstawieniu szczegółowego biznesplanu i wyraźnych korzyści ekonomicznych dla przedsiębiorstwa oraz korzyści społecznych dla pracowników.

   Nie ulega wątpliwości, że nadal istnieje potrzeba doskonalenia komunikacji wewnętrznej tak, aby informacje związane z przemianami w Przedsiębiorstwie docierały do najniższych szczebli i by były przekazywane w sposób zrozumiały dla pracowników. Obecnie informacje i materiały na temat reorganizacji są przekazywane pracownikom następującymi drogami: za pośrednictwem przedstawicieli pracowników Poczty Polskiej (tj. szefów zakładowych organizacji związkowych, z których trzech zasiada w Radzie Poczty Polskiej i ma przez to nie tylko dostęp do dokumentów, ale przede wszystkim możliwość bezpośredniego wpływania na decyzje i proces zarządzania firmą) oraz dyrektorów jednostek organizacyjnych (którzy zostali zobowiązani do przeprowadzania rozmów i informowania pracowników na temat zmian zachodzących w Poczcie Polskiej), a także bezpośrednio - przy pomocy wewnętrznych kanałów komunikacji (tygodnik ˝Poczta Polska˝ - gdzie prezentowano informacje na temat głównych założeń, celów, korzyści, przyczyn i sposobu przeprowadzania reorganizacji, Intranet - gdzie przedstawiono dokument i prezentację na temat reorganizacji, które zostały przedstawione na ostatnim posiedzeniu Rady Poczty Polskiej). Uruchomiono też specjalny numer telefonu dla wszystkich pracowników Poczty Polskiej, którzy chcieliby osobiście zadać pytania dotyczące zmian w przedsiębiorstwie. Na pytania odpowiada osobiście Dyrektor Generalny Poczty Polskiej oraz jego Zastępcy, będący dyrektorami poszczególnych pionów.

   Odnosząc się natomiast do pozostałych poruszanych w interpelacji kwestii na temat:

   - Rezygnacji z zakupu akcji Banku Pocztowego S.A., wyjaśniam, że na decyzję odstąpienia od prawa pierwokupu wpływ miała sytuacja finansowa Przedsiębiorstwa rozpatrywana w kontekście strategii jej rozwoju. Biorąc pod uwagę skalę programu inwestycyjnego Poczty Polskiej związanego z podstawowym zakresem jej działalności, tzn. usługami pocztowymi, wydatek związany z zakupem akcji spowodowałby opóźnienia w realizacji inwestycji o charakterze strategicznym, a jego poniesienie nie wpłynęłoby na pozycję udziałową Poczty na tyle, aby inwestycję w udziały traktować w sposób priorytetowy, natomiast dotychczasowa wielkość udziału w Banku Pocztowym SA jest wystarczająca, aby Przedsiębiorstwo mogło realizować cele związane z tymi udziałami.

   Ponadto na podjęcie takiej decyzji miał również charakter nowego inwestora, który jako branżowy i - co równie istotne - państwowy może stać się dla Poczty Polskiej korzystnym partnerem w procesie dalszego rozwoju Banku Pocztowego. Ten sam właściciel Poczty, Banku Pocztowego i PKO BP, jakim jest Państwo, to gwarancja bezpiecznych relacji kapitałowych. W świetle tych wyjaśnień pojawiający się zarzut działania w tym przypadku w sprzeczności z założeniami ˝Strategii...˝ wydaje się bezpodstawny.

   - Działania na arenie międzynarodowej

   W okresie ostatniego roku zostały zintensyfikowane działania p.p.u.p. ˝Poczta Polska˝ w obszarze aktywności międzynarodowej. Ma to na celu, po pierwsze, gromadzenie doświadczeń największych światowych operatorów pocztowych (także z zakresu restrukturyzacji), po drugie, pozwala brać udział w procesie podejmowania kluczowych decyzji dla światowego i europejskiego rynku usług pocztowych.

   Poczta Polska aktywnie działa w strukturach organizacji międzynarodowych zrzeszających operatorów pocztowych. Jedną z takich organizacji jest PostEurop. Poczta Polska jest członkiem - założycielem tego Stowarzyszenia oraz sygnatariuszem statutu organizacyjnego. Przedstawiciele Przedsiębiorstwa aktywnie uczestniczą w pracach grup roboczych (m.in.: ds. Kontaktów z UE, ds. Kontaktów z Klientami, ds. Jakości Usług oraz Komitetu Dialogu Społecznego w Sektorze Pocztowym) oraz w dwóch wspieranych przez Komisję Europejską projektach (ACCORD II i ACTIN), których inicjatorem i organizacją wiodącą jest PostEurop. Natomiast w czerwcu br. Poczta Polska otrzymała propozycję kandydowania - po raz pierwszy w historii tej organizacji - do Rady Zarządzającej. Nigdy wcześniej przedstawiciele Przedsiębiorstwa nie byli członkami zarządu tej organizacji. Wychodząc naprzeciw propozycji PostEurop, Poczta Polska wysunęła swojego kandydata i podjęła szereg działań promocyjno-informacyjnych w tym zakresie.

   Poczta Polska bierze również aktywny udział w pracach Światowego Związku Pocztowego. Jej przedstawiciele są członkami i czynnie uczestniczą w pracach Grupy Roboczej ds. Bezpieczeństwa Pocztowego, która zajmuje się całokształtem zagadnień bezpieczeństwa obrotu pocztowego oraz zabezpieczania obiektów i przeciwdziałaniu nielegalnemu uszczuplaniu dochodów poczty, Rady Doradczej ds. Marketingu Bezpośredniego, a także Grupy Działania ds. Opłat Końcowych.

   Poczta Polska dzięki tym działaniom nie tylko utrzymuje kontakty z innymi operatorami, co umożliwia wzajemną wymianę doświadczeń, ale wzmacnia swą pozycję i nie ma podstaw do wysuwania stwierdzeń o stopniowej eliminacji naszego operatora narodowego z areny międzynarodowej.

   Przedstawiając powyższe, wyrażam nadzieję, że w sposób wyczerpujący zdołałem wyjaśnić kwestie poruszone w interpelacji Pana Posła Bogdana Lewandowskiego.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Wojciech Hałka

   Warszawa, dnia 21 grudnia 2004 r.