Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 8840

w sprawie skutków podwyższenia stawki podatku VAT na materiały budowlane

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przesłaną przy piśmie, znak: SPS-0202-8840/04, z dnia 2 grudnia 2004 r. interpelacją posła Mirosława Krajewskiego w sprawie skutków podwyższenia stawki podatku VAT na materiały budowlane uprzejmie wyjaśniam, co następuje:

   Główną przesłanką do wprowadzenia z dniem 1 maja 2004 r. nowej ustawy o podatku od towarów i usług (ustawa z dnia 11 marca 2004 r. opublikowana w Dz.U. Nr 54, poz. 535) było przystąpienie Polski do Unii Europejskiej i wiążące się z tym zobowiązania dotyczące dostosowania polskich rozwiązań w zakresie poboru podatku od wartości dodanej do wymagań prawodawstwa unijnego. Głównym aktem w prawodawstwie europejskim dotyczącym VAT jest Szósta Dyrektywa Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich, dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej - ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG z późn. zm.). Zgodnie z art. 12(3)(a) Szóstej Dyrektywy Rady, Państwa Członkowskie mogą stosować jedną lub dwie obniżone stawki (w wysokości nie niższej niż 5% podstawy opodatkowania), jednak wyłącznie do dostaw towarów i świadczenia usług wymienionych w załączniku H do Dyrektywy.

   Wyjaśniam, że w załączniku tym nie zostały wymienione materiały budowlane. Oznacza to, że przepisy Dyrektywy nie dają podstaw do stosowania stawek obniżonych dla dostaw tych towarów. Tym samym, zgodnie z prawodawstwem unijnym, dostawa materiałów budowlanych powinna być opodatkowania stawką podstawową podatku od towarów i usług. Wyjaśniam również, że właśnie dostosowanie w tym zakresie polskich unormowań do prawodawstwa wspólnotowego było przyczyną podwyższenia stawki podatku od towarów i usług na materiały budowlane z 7% do 22%. Brak jest w związku z tym podstaw do zmiany przepisów w tym zakresie.

   Muszę również podkreślić, że w wyniku negocjacji przedakcesyjnych Polska uzyskała możliwość stosowania w okresie przejściowym obniżonej stawki podatku od towarów i usług w budownictwie. Stosownie do zapisanych w Traktacie Akcesyjnym derogacji, w drodze odstępstwa od art. 12(3)(a) Szóstej Dyrektywy, Polska może utrzymać do 31 grudnia 2007 r. obniżoną stawkę podatku od wartości dodanej w odniesieniu do usług budowy, remontu i modernizacji budynków mieszkalnych, nieświadczonych w ramach programu o charakterze socjalnym, z wyłączeniem materiałów budowlanych, oraz na dostawę budynków mieszkalnych lub części budynków mieszkalnych przed pierwszym zasiedleniem. Oznacza to, że Polska uzyskała możliwość stosowania do końca 2007 r. stawki VAT 7% w całym budownictwie mieszkaniowym, z wyłączeniem jednak materiałów budowlanych. Zaznaczam przy tym, że - co do zasady - przepisy Szóstej Dyrektywy dopuszczają stosowanie przez Państwa Członkowskie stawki obniżonej VAT do dostawy, budowy, remontów lub przebudowy budynków mieszkalnych wyłącznie w ramach polityki społecznej.

   W związku z tym, zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. a i b ww. ustawy o podatku od towarów i usług, w okresie do 31 grudnia 2007 r. stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 7% stosuje się w odniesieniu do robót budowlano-montażowych oraz remontów i robót konserwacyjnych związanych z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą, a także do obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych.

   Wyjaśniam też, że opodatkowanie materiałów budowlanych stawką podstawową VAT, przy jednoczesnym opodatkowaniu dostawy obiektów budownictwa mieszkaniowego oraz robót wykonywanych na tych obiektach obniżoną stawką VAT 7%, nie musi prowadzić do podwyższenia ceny dla dostawy obiektu lub wykonanej usługi remontowej. Podatek VAT jest tylko jednym z elementów kalkulacyjnych ceny usługi (lub towaru). Natomiast o ostatecznej cenie danej usługi w dużej mierze decyduje przedsiębiorca, przy uwzględnieniu między innymi kosztów prowadzonej działalności oraz zysku. Podkreślić przy tym należy, że generalną zasadą dla systemu VAT jest przysługujące podatnikowi prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W sytuacji, gdy kwota podatku naliczonego przewyższa kwotę podatku należnego, podatnikowi przysługuje prawo do zwrotu nadwyżki. Ta okoliczność również powinna być uwzględniana przez przedsiębiorców przy kalkulowaniu cen swoich usług.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Jarosław Neneman

   Warszawa, dnia 23 grudnia 2004 r.