Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 8902

w sprawie wykonywania zawodu lekarza przez osoby pełniące funkcje kierowników samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację Pana Posła Grzegorza Woźnego z dnia 13 grudnia 2004 r. Nr SPS-0202-8902/04 w sprawie wykonywania zawodu lekarza przez osoby pełniące funkcje kierowników samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej uprzejmie informuję, że mając na względzie przepisy:

   - ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. Nr 106, poz. 679 z późn. zm.),

   - art. 20 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808) przewidujące zmiany w ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty w zakresie prowadzenia indywidualnej praktyki lekarskiej, indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej oraz grupowej praktyki lekarskiej,

   - ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 z późn. zm.),

   - ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.),

   - ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.)

   - nie ma możliwości prowadzenia indywidualnej praktyki lekarskiej, indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej oraz grupowej praktyki lekarskiej przez lekarzy, którzy jednocześnie pełnią funkcję dyrektora zakładu opieki zdrowotnej.

   Wymienione wyżej ustawy ustrojowe o samorządzie gminnym, powiatowym i wojewódzkim odpowiednio przewidują, że w celu wykonywania zadań gmina tworzy (gminne) jednostki organizacyjne (art. 9 ust. 1), powiat tworzy (powiatowe) jednostki organizacyjne (art. 6 ust. 1), województwo tworzy wojewódzkie samorządowe jednostki organizacyjne (art. 8 ust. 1). Jednostki organizacyjne tworzy, likwiduje i decyduje o ich reorganizacji, jak również wyposażeniu w majątek organ stanowiący danej jednostki samorządu terytorialnego (art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy o samorządzie gminnym, art. 12 pkt 8 lit. i ustawy o samorządzie powiatowym, art. 18 pkt 19 lit. f ustawy o samorządzie województwa).

   Jednostki samorządu terytorialnego wykonują należące do ich kompetencji zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Wspomniane zadania realizowane są bezpośrednio przez te jednostki lub za pomocą utworzonych przez nie jednostek organizacyjnych. Za jednostki organizacyjne województwa, powiatu lub gminy uznaje się np. dom pomocy społecznej, szkoły i placówki oświatowe, a także zakłady opieki zdrowotnej. Potwierdzeniem tej tezy jest wyrok NSA z dnia 19 października 2001 r., II SA/Ka 1003/01 (Pr. Pracy 2002/5/39), w którym Sąd stwierdził, że samodzielny zakład opieki zdrowotnej jest gminną jednostką organizacyjną.

   Przytoczona na wstępie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne określa krąg podmiotów podlegających ustawie. W art. 1 ustawodawca wskazuje osoby zajmujące kierownicze stanowiska państwowe, w rozumieniu przepisów o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe oraz sędziów Trybunału Konstytucyjnego. W art. 2 (pkt 1-11) wyszczególnia enumeratywnie wskazane różnorodne podmioty, w tym: kierowników jednostek organizacyjnych gminy i powiatu oraz kierowników wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych (odpowiednio pkt 6, 6a, 6b). W dalszych przepisach ustawy o ograniczeniu działalności gospodarczej ustawodawca zastrzega wobec tych osób (podmiotów) stosowne obowiązki i zakazy (np. w art. 4, 7) i łączy z naruszeniem tych zakazów określone konsekwencje (np. w art. 9 i 15).

   Należy dodać, iż zakład opieki zdrowotnej zgodnie z postanowieniami art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408) może być utworzony przez jednostkę samorządu terytorialnego. Tworzenie, przekształcanie i likwidacja publicznego zakładu opieki zdrowotnej następuje w drodze rozporządzenia właściwego organu administracji rządowej albo w drodze uchwały właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 44 ust. 4 ww. ustawy podmiot, który utworzył publiczny zakład opieki zdrowotnej, nawiązuje z kierownikiem tego zakładu stosunek pracy na podstawie powołania lub umowy o pracę albo zawiera z nim umowę cywilnoprawną. Nadzór nad zakładem opieki zdrowotnej sprawuje podmiot, który utworzył zakład. Dokonuje on kontroli i oceny działalności zakładu opieki zdrowotnej oraz pracy kierownika zakładu.

   Zatem jednostki samorządu terytorialnego są podmiotem tworzącym zakład opieki zdrowotnej. W takiej sytuacji utworzony przez ten podmiot zakład opieki zdrowotnej stanowi jednostkę organizacyjną tego podmiotu, czyli województwa, powiatu lub gminy.

   Oznacza to, że w świetle obowiązujących przepisów prawa kierownik zakładu opieki zdrowotnej ma obowiązek złożenia oświadczenia majątkowego.

   Wspomniane oświadczenie powinno zawierać informacje o:

   1) zasobach pieniężnych, nieruchomościach, udziałach i akcjach w spółkach handlowych oraz o nabyciu od Skarbu Państwa, innej państwowej osoby prawnej, jednostek samorządu terytorialnego, ich związków lub od komunalnej osoby prawnej mienia, które podlegało zbyciu w drodze przetargu, a także dane o prowadzeniu działalności gospodarczej oraz dotyczące zajmowania stanowisk w spółkach handlowych,

   2) dochodach osiąganych z tytułu zatrudnienia lub innej działalności zarobkowej lub zajęć, z podaniem kwot uzyskiwanych z każdego tytułu,

   3) mieniu ruchomym o wartości powyżej 10 000 złotych,

   4) zobowiązaniach pieniężnych o wartości powyżej 10 000 złotych, w tym zaciągniętych kredytach i pożyczkach oraz warunkach, na jakich zostały udzielone.

   Biorąc pod uwagę powyższe, kierownicy samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej będący lekarzami nie mogą prowadzić jednocześnie indywidualnej, indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej oraz grupowej praktyki lekarskiej.

   Jednocześnie pragnę poinformować, że kierownik samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej nie musi być lekarzem. Zgodnie bowiem z przepisem art. 44a ust. 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy o zakładach opieki zdrowotnej zastępca kierownika zakładu, który jest powoływany w przypadku, gdy kierownik nie jest lekarzem, jest obowiązany spełniać wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 marca 1999 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w publicznych zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 30, poz. 300).

   Pozostaję z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Zbigniew Podraza

   Warszawa, dnia 3 stycznia 2005 r.