Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 8909

w sprawie konwersji opłat koncesyjnych operatorów stacjonarnych publicznych sieci telefonicznych

   W odpowiedzi na interpelację Pana Posła Tadeusza Jarmuziewicza, znak: SPS-0202-8909/04 z dnia 14 grudnia br. w sprawie konwersji opłat koncesyjnych operatorów stacjonarnych publicznych sieci telefonicznych, uprzejmie wyjaśniam, co następuje:

   Zgodnie z regulacjami zawartymi w ustawie z dnia 23 listopada 2002 r. o restrukturyzacji zobowiązań koncesyjnych operatorów stacjonarnych publicznych sieci telefonicznych wydanie decyzji umarzającej raty opłaty koncesyjnej lub opłaty prolongacyjne do wysokości faktycznie poniesionych w danym okresie lub w danym roku przez operatora lub podmiot powiązany nakładów inwestycyjnych jest ostatnim etapem procesu restrukturyzacji ciążących na operatorach zobowiązań z tytułu posiadania koncesji telekomunikacyjnych.

   Wydane przez Ministra Infrastruktury decyzje umorzeniowe znalazły przede wszystkim odzwierciedlenie w księgach rachunkowych operatorów, telekomunikacyjnych i jak wynika z informacji przekazanych przez operatorów przeprowadzony proces restrukturyzacji miał istotny wpływ na poprawę ich sytuacji finansowo-ekonomicznej.

   Oceniając rezultaty tego procesu, tytułem przykładu można wskazać na jego przebieg w wybranych spółkach. W przypadku spółek Grupy Netia dokonane, w wyniku umorzenia opłat za udzielenie koncesji oraz umorzenia opłat prolongacyjnych, oddłużenie spowodowało, że spółki te stały się wiarygodnym partnerem do rozmów z potencjalnymi inwestorami oraz bankami gotowymi do współfinansowania rozwoju telekomunikacji w Polsce, w tym inwestycji planowanych przez spółki tej grupy.

   Odzyskanie płynności finansowej i wiarygodności inwestycyjnej powinno również w znaczący sposób ułatwić angażowanie się Netii w proces konsolidacji rynku alternatywnych operatorów telekomunikacyjnych i w konsekwencji sprzyjać tworzeniu dużych podmiotów, które ze względu na swój potencjał będą stanowić realną konkurencję dla Telekomunikacji Polskiej S.A. W wielu przypadkach proces konsolidacji z Netią może być jednym z podstawowych czynników poprawiających kondycję finansową operatorów, a co za tym idzie, może przyczynić się do wznowienia i rozszerzenia przez nich inwestycji w sektorze telekomunikacyjnym. Przykładem może być nabycie przez Netię Spółki RST EL-NET S.A. i rozpoczęcie jej restrukturyzacji finansowej, co w efekcie powinno umożliwić zwiększenie dynamiki programu inwestycyjnego tej spółki ograniczonego w ostatnim okresie z powodu braku funduszy własnych i niemożności pozyskania finansowania zewnętrznego.

   Natomiast, jak wynika z informacji przekazanej przez Telefonię Dialog, oddłużenie koncesyjne tej spółki będzie miało istotny wpływ na decyzję jej właściciela odnośnie do oddłużenia korporacyjnego, które to oddłużenie, z uwagi na możliwość kierowania środków wygenerowanych z działalności operacyjnej na działalność inwestycyjną, pozwoli spółce na istotne obniżenie kosztów finansowych i umożliwi prowadzenie procesu inwestycyjnego przynajmniej na dotychczasowym poziomie. Ponadto oddłużenie korporacyjne będzie miało istotny wpływ na poprawę osiąganych wyników finansowych oraz - co najważniejsze - odzyskanie zdolności kredytowej, dzięki czemu w dalszej przyszłości proces inwestycyjny będzie mógł być dodatkowo wspomagany kredytami udzielonymi przez banki.

   Oddłużenie koncesyjne operatorów telekomunikacyjnych dokonane w wyniku umorzenia opłat za udzielenie koncesji oraz opłat prolongacyjnych jest pierwszym krokiem do ˝uzdrowienia˝ bilansów spółek, a efekty zakończonych procesów restrukturyzacyjnych będą widoczne na przestrzeni długiego okresu. Stąd też, jak już informowałem w materiale przekazanym na posiedzenie Komisji Infrastruktury w październiku br., wpływ zakończonych postępowań restrukturyzacyjnych na sytuację operatorów poddawany jest ciągłemu monitorowaniu ze strony Ministerstwa Infrastruktury. Na wniosek Departamentu Telekomunikacji MI operatorzy przekazują informacje na temat wysokości poniesionych nakładów inwestycyjnych oraz liczby przyłączanych abonentów bądź linii abonenckich, a także wysokości uiszczonych zobowiązań publicznoprawnych. Zestawienia tych danych za 2003 r. i trzy kwartały br. zostały załączone do ˝Informacji o realizacji ustawy z dnia 23 listopada 2002 roku o restrukturyzacji zobowiązań koncesyjnych operatorów stacjonarnych publicznych sieci telefonicznych˝ (Dz. U. Nr 233, poz. 1956), wg stanu na dzień 30 września 2004 r., przekazanej na ww. posiedzenie Komisji Infrastruktury.

   Zgodnie z życzeniem Pana Posła przekazuję również kopie decyzji umorzeniowych, jakie zostały wydane przez Ministra Infrastruktury w związku z prowadzoną restrukturyzacją opłat koncesyjnych.

   Zgodnie z życzeniem Pana Posła, przekazuję również kopie decyzji restrukturyzacyjnych, jakie zostały wydane przez Ministra Infrastruktury w związku z prowadzoną restrukturyzacją opłat koncesyjnych. Jednocześnie chciałbym nadmienić, iż nie jest możliwe przekazanie w odpowiedzi na interpelację załączników do tych decyzji, gdyż zawierają one informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tj. Dz. U. Nr 153, poz. 1503).

   Natomiast odnosząc się do poruszonej przez Pana Posła kwestii podjęcia inicjatywy ustawodawczej, która stworzyłaby możliwość konwersji na inwestycje w infrastrukturę telekomunikacyjną opłat za UMTS, podobnie jak to miało miejsce w stosunku do operatorów stacjonarnych publicznych sieci telefonicznych, chciałbym przede wszystkim poinformować, że sytuacja operatorów telefonii komórkowej zasadniczo różni się od sytuacji operatorów telefonii stacjonarnej.

   Po pierwsze dlatego, że pomimo zmiany stanu prawnego, tj. przejścia z systemu reglamentacji działalności telekomunikacyjnej, zakładającego ograniczoną liczbę koncesji, przewidzianego ustawą o łączności, do regulacji ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne, zakładającej nieograniczoną liczbę zezwoleń, uprawnienia operatorów komórkowych w przeciwieństwie do koncesjonariuszy sieci stacjonarnych nie straciły na wartości. Naturalnym ograniczeniem okazały się bowiem ograniczone zasoby częstotliwości.

   Ponadto, jak Panu Posłowi wiadomo, jedną z zasadniczych przyczyn podjęcia prac nad ustawą z dnia 23 listopada 2002 r. o restrukturyzacji zobowiązań koncesyjnych operatorów stacjonarnych publicznych sieci telefonicznych była bardzo zła kondycja finansowa operatorów telefonii stacjonarnej. Dalsza egzekucja opłat koncesyjnych mogła doprowadzić większość spółek do bankructwa, bowiem wpływy z ich bieżącej działalności były niewystarczające do pokrycia zobowiązań koncesyjnych.

   Natomiast, jak wynika ze sprawozdań finansowych operatorów GSM, wszyscy trzej operatorzy prowadzący działalność na rynku telefonii mobilnej mają bardzo dobre wyniki finansowe. Zgodnie z tymi sprawozdaniami osiągnięty przez spółki w 2003 r. zysk netto wynosił:

   1. Polkomtel 756,6 mln zł

   2. Polska Telefonia Cyfrowa 653,9 mln zł

   3. PTK Centertel 23,0 mln zł

   Razem: 1 433,5 mln zł

   Przy tak wysokich i sukcesywnie zwiększających się dochodach operatorów telefonii mobilnej spłata zobowiązań koncesyjnych nie powinna stanowić dla nich problemu, tym bardziej że płatności z tytułu opłat koncesyjnych zostały rozłożone na raty płatne w latach 2000-2022.

   Natomiast należy podkreślić, że dokonanie konwersji zobowiązań koncesyjnych za UMTS będzie równoznaczne z pozbawieniem budżetu państwa, wpływów w wysokości: po 45 mln euro w latach 2005-2013 oraz po 84 mln euro w latach 2014-2021 i 93 mln euro w roku 2022, co daje łączną kwotę 1 170 mln euro na przestrzeni 18 lat. W aktualnej sytuacji finansów państwa są to kwoty dla budżetu bardzo znaczące - w przypadku operatorów telefonii stacjonarnej restrukturyzacja dotyczy 400 mln euro.

   Mając powyższe na względzie, uważam, że z tego punktu widzenia podjęcie inicjatywy ustawodawczej mającej na celu konwersję opłat za UMTS nie znajduje wystarczającego uzasadnienia.

   Ponadto chciałbym również podkreślić, że podjęcie dzisiaj przez rząd takiej inicjatywy ustawodawczej musi być przede wszystkim zbadane pod względem zgodności przyszłej regulacji z przepisami prawa krajowego i wspólnotowego, w szczególności w kontekście postanowień dotyczących udzielanej przedsiębiorcom pomocy publicznej, bowiem zgodnie z art. 87 ust. 1 Traktatu WE ˝niedopuszczalna jest pomoc przyznawana przez państwo lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorcom lub produkcji niektórych towarów, w zakresie, w jakim wpływa na obrót handlowy pomiędzy państwami Wspólnoty˝. Naruszenie przez państwo polskie postanowień ww. Traktatu może spowodować nałożenie przez Unię Europejską kary na nasze państwo.

   Zachodzi również obawa, że w stosunku do operatorów posiadających koncesje na transmisje danych i Internet zapowiadana regulacja może naruszać art. 2 ust. 1 Dyrektywy 2002/77/WE, który mówi, że państwa członkowskie Wspólnoty Europejskiej nie mogą przyznawać wyłącznych lub specjalnych praw w odniesieniu do tworzenia lub zapewnienia sieci łączności elektronicznej lub w odniesieniu do świadczenia publicznie dostępnych usług łączności elektronicznej.

   Zgodnie z definicją zawartą w art. 1 ww. dyrektywy ˝prawa specjalne˝ oznaczają ˝prawa nadane przez państwo członkowskie ograniczonej liczbie przedsiębiorstw na mocy dowolnego aktu prawnego, instrumentu regulacyjnego lub administracyjnego, który w obrębie określonego obszaru geograficznego: daje przedsiębiorstwom, inaczej niż zgodnie z ww. kryteriami, korzyści prawne lub regulacyjne, które w sposób znaczący wpływają na zdolność jakiegokolwiek innego przedsiębiorstwa do dostarczania takich samych usług łączności elektronicznej˝.

   Należy również pamiętać, że zgodnie z zapowiedziami Prezesa URTiP celem ogłoszonego przetargu na częstotliwości GSM jest wyłonienie czwartego operatora telefonii komórkowej. Wszystkie zatem działania w zakresie ewentualnej konwersji opłat koncesyjnych za UMTS powinny również uwzględniać ten fakt.

   Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, wyrażam nadzieję, że uzna je Pan Poseł za wyczerpujące.

   Zał. 1 - kopie 11 decyzji restrukturyzacyjnych.*)

   Podsekretarz stanu

   Wojciech Hałka

   Warszawa, dnia 30 grudnia 2004 r.