Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Gospodarki i Pracy - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 8917

w sprawie funkcjonowania długofalowego Programu usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest stosowanych na terytorium Polski

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo znak: SPS-0202-8917/04 z dnia 14 grudnia 2004 r., dotyczące interpelacji Pana Posła Wiesława Wody w sprawie funkcjonowania ˝Programu usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest stosowanych na terytorium Polski˝, uprzejmie przekazuję stosowną informację i wyjaśnienia.

   ˝Program...˝ został przyjęty w maju 2002 r. przez Radę Ministrów i do tej pory nie był nowelizowany. Jego nowelizacja - po raz pierwszy - przewidywana jest w 2005 r.

   Realizacja przedmiotowego ˝Programu...˝ założona jest na lata 2003 -2032, głównie z uwagi na taką trwałość płyt azbestowo-cementowych i innych wyrobów (w tym m.in. różnego rodzaju rur stosowanych w budownictwie), wysokie koszty usuwania wyrobów azbestowych, ich dużą ilość oraz możliwość realizacji zadań wynikających z ˝Programu...˝.

   Szacuje się, że na terenie kraju znajduje się ogółem 15 466 tys. ton wyrobów zawierających azbest, w tym: 14 866 tys. ton płyt azbestowo-cementowych (1 351 500 tys. m2 ), 600 tys. ton rur oraz innych wyrobów azbestowych.

   Celem ˝Programu...˝ obok wprowadzenia regulacji prawnych jest:

   - sukcesywne eliminowanie stosowanych od wielu lat wyrobów zawierających azbest i oczyszczenie z nich terytorium Polski,

   - eliminowanie negatywnych skutków zdrowotnych kontaktu z azbestem,

   - sukcesywna likwidacja oddziaływania azbestu na środowisko i doprowadzenie w określonym horyzoncie czasowym do spełnienia wymogów ochrony środowiska.

   Interdyscyplinarność ˝Programu...˝ wymaga koordynacji działań wszystkich jednostek i instytucji przedmiotowo odpowiedzialnych za realizację poszczególnych zadań lub pośrednio biorących udział w ich realizacji. Dlatego też zadania przewidziane ˝Programem...˝ są realizowane na trzech poziomach:

   - centralnym - przez Radę Ministrów, ministra właściwego do spraw gospodarki i działającego w jego strukturze głównego koordynatora ˝Programu...˝

   - wojewódzkim - przez wojewodów, samorządy województwa,

   - lokalnym - przez samorządy powiatowe i samorządy gminne.

   Zgodnie z ˝Programem...˝ utworzona została Rada Programowa - jako organ inicjatywny, opiniodawczy i doradczy, powołany w celu wytyczenia kierunków realizacji zadań programowych. W skład Rady wchodzą przedstawiciele zainteresowanych resortów, urzędów centralnych, instytutów, wszystkich wojewodów i samorządów województw, związków zawodowych oraz organizacji pozarządowych, a dla usprawnienia jej pracy utworzono 8 komisji problemowych.

   Usuwanie tak znacznych ilości wyrobów wiąże się z dużymi kosztami, które nawet w zakładanym 30-letnim okresie realizacji ˝Programu...˝ stanowić będą znaczne obciążenie finansowe.

   Szacunek kosztów realizacji ˝Programu...˝ oraz źródła jego finansowania w ciągu 30 lat przedstawiają się następująco:

   3. Globalne koszty realizacji programu

   oszacowano na 48 232,00 mln zł

   w tym:

   środki prywatne - 47 198,00 mln zł

   środki publiczne - 821,15 mln zł

   środki zagraniczne - 212,85 mln zł

   w ramach środków publicznych ( 821,15 mln zł)

   - udział funduszy samorządowych i ekologicznych - 711,00 mln zł

   - udział budżetu państwa - 65,15 mln zł

   - udział Funduszu Pracy - 45,00 mln zł

   z ogólnej kwoty środków budżetu państwa (65,15 mln zł)

   przewiduje się wydatki :

   - w latach 2003-2006 - 15,75 mln zł

   średniorocznie - 3,94 mln zł

   - w latach 2007-2032 - 49,40 mln zł

   średniorocznie - 1,90 mln zł

   Zgodnie z § 7.1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania oraz warunków usuwania wyrobów zawierających azbest ( Dz. U. Nr 71, poz. 649) (nowelizowane rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 14 sierpnia 1998 r. Dz. U. Nr 138, poz.895) wyroby zawierające azbest, zakwalifikowane zgodnie z oceną do wymiany na skutek nadmiernego zużycia lub uszkodzenia, powinny być usunięte przez właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcę nieruchomości, urządzenia budowlanego, instalacji przemysłowej lub innego miejsca zawierającego azbest. Nie ma natomiast obowiązku natychmiastowej wymiany nieuszkodzonych wyrobów azbestowych, a okres użytkowania najliczniej występujących azbestowo-cementowych pokryć dachowych to minimum 20 lat.

   Obowiązek ten realizuje zarówno unijną, jak i polską zasadę ekorozwoju - ˝zanieczyszczający płaci˝. Niewątpliwa dolegliwość finansowania usuwania wyrobów zawierających azbest, dotycząca właścicieli, nie jest specyficznie polskim rozwiązaniem - taka sama sytuacja jest w innych krajach UE.

   Ze środków publicznych oraz zagranicznych zaplanowanych w ˝Programie...˝ przewiduje się wspierać m. in.:

   - opracowanie wojewódzkich, powiatowych i gminnych planów ochrony przed szkodliwością azbestu i programów usuwania wyrobów zawierających azbest;

   - szkolenia pracowników administracji publicznej w zakresie szczegółowych przepisów i procedur dotyczących azbestu;

   - oczyszczanie miejsc publicznych i inicjatywy samorządu terytorialnego;

   - budowę składowisk odpadów azbestowych;

   - działalność informacyjno-popularyzacyjną w mediach na temat bezpiecznego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest oraz sposobów ich usuwania;

   - monitorowanie realizacji ˝Programu...˝ i działalność Głównego Koordynatora i Rady Programowej;

   - utworzenie ośrodka referencyjnego badań i oceny ryzyka zdrowotnego związanego z azbestem.

   Przewidziane w ˝Programie...˝ środki z budżetu państwa na jego realizację wynoszą 65,150 mln zł w okresie 30 lat, w tym na lata 2003-2006 zapotrzebowano 15,750 mln zł - średniorocznie po 3, 940 mln zł. W roku 2003 wnioskowane środki nie zostały uwzględnione w budżecie państwa na prace związane z realizacją ˝Programu...˝

   Mimo to Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w 2003 r. podejmowało wiele działań. I tak:

   - opracowana została nowa wersja ˝Informatora o przepisach i procedurach dotyczących bezpiecznego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest˝, uwzględniająca ˝Program...˝ i przepisy prawne, które weszły w życie po 2001 r. ˝Informator...˝ adresowany jest do pracowników administracji państwowej i samorządowej , właścicieli i zarządców nieruchomości, wykonawców prac przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest, a także innych osób prawnych i fizycznych. Ministerstwo udostępniło zainteresowanym 5 tys. egzemplarzy ˝Informatora˝;

   - w maju Główny Koordynator ˝Programu...˝ wystąpił do wszystkich wojewodów i marszałków z prośbą o informację, czy i w jaki sposób zostały zaplanowane szkolenia w 2003 r. dla przedstawicieli starostw, gmin i służb zajmujących się zabezpieczaniem i usuwaniem azbestu oraz jakie są możliwości finansowe dalszych szkoleń i jakie tematy powinny być omawiane w pierwszej kolejności. Ze strony adresatów nie było odpowiedzi, chociaż wiemy, że niektórzy na swoim terenie podejmowali działania w tym zakresie ;

   - także w maju w Ministerstwie odbyło się spotkanie Głównego Koordynatora i Przewodniczącego Rady z przedstawicielami urzędów marszałkowskich i wojewódzkich województwa małopolskiego i śląskiego w sprawie podjętej przez nich inicjatywy opracowania wspólnego programu dla Polski południowej pt. ˝Regionalny program gospodarki odpadami niebezpiecznymi, w tym azbestem˝. W spotkaniu obok Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej uczestniczyli przedstawiciele Ministerstw: Środowiska, Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej oraz przedstawiciel gminy Szczucin. Przedstawiciele trzech województw, w tym opolskiego, podpisali w Krakowie porozumienie o współpracy;

   - zgodnie z ˝Programem...˝ i planem pracy Rady Programowej na 2003 r. podjęto cykl bezpłatnych szkoleń dla pracowników administracji publicznej w zakresie szczegółowych przepisów i procedur dotyczących azbestu.

   Pierwsze szkolenie dla członków Rady Programowej odbyło się w w Ministerstwie i obejmowało następujące bloki tematyczne:

   - właściwości, zastosowanie, działanie biologiczne i zagrożenie zdrowia wynikające z ekspozycji na pył azbestowy, profilaktyka zdrowia, obowiązki pracodawcy i pracownika w tym zakresie,

   - interpretacja obowiązujących przepisów prawnych dotyczących zasad pracy w kontakcie z azbestem oraz prac związanych z usuwaniem i składowaniem wyrobów azbestowych w Polsce i Unii Europejskiej,

   - rozpoznanie i lokalizacja źródeł azbestu w obiektach komunalnych oraz instalacjach przemysłowych, ocena stanu technicznego wyrobów z zawartością azbestu, metody identyfikacji azbestu i pomiary stężeń włókien w powietrzu,

   - zasady bezpieczeństwa i higieny pracy podczas zabezpieczania i usuwania wyrobów zawierających azbest.

   Kolejne szkolenie zaadresowano do przedstawicieli urzędów wojewódzkich i marszałkowskich zajmujących się problematyką azbestowa. Jednak nie wszystkie urzędy były zainteresowane tym szkoleniem, a tym samym nie zgłosiły swoich przedstawicieli.

   - przygotowana została monografia pt. ˝Azbest. Ekspozycja zawodowa i środowiskowa - skutki i profilaktyka˝ ( opublikowana w 2004 r.). Opracowanie pod redakcją Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi jest podsumowaniem współczesnej wiedzy na temat szkodliwości azbestu i zasad bezpiecznego postępowania z materiałami i odpadami zawierającymi azbest. Monografia zawiera także interpretację obowiązujących przepisów prawnych;

   - fundacja ˝Łódzkie bez azbestu˝ zorganizowała - pod patronatem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej i Ministra Środowiska oraz Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego - sympozjum dla przedstawicieli powiatów i gmin województwa łódzkiego nt. bezpiecznego usuwania azbestu;

   - na podstawie art. 163 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska zostało wydane rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 października 2003 r. w sprawie wymagań w zakresie wykorzystywania i przemieszczania azbestu oraz wykorzystywania i oczyszczania instalacji lub urządzeń, w których był lub jest wykorzystywany azbest. (Dz. U. Nr 192, poz.1876);

   - Główny Koordynator wysłał ankietę do Urzędów Marszałkowskich, Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w 16 województwach, a także do Narodowego FOŚiGW i wybranych banków dotyczącą przekazania informacji o finansowaniu realizowanych w 2003 r. i planowanych na lata następne zadań dotyczących azbestu.

   Ankieta zawierała 4 bloki tematyczne obejmujące:

   - budowę składowisk,

   - usuwanie wyrobów,

   - oczyszczanie miejsc publicznych,

   - działalność informacyjną.

   W odpowiedzi otrzymano łącznie 190 ankiet, w tym 23 negatywnych ( bez informacji) i 167 ankiet o różnym zakresie informacji.

   Z dokonanej analizy wynikało, że podmioty gospodarcze w 2003 r. poniosły nakłady inwestycyjne w wysokości 23 mln zł (74 zadania), głównie na usuwanie wyrobów zawierających azbest, natomiast zadania planowane na lata następne określone zostały na sumę 125 mln zł (ok. 95 zadań);

   - opracowano materiał dotyczący całokształtu problematyki azbestowej - łącznie z wzorami ulotek do wykorzystania przez zainteresowane jednostki - do umieszczenia w internecie na stronie Ministerstwa GPiPS. Materiał ten znajduje się pod hasłem ˝Azbest˝;

   - współpracowano z mediami - udzielano wywiadów w prasie, radiu, telewizji, zamieszczano artykuły w specjalistycznych pismach - popularyzując tematykę azbestową związaną z bezpiecznym użytkowaniem i usuwaniem wyrobów zawierających azbest, a także problematykę zdrowotną.

   Na 2004 r. (zgodnie z ˝Programem...˝) zgłosiliśmy do budżetu potrzebę środków w wysokości 7, 880 mln zł, a otrzymaliśmy 2 mln zł, co stanowi 3% środków z budżetu państwa przewidzianych ˝Programem...˝. Środki te pozwoliły na podjęcie działań w zakresie:

   - opracowania założeń, wytycznych i struktury wzorcowej wojewódzkiej bazy danych dla odpadów niebezpiecznych zawierających azbest, a także wojewódzkiej bazy danych o wyrobach zawierających azbest. Stwarza to podstawę do opracowania w 2005 roku systemu elektronicznego przetwarzania danych oraz ich wykorzystywania dla monitoringu realizacji ˝Programu...˝.

   Zgodnie z ustawą o odpadach i ustawą o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw w latach 2003-2004 opracowywano wojewódzkie, powiatowe i gminne programy ochrony środowiska oraz plany gospodarki odpadami. Większość z nich uwzględnia problematykę oczyszczania kraju i zostały określone w nich zadania dotyczące realizacji ˝Programu...˝;

   - opracowania strategii podejmowanych działań do 2012 r. dla realizacji zadań wynikających z ˝Programu......˝.

   Strategia ma na celu określenie zadań szczegółowych planowanych do 2012 r., jak również proponowanych zmian i uzupełnień do planowanej w 2005 r. aktualizacji ˝Programu...˝;

   - kontynuacji prowadzenia szerokiej akcji szkoleniowej pracowników administracji publicznej w zakresie szczegółowych przepisów i procedur dotyczących bezpiecznego postępowania z wyrobami zawierającymi azbest i działalności kontrolnej.

   W 2004 roku w ramach realizacji ˝Programu...˝ zostało przeszkolonych:

   - 70 inspektorów Inspekcji Ochrony Środowiska;

   - 95 inspektorów Nadzoru Budowlanego;

   - 33 inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy;

   - 36 inspektorów Państwowej Inspekcji Sanitarnej;

   - 190 osób z 3 województw zatrudnionych w publicznej i niepublicznej służbie zdrowia, w zakresie diagnostyki chorób azbestozależnych oraz procedur leczenia;

   - ok. 700 osób zatrudnionych w organach samorządu terytorialnego powiatowego i gminnego z województw: lubelskiego, łódzkiego, podlaskiego, świętokrzyskiego, opolskiego;

   - ok. 300 osób zatrudnionych w różnych instytucjach centralnych i terenowych;

   - 2000 pracowników przedsiębiorstw wykonujących prace w kontakcie z azbestem;

   - ok. 300 pracodawców.

   W 2004 r. w ramach ˝Programu...˝ zostało przeszkolonych ok. 3700 osób zajmujących się zawodowo i pracujących w kontakcie z azbestem;

   - oczyszczania miejsc publicznych i wspierania inicjatyw samorządu terytorialnego.

   W 2004 roku zainicjowano i wsparto finansowo zadania dotyczące przygotowania odpowiedniej dokumentacji do oczyszczania z azbestu dwóch z trzech najbardziej zanieczyszczonych azbestem miejsc w kraju: terenów gminy Szczucin, w woj. małopolskim, terenów po byłej fabryce Zakładów Wyrobów Azbestowo-Cementowych ˝Izolacja˝ w Wierzbicy k. Radomia (dzisiaj Fabryka Styropianu i Wyrobów Pokryciowych P.P. w upadłości).

   Dokumentacja posłuży do pozyskania w 2005 roku środków finansowych (np. z NFOŚiGW) na oczyszczenie z azbestu narażonych terenów;

   - budowy nowych składowisk dla odpadów niebezpiecznych zawierających azbest. W tym obszarze jest najbardziej widoczny duży postęp w realizacji zadań ˝Programu...˝. W 2000 roku w Polsce było tylko 1 składowisko - w ˝Izopolu˝ Trzemeszno - dla odpadów niebezpiecznych zawierających azbest, a średnia cena opłat za składowanie wynosiła 1500 zł/t. W 2002 roku było już 8 składowisk, a średnia cena za składowanie odpadów kształtowała się ok. 1200 zł/t. Aktualnie (grudzień 2004) funkcjonuje 25 składowisk, a średnia cena za składowanie kształtuje się pomiędzy 600-800 zł/t, w zależności od ilości składowanych odpadów.

   Na podstawie dostępnych informacji, dotyczących ilości odpadów składowanych na składowiskach azbestu wynika, że do października 2004 roku składowano w Polsce ok. 160 tys Mg odpadów.

   Ilość powyższa stanowi ok. 1% ogólnej ilości wyrobów zawierających azbest w Polsce oraz ok. 4 % przewidywanych do składowania w latach 2003-2012.

   Jeżeli nawet przyjąć, że dane dotyczące składowania odpadów zawierających azbest na zalegalizowanych składowiskach nie są pełne i skala błędu może dotyczyć nawet 50 % podanych ilości, to musi budzić niepokój kwestia nielegalnego składowania odpadów niebezpiecznych zawierających azbest.

   Dowodem na twierdzenie, że faktyczna działalność w obszarze usuwania wyrobów zawierających azbest jest większa niż wskazują to posiadane dane, jest:

   1) wzrastająca ilość przedsiębiorstw wykonawczych zajmujących się pracą w kontakcie z azbestem,

   2) wzrastająca ilość pracowników przedsiębiorstw wykonawczych uczestniczących w obowiązujących szkoleniach dla zatrudnionych w kontakcie z azbestem,

   3) obserwowana na rynku usług wzrastająca konkurencja między wykonawcami prac - mająca wymierne przełożenie na tendencję zniżkową dla cen za te usług;

   - działalności informacyjno-popularyzacyjnej:

   Z inspiracji Ministerstwa Gospodarki i Pracy organizowane były - bez udziału środków z budżetu państwa - programy publicystyczne w mediach (prasa, radio i TVP) poświęcone informacjom o ˝Programie...˝, sposobach bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest, a także o ochronie zdrowia i środowiska przed szkodliwością azbestu.

   W specjalistycznych pismach publikowano szereg artykułów oraz prezentowano ˝Program...˝ na konferencjach prasowych: centralnej w Warszawie i regionalnych w Katowicach, Białymstoku, Poznaniu, Gdańsku, poświęconych problematyce azbestowej, szczególnie pod kątem zdrowotnym.

   Podjęto także współpracę zagraniczną w przedmiotowej problematyce.

   W maju 2004 roku odbyła się w Łodzi w Instytucie Medycyny Pracy konferencja międzynarodowa poświęcona sprawom azbestu i ochrony przed jego szkodliwością. W konferencji wzięli udział przedstawiciele 8 krajów europejskich i światowych organizacji zajmujących się problematyką azbestu. Ze strony polskiej obecni byli przedstawiciele nauki, jak i eksperci instytucji zajmujących się problemami azbestu w Polsce. Eksperci zagraniczni wyrazili uznanie dla postępów w eliminacji zagrożeń związanych z azbestem, a także zaproponowali dalszą współpracę dotyczącą oczyszczania. Podkreślili potrzebę systematycznej wymiany doświadczeń w zakresie rozwiązywania problemów azbestu zarówno w skali globalnej, jak i na poziomie poszczególnych krajów. Wyrażono konieczność organizowania cyklicznych międzynarodowych spotkań szkoleniowo-naukowych w tym zakresie.

   Zaowocowało to kontaktami o charakterze informacyjno-szkoleniowym grupy polskich przedstawicieli w Anglii i Francji, a także uczestnictwem w światowym kongresie w Tokio poświęconym problemom azbestu. Na kongresie, w którym uczestniczyło ponad 600 osób z 40 krajów, polska delegacja zaprezentowała dwa referaty oraz postery na temat ˝Programu usuwania azbestu...˝ oraz ˝Programu badań profilaktycznych byłych pracowników zakładów przetwórstwa azbestu˝.

   We wrześniu 2004 r. odbyło się na terenie Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie szkolenie specjalistyczne dotyczące licencjonowania prac z azbestem oraz stosownych procedur postępowania w tym zakresie - przeprowadzone przez eksperta z Wielkiej Brytanii. W szkoleniu udział wzięli liczni przedstawiciele urzędów centralnych, Rady Programowej, a także inne osoby zainteresowane tą problematyką.

   Państwowa Inspekcja Pracy w ramach realizacji ˝Programu usuwania azbestu...˝ opracowała specjalistyczną ulotkę (w ilości 10 tys. sztuk) przeznaczoną szczególnie dla mieszkańców terenów wiejskich pt. ˝Uwaga! Azbest˝;

   - w obszarze monitorowania realizacji ˝Programu...˝:

   Opracowano założenia monitoringu realizacji ˝Programu...˝. Stanowią one podstawę dla prowadzenia stosownych działań koordynacyjno-organizacyjnych, a także legislacyjnych, dotyczących usprawnienia zbierania, przekazywania i przetwarzania informacji w zakresie realizacji zadań ˝Programu...˝ oraz funkcjonowania różnych podmiotów zaangażowanych w problematykę azbestu w Polsce. Pełne wprowadzenie zasad monitoringu ˝Programu...˝ powinno pozwolić na coroczne określanie stopnia oczyszczania kraju z azbestu;

   - w aspekcie ochrony zdrowia:

   W 2004 roku podjęte zostały przez Instytut Medycyny Pracy z Łodzi finansowane z budżetu państwa prace dotyczące utworzenia ośrodka oceny ryzyka zdrowotnego i badań. Wielkość i zakres tych prac uzasadniają konieczność ich prowadzenia przez kilka kolejnych lat. W pierwszym 2004 roku tej działalności rozpoczęte zostały prace dotyczące:

   1) szkolenia specjalistycznego pracowników publicznej i niepublicznej służby zdrowia w zakresie diagnostyki chorób azbestozależnych oraz procedur leczenia,

   2) szkolenia pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie kontroli stosowania przepisów sanitarnych przy pracach w kontakcie z azbestem,

   3) prowadzenia badań na obszarze 3 wytypowanych województw dotyczących narażenia na azbest dla populacji ludności w środowisku naturalnym.

   Kontynuacja tych prac przewidziana jest w latach następnych.

   Dodatkowo informuję, iż Bank Ochrony Środowiska w ramach realizacji ˝Programu...˝ uruchomił - zarówno dla osób fizycznych jak i prawnych - dwie linie preferencyjnego kredytowania inwestycji związanych z usuwaniem wyrobów zawierających azbest oraz zagospodarowaniem odpadów azbestowych:

   1) linia kredytowa na inwestycje z zakresu usuwania wyrobów zawierających azbest, która może być przeznaczona na budowę składowisk, wodociągów w technologii rur bezazbestowych, wymiany dachów lub elewacji azbestowych,

   2) linia kredytowa na inwestycje z zakresu termomodernizacji finansująca wymianę elementów budowlanych zawierających azbest i usuwanie materiałów azbestowych z budynków ( ich demontaż, transport, unieszkodliwianie).

   Preferencyjne kredyty charakteryzują się 3-procentowym oprocentowaniem w stosunku rocznym, są więc konkurencyjne w stosunku do kredytów komercyjnych.

   Istotnym źródłem finansowania zadań z zakresu usuwania azbestu mogą być także środki funduszy strukturalnych UE, w tym środki Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego czy Europejskiego Funduszu Spójności. W celu konsumpcji tych funduszy przyjęto w Narodowym Planie Rozwoju Programy Operacyjne:

   - Wzrost Konkurencyjności Gospodarki,

   - Rozwoju Regionalnego,

   które ustanowiły tzw. priorytety inwestycyjne, w tym na ochronę środowiska.

   Ze środków przeznaczonych na te programy i priorytety mogą zatem być finansowane zadania, które wiążą się z ochroną środowiska przed azbestem, kwalifikowanym zarówno jako substancja, jak i odpad niebezpieczny.

   Jednostki samorządowe mogą występować po te środki samodzielnie lub w układach porozumień np. międzygminnych, co zwiększa szanse na uzyskanie wsparcia finansowego.

   Swoistym finansowym wsparciem dla osób fizycznych w zakresie działań dla usuwania azbestu jest system ulg remontowo-budowlanych podczas prowadzonych prac modernizacyjnych, w trakcie których właściciele budynków likwidują elementy z udziałem azbestu.

   Na rok 2005, stosownie do zapisu w projekcie ustawy budżetowej na 2005 r. (zał. 14), zgłoszone zostało zapotrzebowanie na środki w wysokości 6,880 mln zł, co pozwoliłoby na kontynuację działań podjętych w 2004 r. oraz podjęcie tych działań programowych, które nie zostały podjęte ze względu na brak środków w budżecie w 2003 r. Wg posiadanych informacji na rok 2005 r w ustawie budżetowej na realizację zadań przewidzianych ˝Programem...˝ zostały zarezerwowane środki w wysokości 3,000 mln zł.

   Przedstawiając powyższe, mam nadzieję, że udzieliłem wyczerpujących odpowiedzi na postawione przez Pana Posła pytania.

   Jednocześnie pozwalam sobie wyrazić opinię, że realizacja ˝Programu...˝ - w miarę posiadanych środków finansowych - przebiega prawidłowo i zmierza we właściwym kierunku. Jestem również przekonany, że różnorodność źródeł pozyskiwania wsparcia finansowego przez podmioty zobligowane do usuwania azbestu z gospodarki, zapewnienie dostępu do środków publicznych, preferencyjnych kredytów i środków unijnych pozwoli w zakładanym ˝Programem...˝ czasie osiągnąć w Polsce pełne wyeliminowanie azbestu w sposób bezpieczny i racjonalny ekonomicznie.

   Z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Jacek Piechota

   Warszawa, dnia 4 stycznia 2005 r.