Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Polityki Społecznej - z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 8932

w sprawie rozważenia przez rząd możliwości wyrównania świadczeń pieniężnych dla byłych żołnierzy Batalionów Budowlanych za okres od 1 stycznia 1995 r. do 1 stycznia 2002 r.

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając, z upoważnienia Prezesa Rady Ministrów, na przesłaną przez Pana Marszałka pismem znak: SPS 0202-8932/04 z dnia 16 grudnia 2004 roku interpelację posła Jacka Kowalika w sprawie rozważenia przez rząd możliwości wyrównania świadczeń pieniężnych dla byłych żołnierzy batalionów budowlanych za okres od 1 stycznia 1995 roku do 1 stycznia 2002 roku, uprzejmie wyjaśniam:

   Postulaty i propozycje żołnierzy przymusowo zatrudnianych w batalionach budowlanych były wielokrotnie rozpatrywane podczas prac sejmowych poprzednich kadencji Sejmu RP. Po wszechstronnej analizie wszystkich zgłoszonych postulatów komisje sejmowe II kadencji Sejmu RP uznały, że gdy chodzi o przymusowo zatrudnianych żołnierzy zastępczej służby wojskowej, to z tej grupy osób uprawnienia wynikające z ustawy z dnia 2 września 1994 roku o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (Dz. U. Nr 111, poz. 537) powinny zostać przyznane tylko tym, którzy byli zatrudniani w kopalniach węgla, kamieniołomach i zakładach wytwórczych rud uranu.

   Szczególne uprawnienia dla żołnierzy zastępczej służby wojskowej zatrudnianych w batalionach budowlanych przyznane zostały dopiero ustawą z dnia 30 czerwca 2001 roku o zmianie ustawy o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach i zakładach wydobywania rud uranu oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2001 r. Nr 89, poz. 968) od dnia 1 stycznia 2002 roku. Decyzją Parlamentu w ustawie nie wprowadzono zapisu, na mocy którego istniałaby możliwość przyznania uprawnień dla omawianej grupy osób wstecz, to znaczy od 1 stycznia 1995 roku.

   Zgodnie §2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 czerwca 2000 roku w sprawie określenia organów emerytalno - rentowych właściwych do przyznawania świadczenia pieniężnego i ryczałtu energetycznego przysługującego żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach i zakładach wydobywania rud uranu oraz zasad i trybu ich wypłacania (Dz. U. Nr 46, poz. 537), przyznanie i wypłata świadczenia pieniężnego oraz ryczałtu energetycznego następuje na pisemny wniosek osoby uprawnionej, zgłoszony do oddziału ZUS.

   Przyznanie proponowanego w interpelacji wyrównania świadczeń pieniężnych grupie żołnierzy batalionów budowlanych od 1 stycznia 1995 roku byłoby zatem nie tylko zaprzeczeniem intencji przyznawania świadczeń na wniosek osoby uprawnionej, ale nade wszystko zmianą intencji ustawodawcy, który nie wprowadził do ustawy zapisu uprawniającego do uzyskania świadczeń z mocą wsteczną. Takich zresztą możliwości - uzyskując świadczenie na wniosek - nie mieli i nie mają żołnierze przymusowo zatrudniani w kopalniach węgla, kamieniołomach czy zakładach wydobywania rud uranu.

   W świetle powyższego nie istnieją wystarczające przesłanki formalne, aby z taką inicjatywą wystąpił Rząd RP.

   Na marginesie pozwolę sobie zwrócić uwagę, że w obecnej sytuacji finansów publicznych rząd niejednokrotnie zmuszany jest do podejmowania trudnych decyzji prowadzących do ograniczania wydatków finansowanych z budżetu państwa, natomiast przybywa grup społecznych, które upominają się o formę zadośćuczynienia za represje okresu wojny i okresu powojennego. Są wśród nich między innymi ofiary wojny, ofiary niewybuchów okresu powojennego, dzieci wojny, osoby wcielane do Powszechnej Organizacji ˝Służba Polsce˝, uczestnicy misji pokojowych.

   Zatem dodatkowo w takim kontekście propozycja rozważenia możliwości wprowadzenia zasady wyrównania świadczeń byłym żołnierzom batalionów budowlanych od dnia 1 stycznia 1995 roku budzi poważne wątpliwości.

   Sekretarz stanu

   Cezary Miżejewski

   Warszawa, dnia 6 stycznia 2005 r.