Odpowiedź ministra rolnictwa i rozwoju wsi

na interpelację nr 8950

w sprawie opóźnień w wypłacie przez ARiMR samorządom terytorialnym środków w ramach programu SAPARD

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na przesłaną do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi interpelację poselską Pana Posła Jana Burego z dnia 10 grudnia 2004 r. (znak: SPS-0202-8950/04) w sprawie opóźnień w przekazywaniu środków finansowych beneficjentom Programu SAPARD za pośrednictwem ARiMR przesyłam następujące wyjaśnienia łącznie na zadane pytania:

   Pytanie 1. Z jakiego powodu wynikają opóźnienia w terminowym przekazywaniu środków dla samorządów terytorialnych w ramach Programu SAPARD?

   Pytanie 2. W jakim okresie ARiMR zobowiąże się do spełnienia warunków wynikających z zawartych postanowień umownych?

   Uprzejmie informuję, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyjęła w ramach Programu SAPARD ponad 31 tys. wniosków na łączną kwotę ponad 6 mld złotych. Z wyjaśnień uzyskanych od Prezesa Agencji wynika, że spośród przekazanych przez Agencję 13 439 płatności na kwotę ponad 1800 mln złotych opóźnienie w płatnościach dla wszystkich działań Programu SAPARD miało miejsce w 60 przypadkach, co stanowi 0,5% w stosunku do zapłaconych kwot. W rozbiciu na poszczególne działania opóźnienia były następujące:

   1. Poprawa przetwórstwa i marketingu artykułów rolnych i rybnych w 11 przypadkach na 559 zrealizowanych płatności - co stanowi 2%.

   2. Inwestycje w gospodarstwach rolnych w 32 przypadkach na 9260 zrealizowanych płatności - co stanowi 0,3%.

   3. Rozwój i poprawa infrastruktury obszarów wiejskich w 6 przypadkach na 1673 zrealizowane płatności dla inwestycji samorządów wiejskich i powiatowych - co stanowi 0,3%.

   4. Różnicowanie działalności gospodarczej na obszarach wiejskich w 11 przypadkach na 709 zrealizowanych płatności - co stanowi 1,5%.

   Jak wynika z powyższego, skala zjawiska jest marginalna. Jednakże, w celu wyeliminowania przyczyn opóźnień, wszystkie przypadki zostały poddane szczegółowej analizie. Z analizy tej wynika, że w większości przypadków powodem opóźnień w wypłaceniu środków było złożenie przez beneficjentów wniosków o płatność niekompletnych bądź z opóźnieniem, co spowodowało z kolei przesunięcie terminu prognozowanych uprzednio płatności.

   Podkreślić należy, że procedury Programu SAPARD nakładają na beneficjenta obowiązek złożenia kompletnego i poprawnego wniosku o płatność w ciągu pierwszych dziesięciu dni kalendarzowych miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił odbiór całości przedsięwzięcia wraz z udokumentowaniem poniesionych kosztów kwalifikowalnych przedsięwzięcia. Agencja zaś dokonuje płatności w terminie do 3 miesięcy od dnia złożenia przez beneficjenta kompletnego i poprawnego wniosku o płatność. W większości przypadków wnioski złożone przez beneficjentów do Agencji wymagały uzupełnień. Trzymiesięczny termin płatności liczony jest przez Agencję od daty dokonania wszystkich uzupełnień, albowiem dopiero wówczas wniosek jest kompletny i poprawny. Tymczasem większość beneficjentów wylicza 3-miesięczny termin płatności od złożenia pierwszego wniosku o płatność i stąd też wynikają rzekome opóźnienia w przekazywaniu płatności przez Agencję.

   Dzięki szkoleniom przeprowadzonym przez ARiMR można stwierdzić, że stopniowo maleje ilość wniosków niepoprawnie wypełnionych, niemniej, zwłaszcza w przypadku samorządów, niepokojąco duży procent wniosków wymaga uzupełnień. Warto w tym miejscu podkreślić, że wnikliwość i dokładność przy autoryzacji każdego wniosku o płatność, nawet kosztem przesunięcia pierwotnego terminu płatności, to działanie przede wszystkim w interesie beneficjenta, gdyż wykrycie ewentualnych niezgodności z Programem Operacyjnym SAPARD przez kontrole unijne skutkować może koniecznością zwrotu części lub całości pomocy.

   W celu uniknięcia potencjalnych opóźnień w przekazywaniu środków Agencja podjęła dodatkowe działania mające na celu zapewnienie terminowych wypłat środków na rzecz beneficjentów dla wniosków o płatność złożonych do realizacji w listopadzie i grudniu. Do Departamentu Autoryzacji ARiMR zostali czasowo oddelegowani pracownicy z innych departamentów, posiadający kwalifikacje do autoryzacji płatności (każdy pracownik musi mieć zdany egzamin z procedur). Wprowadzono również dwuzmianowy czas pracy. Do minimum skrócone zostały terminy wizytacji terenowych, których przeprowadzenie jest konieczne przed dokonaniem płatności. Równocześnie Agencja podjęła działania mające na celu uzyskanie dodatkowych środków na sfinansowanie złożonych wniosków. Dzięki wspólnej inicjatywie ARiMR, MRiRW i Ministerstwa Finansów uzyskano w 2004 r. zgodę na pomostowe finansowanie wypłat w części przypadającej na środki UE z rezerwy budżetowej w kwocie 100 mln zł, co złagodziło przejściowy niedobór środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej.

   Z poważaniem

   Minister

   Wojciech Olejniczak

   Warszawa, dnia 18 stycznia 2005 r.