Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 8973

w sprawie zweryfikowania przyznanych środków finansowych, przekazanych na rzecz powiatu suwalskiego w planie finansowym budżetu powiatu na 2005 r.

   W związku z przekazaną przy piśmie Pana Marszałka z dnia 22 grudnia 2004 r., nr SPS-0202-8973/04, interpelacją Posła Józefa Laskowskiego w sprawie zweryfikowania przyznanych środków finansowych przekazanych dla powiatu suwalskiego na 2005 r. uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień:

   Podstawowe rozwiązania systemowe przyjęte w ustawie z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. Nr 203, poz. 1966) to ograniczenie zakresu dotacji na dofinansowanie i finansowanie zadań własnych oraz niektórych zadań z zakresu administracji rządowej, w tym także dotacji na zadania z zakresu pomocy społecznej i zastąpienie ich dochodami z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz dochodami z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób prawnych. Dodatkowym źródłem dochodów powiatów jest również 5% dochodów uzyskanych z tytułu realizacji zadań z zakresu administracji rządowej oraz 25% dochodów z tytułu gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa.

   Wielkość dochodów, w części dotyczącej subwencji ogólnej i udziałów we wpływach z państwowych podatków, obliczona została zgodnie z zapisami w ww. ustawie i nie ma możliwości indywidualnego traktowania jednostek samorządu terytorialnego przy obliczaniu tych dochodów.

   Należy zauważyć, iż o przeznaczeniu dochodów z tytułu subwencji ogólnej i udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych oraz pozostałych dochodów, po wyłączeniu dotacji celowych, decyduje organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego i od decyzji tego organu zależy, jakie środki i na jakie zadania będą przeznaczane.

   Informuję Pana Marszałka, iż konstrukcja subwencji ogólnej w 2005 r. w porównaniu z rokiem 2004 w zakresie części subwencji wyrównawczej nie uległa zmianie. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego część wyrównawczą subwencji ogólnej stanowi suma kwoty podstawowej i kwoty uzupełniającej. Kwotę podstawową otrzymuje powiat, w którym wskaźnik dochodów podatkowych na jednego mieszkańca w powiecie jest mniejszy niż wskaźnik dochodów podatkowych dla wszystkich powiatów. Kwotę uzupełniającą otrzymują powiaty, w których wskaźnik bezrobocia, o którym mowa w art. 22 ust. 7 ustawy, w powiecie jest wyższy od 1,10.

   Na 2005 r., podobnie jak w 2004 r., powiat suwalski nie spełnia kryteriów do otrzymywania kwoty uzupełniającej subwencji wyrównawczej, w związku z czym część wyrównawczą dla powiatu stanowi kwota podstawowa, która przeznaczona jest na wyrównanie dochodów podatkowych powiatów, a jej wysokość zależy od różnicy pomiędzy dochodami podatkowymi na jednego mieszkańca w powiecie i tymi dochodami we wszystkich powiatach w roku poprzedzającym rok bazowy.

   Na uzupełnienie dochodów powiatów w związku z wprowadzeniem zmian w systemie finansowania zadań, przeznaczona jest część równoważąca subwencji ogólnej. Należy przy tym zauważyć, iż ogólna wysokość tej części subwencji uzależniona jest od łącznej kwoty planowanych wpłat powiatów do budżetu państwa.

   Zasady podziału części równoważącej subwencji ogólnej dla powiatów w 2005 r. różnią się od zasad obliczania tej części subwencji w 2004 r.

   W 2004 r., zgodnie z art. 79 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, część równoważącą otrzymały powiaty, w których dochody przeliczeniowe, o których mowa w art. 79 ust. 3, są niższe od dochodów bazowych, o których mowa w art. 79 ust. 2 ww. ustawy.

   W 2005 r. sposób podziału omawianej części subwencji określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 września 2004 r. w sprawie sposobu podziału części równoważącej subwencji ogólnej dla powiatów na rok 2005 (Dz. U. Nr 214, poz. 2170).

   Regulacje zawarte w ww. rozporządzeniu Ministra Finansów są wynikiem uzgodnień ze stroną samorządową Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, w skład której wchodzą również przedstawiciele powiatów.

   Zgodnie z przyjętymi zasadami z kwoty części równoważącej subwencji ogólnej, ustalonej zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy, wydziela się:

   - 35% na wyrównanie różnic pomiędzy dochodami przeliczeniowymi i bazowymi, z tym że do dochodów bazowych nie zostały wliczone dotacje na finansowanie placówek opiekuńczo-wychowawczych, bowiem od 2005 r. zmieniły się zasady finansowania pobytu dzieci w tych placówkach;

   - 7% dla powiatów, w których w 2004 r. obszar działania Powiatowego Urzędu Pracy obejmuje więcej niż jeden powiat;

   - 15% dla powiatów w zależności od długości dróg powiatowych;

   - 13% na rodziny zastępcze w zależności od współczynnika udziału dotacji dla danego powiatu w łącznej kwocie udzielonych dotacji w 2003 r;

   - 30% na wyrównanie ujemnych różnic, powyżej 50 000 zł, pomiędzy dochodami zaplanowanymi na 2005 r. a dochodami ustalonymi na 2004 r.

   Należy przy tym zauważyć, iż nie należy łączyć dochodów powiatu na 2005 r. z tytułu poszczególnych składników wyżej omówionej części równoważącej subwencji ogólnej z kwotami dotacji i subwencji, które uległy likwidacji po zmianie systemu finansowania zadań powiatów, wprowadzonego z dniem 1 stycznia 2004 r. Jak bowiem wyżej wskazano, subwencja ta ma jedynie charakter uzupełniający.

   Od 2005 r. ulegną zmianie zasady pokrywania kosztów pobytu dzieci w placówkach opiekuńczo-wychowawczych. Do zadań własnych powiatu, finansowanych z dochodów własnych, będzie należało pokrywanie kosztów utrzymania dzieci z terenu tego powiatu w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, również na terenie innego powiatu.

   Na finansowanie przez powiat pobytu dzieci z terenu tego powiatu w placówkach opiekuńczo-wychowawczych przeznaczony jest zwiększony udział powiatów w dochodach budżetu państwa z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Udział ten w 2004 r. wynosi 8,42%, natomiast w 2005 r. będzie wynosił 10,25%. Dotacja z budżetu państwa na utrzymanie placówek opiekuńczo-wychowawczych, którą powiat otrzymał w 2004 r. przeznaczona była na utrzymanie wszystkich dzieci w tych placówkach, natomiast od 1 stycznia 2005 r. powiat suwalski będzie pokrywał jedynie koszty pobytu dzieci ze swojego terenu, natomiast będzie otrzymywał środki od innych powiatów na pokrycie kosztów pobytu dzieci z tych powiatów w placówkach opiekuńczo-wychowawczych.

   W kwestii dotyczącej planowanej na rok 2005 kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dla powiatu suwalskiego uprzejmie informuję, iż z budżetu państwa jednostki samorządu terytorialnego otrzymują część oświatową subwencji ogólnej, która jest dzielona pomiędzy poszczególne jednostki samorządu terytorialnego z uwzględnieniem zakresu realizowanych przez te jednostki zadań oświatowych. Podział części oświatowej subwencji ogólnej dokonywany jest w szczególności z uwzględnieniem finansowania wydatków bieżących (w tym wynagrodzeń pracowników wraz z pochodnymi) szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, a także dotowania szkół i placówek niepublicznych oraz publicznych prowadzonych przez osoby prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego oraz przez osoby fizyczne. Zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 6 ww. ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz jednostek samorządu terytorialnego, określa w drodze rozporządzenia sposób podziału części oświatowej subwencji ogólnej między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego. Podziału kwoty planowanej na rok 2005 części oświatowej subwencji ogólnej, po wyłączeniu 0,6% rezerwy tej części subwencji, dokonał Minister Edukacji Narodowej i Sportu na podstawie projektu rozporządzenia w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2005. W związku z powyższym interpelacja Pana Posła w zakresie wysokości planowanej na rok 2005 kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dla powiatu suwalskiego - została skierowana - według właściwości do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu.

   Niezależnie od powyższego uprzejmie informuję Pana Marszałka, iż zgodnie z art. 26 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w projekcie budżetu państwa na 2005 r. została zaplanowana rezerwa subwencji ogólnej, przeznaczona, między innymi, na:

   - uzupełnienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności na zadania związane z pomocą społeczną oraz na wyrównywanie różnic w dochodach jednostek samorządu terytorialnego po zmianie systemu finansowania zadań. Podobnie jak w roku bieżącym sposób rozdysponowania tych środków będzie uzależniony od wyniku monitoringu skutków wprowadzenia regulacji wynikających z ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz od kryteriów podziału rezerwy, wypracowanych wspólnie ze stroną samorządową Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego oraz po zasięgnięciu opinii właściwych ministrów. Należy jednak mieć na uwadze, iż zgodnie z ustawą o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wysokość tej rezerwy jest ograniczona i wynosi 2% sumy kwot części wyrównawczej subwencji ogólnej, planowanej na dany rok budżetowy dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego,

   - dofinansowanie inwestycji na drogach publicznych powiatowych i wojewódzkich oraz na drogach powiatowych, wojewódzkich i krajowych w granicach miast na prawach powiatu, rozpoczętych przed dniem 1 stycznia 1999 r.

   Zgodnie z art. 26 ust. 6 ww. ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego rezerwą tą dysponuje minister właściwy do spraw finansów publicznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu, po zasięgnięciu opinii reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego, i będzie ona dzielona w toku realizacji budżetu w 2005 r.

   Ponadto uprzejmie informuję Pana Marszałka, iż zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej na 2005 r., Minister Finansów poinformuje wszystkie jednostki samorządu terytorialnego o ostatecznych rocznych kwotach części subwencji ogólnej oraz o rocznych wpłatach wynikających z ustawy budżetowej.

   Łączę wyrazy szacunku

   Podsekretarz stanu

   Piotr Sawicki

   Warszawa, dnia 3 stycznia 2005 r.