Odpowiedź ministra rolnictwa i rozwoju wsi

na interpelację nr 8985

w sprawie nieprawidłowości w przeprowadzaniu procesu scalania gruntów na obszarze wsi Lipnica Wielka w woj. małopolskim

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo Pana Marszałka nr SPS-0202-8985/04 z dnia 22.12.2004 r., przy którym przesłana została interpelacja Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej - Pani Zofii Krasickiej-Domki w sprawie nieprawidłowości w przeprowadzeniu procesu scalania gruntów na obszarze wsi Lipnica Wielka w woj. małopolskim, przedstawiam następującą informację w tej sprawie.

   Postępowanie w sprawie scalenia gruntów wsi Lipnica Wielka zostało wszczęte na wniosek większości właścicieli gruntów położonych w tej wsi w 1987 r. przez Naczelnika Gminy Jabłonka. Przesłanką złożenia wniosku przez właścicieli gospodarstw rolnych była przede wszystkim występująca szachownica gruntów o niespotykanej uciążliwości, której wymiernym wyrazem była we wsi liczba 49 280 kilkuarowych odrębnych działek gruntowych (średnia powierzchnia działki ewidencyjnej wynosiła jedynie 0.09 ha). Prowadzenie działalności rolniczej w takich warunkach przestrzennych było więc niezwykle utrudnione. Ponadto stan rejestrów publicznych, dokumentujących zasięg praw poszczególnych właścicieli do ich gruntów, pochodzących z XIX wieku, był już nieprzydatny do obsługi obrotu cywilnoprawnego.

   Mapy źródłowe obszaru wsi Lipnica Wielka stanowiące podstawę wszystkich bieżących rozstrzygnięć w zakresie administracji publicznej zostały sporządzone jeszcze w 1871 r. - technikami i metodami stosowanymi na początku XIX wieku.

   Tak więc wszczęcie postępowania scaleniowego w tej wsi, w trybie przepisów ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów, wydawało się jak najbardziej zasadne. Postępowanie scaleniowe zostało wszczęte zawiadomieniem Naczelnika Gminy Jabłonka z dnia 27.08.1987 r.

   Prace techniczne związane ze scaleniem gruntów ówczesny Wojewoda Nowosądecki w porozumieniu z Wojewodą Krakowskim zlecił do wykonania Krakowskiemu Biuru Geodezji i Terenów Rolnych - wyspecjalizowanej w takich pracach jednostce, która gwarantowała wykonanie tego trudnego zadania. Łączny obszar scalenia wynosił 4536 ha gruntów, które należały do 2150 uczestników scalenia.

   Z nadesłanych przez Wojewodę Małopolskiego dokumentów wynika, że wymogi proceduralno-techniczne określone w ustawie z dnia 26.03.1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów zostały w toku tego scalenia spełnione.

   W szczególności zarówno zasady, jak i wyniki szacunku porównawczego gruntów przed scaleniem zostały przez uczestników tego scalenia przyjęte bez zastrzeżeń. Każdy uczestnik postępowania scaleniowego zaznajomiony został z rejestrem szacunku porównawczego gruntów przed scaleniem oraz przy okazywaniu starego stanu posiadania składał życzenia co do lokalizacji nowo wydzielonych gruntów, o czym świadczą własnoręczne podpisy poszczególnych rolników w odpowiednich dokumentach. Następnie każdy uczestnik scalenia był powiadomiony o terminie okazania projektu i możliwości złożenia zastrzeżeń do tego projektu.

   Z posiadanych akt sprawy wynika, że wszystkim uczestnikom scalenia został okazany projekt scalenia na gruncie, z wyjątkiem właścicieli gruntów położonych w sołectwie Przywarówka w niewielkich kompleksach gruntów zwanych ˝sznurami˝, ˝Budzinówka˝, ˝Kurkówka˝ i ˝Pniaczkówka˝. Większość właścicieli gruntów położonych w tych kompleksach pomimo usilnych starań geodetów, nie dopuściła do okazania projektu scalenia.

   Okazany projekt scalenia zakwestionowało 535 uczestników scalenia. Zastrzeżenia dotyczyły 1541 nowo zaprojektowanych działek (na ogólną liczbę 21 640 działek po scaleniu). Powołana Komisja do rozpatrzenia zastrzeżeń na okazany projekt scalenia 237 zastrzeżeń uznała za zasadne i zaleciła wprowadzić odpowiednie zmiany do projektu scalenia. Wprowadzone zmiany wyznaczono na gruncie i okazano zainteresowanym uczestnikom tego postępowania scaleniowego.

   Pragnę zauważyć, że cały proces przedmiotowego postępowania scaleniowego był jawny, o czym świadczą podpisy uczestników scalenia w poszczególnych aktach scaleniowych. Ze względu na przedłużający się czas trwania postępowania scaleniowego nie wszyscy uczestnicy być może pamiętają już o poszczególnych zdarzeniach prawnych, jakie musiały mieć miejsce w toku scalenia.

   Sprawa scalenia gruntów wsi Lipnica Wielka była już omawiana z Panią Poseł w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi z udziałem kilkorga uczestników scalenia, wiosną ubiegłego roku. W wyniku tej interwencji Krakowskie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych dodatkowo udostępniło do publicznego wglądu żądane przez uczestników scalenia gruntów mapy szacunku gruntów i mapy z projektem scalenia.

   Według posiadanych informacji mapy te oraz rejestry gruntów nowego stanu zostały wyłożone na stałe w Urzędzie Gminy w Lipnicy Wielkiej. Uczestnicy scalenia mogą zapoznać się z ww. dokumentami, a geodeta z Gminy Lipnica Wielka w razie potrzeby udziela informacji.

   Odpowiadając na pytania dotyczące lasów prywatnych w Lipnicy Wielkiej, przedstawiam następujące wyjaśnienie.

   Z posiadanych akt sprawy wynika, że na obszarze scalenia znajdowały się lasy prywatne ˝porozrzucane˝ po całym obszarze scalenia. Lasy te dla porządku ewidencyjnego były objęte postępowaniem scaleniowym, ale z założenia pozostały one w starym stanie posiadania, a więc bez zmiany granic. Prace wykonane na przedmiotowych użytkach leśnych polegały na niezbędnym ich pomiarze i ustaleniu granicy rolno-leśnej w celu ustalenia konturów leśnych - czyli gruntów wyłączonych z szacunku porównawczego gruntów. Pomiar działek leśnych i ustalenie ich granic w takim przypadku były niezbędne do sporządzenia nowej mapy scaleniowej, a docelowo do sporządzenia nowej mapy ewidencyjnej gruntów. Pomiar lasów nastąpił wg ustalonego ostatniego spokojnego stanu użytkowania i granic wskazanych przez poszczególnych właścicieli działek leśnych. Z czynności tych sporządzone zostały protokoły graniczne, podpisane przez wszystkich zainteresowanych. Punkty załamania granic rolno-leśnych zostały zastabilizowane trwale granicznikami betonowymi. Faktem jest, że nowy pomiar uwidocznił czasami duże różnice pomiędzy stanem ewidencyjnym starego stanu a faktycznym stanem użytkowania na gruncie. Różnice te wynikają między innymi z tego, że mapę katastralną gruntów wsi Lipnica Wielka w skali 1:2880 sporządzono jeszcze w 1871 r. i wprawdzie w latach 1968-1969 na potrzeby ewidencji gruntów dokumenty te aktualizowano, jednakże z uwagi na słabej jakości materiały wyjściowe powierzchnie poszczególnych działek wykazane w ewidencji gruntów w konfrontacji z obecnymi pomiarami wykazują niekiedy spore różnice. Jest to jednak wynik przyjęcia obecnie dokładniejszych metod pomiaru, a nie zmiany granic działek.

   Reasumując, pragnę podkreślić, że organem prowadzącym obecnie postępowanie scaleniowe w Lipnicy Wielkiej jest Wójt Gminy Nowy Targ. Do czasu podjęcia przez niego decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów żaden organ administracji publicznej nie może ingerować w jego działanie. Dotyczy to również Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

   Jak już wyjaśniono skarżącym, od decyzji Wójta Gminy Nowy Targ zatwierdzającej projekt scalenia gruntów uczestnicy niezadowoleni z jego rozstrzygnięć będą mogli wnieść indywidualne odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

   Odpowiadając na pytania szczegółowe, pozwalam sobie przedstawić następujące wyjaśnienia:

   1. Jak długo może trwać postępowanie scalenia gruntów?

   Zarówno w ustawie z dnia 26.03.1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2003 r. Nr 178 poz. 1749, z póź. zmianami), jak i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest definitywnego określenia minimalnego bądź maksymalnego czasu trwania takiego postępowania.

   Czas trwania postępowania scaleniowego jest uzależniony od wielkości obszaru objętego scaleniem, liczby jego uczestników, rozdrobnienia gruntów oraz rzeźby terenu. Bardzo często zależy on od zaangażowania samych uczestników postępowania scaleniowego w prace wspomagające wysiłek geodetów-projektantów, takie jak pomoc w stabilizacji nowych granic, wykonywanie niezbędnych przecinek w lasach itp.

   Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami art. 7 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy przewidywany termin zakończenia prac scaleniowych powinno określać postanowienie o wszczęciu postępowania scaleniowego.

   2. Jaką dokumentację winien posiadać organ prowadzący scalenie przed decyzją końcową?

   Materiały dotyczące prac scaleniowych tworzą operat scaleniowy, który dzieli się na akta postępowania scaleniowego, oraz operat techniczny składający się z dwóch części: archiwalnej i ewidencyjnej.

   Do akt postępowania scaleniowego zalicza się:

   - wniosek rolników o scalenie gruntów,

   - postanowienie o wszczęciu postępowania scaleniowego wraz z dowodami podania go do wiadomości zainteresowanych,

   - dokument dotyczący objętych scaleniem gruntów Agencji Nieruchomości Rolnych, określający możliwość dysponowania nimi,

   - listę właścicieli gospodarstw chętnych do powiększenia gospodarstwa w trakcie scalania oraz ich deklaracje,

   - listę właścicieli gospodarstw chętnych do zmniejszenia gospodarstwa w trakcie scalania oraz ich deklaracje,

   - pisemną zgodę uprawnionych do korzystania ze wspólnoty gruntowej w sprawie jej ewentualnego podziału,

   - listę uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej z wykazanymi wielkościami udziałów,

   - projekt ogólny wraz ze studiami i materiałami wyjściowymi,

   - część opisową projektu ogólnego,

   - pismo do Sądu Rejonowego - Wydziału Ksiąg Wieczystych o przystąpieniu do scalenia

   - protokół z zebrania ogólnego, na którym wybrano radę uczestników scalenia, oraz inne protokóły z zebrań informacyjnych,

   - deklaracje uczestników o poddanie scaleniu gruntów pod zabudowaniami lub inne ugody dotyczące regulacji granic siedlisk,

   - deklaracje o odrębne wydzielenie gruntów za udziały we współwłasności,

   - uchwałę w sprawie określenia zasad szacunku porównawczego gruntów,

   - kwestionariusz życzeń,

   - protokół w sprawie zaznajomienia uczestników z wynikami szacunku porównawczego gruntów,

   - wykaz zastrzeżeń uczestników scalenia na szacunek gruntów,

   - protokół z rozpatrzenia zastrzeżeń na szacunek i akceptacji przez uczestników scalenia szacunku gruntów,

   - protokół w sprawie indywidualnego zaznajomienia uczestników z wartością, ich gruntów,

   - projekt warunków objęcia w posiadanie nowo wydzielonych gruntów,

   - protokół ze sprawdzenia projektu scalenia,

   - wykaz oświadczeń uczestników na okazany projekt oraz zastrzeżeń do projektu scalenia,

   - protokół i inne materiały z pracy komisji powołanej do rozpatrzenia zastrzeżeń do projektu scalenia,

   - decyzję o scaleniu gruntów wraz z dowodami podania jej do wiadomości uczestnikom scalenia,

   - protokół w sprawie wprowadzenia w posiadanie uczestników na nowo wydzielone grunty,

   - pismo do Wydziału Ksiąg Wieczystych w Sądzie Rejonowym przekazujące materiały w celu dokonania wpisów do ksiąg wieczystych

   - pisma, zaświadczenia, notatki i inne dokumenty sporządzone w toku postępowania scaleniowego.

   Do operatu technicznego - części archiwalnej zalicza się:

   - polecenie wykonania roboty,

   - warunki techniczne wykonania roboty,

   - odpis zgłoszenia roboty,

   - dziennik robót,

   - reprodukcje, wyrysy, odpisy (szkice osnów geodezyjnych, wykazy miar, zarysy pomiarowe, szkice polowe, materiały fotogrametrycz-ne itp.),

   - szkic roboczy (odbitka mapy ewidencji gruntów) z przeprowadzenia szacunku porównawczego gruntów (szkic pomiaru konturów szacunkowych),

   - mapę szacunku porównawczego gruntów,

   - protokół z przeprowadzonego szacunku gruntów,

   - szkice pomiaru drzew i krzewów owocowych oraz upraw specjalnych na potrzeby ich oszacowania w przypadku zmiany właściciela,

   - operat rzeczoznawców majątkowych z szacunku lasów, krzewów, drzew owocowych oraz innych upraw specjalnych w przypadku zmiany właściciela,

   - obliczenie powierzchni konturów szacunkowych w działkach,

   - zestawienie powierzchni konturów szacunkowych,

   - rejestr szacunku porównawczego gruntów przed scaleniem,

   - wykaz potrąceń,

   - projektowanie granic wsi i kompleksów gruntów,

   - obliczenie powierzchni wsi i kompleksów gruntów,

   - projektowanie wartości szacunkowej i obliczenie powierzchni działek,

   - wykaz wartości do zaprojektowania,

   - wykaz zaprojektowanych ekwiwalentów,

   - rozrachunek dopłat,

   - zestawienie powierzchni kompleksów gruntów według użytków i wartości szacunkowych,

   - pierworys scalenia,

   - rejestr szacunku porównawczego gruntów po scaleniu,

   - rejestr zmian,

   - zestawienie porównawcze rejestrów,

   - sprawozdanie techniczne z wykonania roboty,

   - protokół kontroli technicznej oraz odbioru robót,

   - inne materiały techniczne będące wynikiem prac polowych i kameralnych.

   Do operatu technicznego - części ewidencyjnej zalicza się:

   - szkic osnowy realizacyjnej,

   - wykazy miar,

   - wykazy współrzędnych,

   - szkice wyznaczenia projektu na gruncie i zestawienie zbiorcze,

   - inne materiały techniczne będące wynikiem prac polowych i kameralnych mające znaczenie dla ewidencji gruntów.

   3. Czy można odmawiać zainteresowanym scaleniem dostępu do dokumentacji związanej z procedurą scalenia?

   Postępowanie scaleniowe jest szczególnym postępowaniem administracyjnym. Oznacza to tym samym, że organ właściwy do jego przeprowadzenia stosuje wszystkie zasady ogólne przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym dotyczące obowiązku informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenia ich praw i obowiązków. Zasada ta dotyczy więc udostępniania do wglądu zainteresowanym rolnikom dokumentacji obejmującej akta postępowania scaleniowego, co jednak może mieć miejsce dopiero wtedy, gdy stanowią one już ważne dokumenty scaleniowe, a nie wtedy, kiedy trwa jeszcze proces ich tworzenia i nie jest jeszcze przesądzone, które warianty rozwiązań w toku projektowania zostaną przyjęte.

   4. Czy organ scalający ma obowiązek odpowiedzieć na skargi zainteresowanych scaleniem?

   W czasie toczącego się postępowania scaleniowego każdy uczestnik scalenia, gdy uzna, że działanie organu administracji publicznej jest sprzeczne z jego słusznym interesem, może składać zastrzeżenia do organu prowadzącego scalenie. I tak np. ma prawo składania zastrzeżeń na dokonany szacunek gruntów, które to zastrzeżenia są następnie badane przez odpowiednią komisję, a ta z kolei z wynikami swoich ustaleń zapoznaje uczestników scalenia na zebraniu. W razie utrzymywania się zastrzeżeń do szacunku gruntów uczestnicy scalenia mogą na takim zebraniu powołać dodatkowy zespół, składający się z osób niezainteresowanych, który przedstawi swoją opinię.

   Ponadto uczestnicy scalenia, w terminie 14 dni od dnia okazania projektu scalenia, mogą zgłaszać na piśmie zastrzeżenia do tego projektu. Zastrzeżenie do projektu scalenia gruntów rozpatruje właściwy organ, po zasięgnięciu opinii komisji. Opiniowanie zastrzeżeń do projektu scalenia gruntów przez komisję odbywa się w obecności zainteresowanych uczestników scalenia oraz przynajmniej połowy liczby członków komisji.

   Wszystkie zastrzeżenia zgłoszone w trakcie scalenia, również te nieuwzględnione, opisywane są w decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów, a ponadto adnotacja o takich zastrzeżeniach umieszczana jest w aktach postępowania scaleniowego, w tzw. wykazie oświadczeń uczestników scalenia.

   5. Jeśli w trakcie procesu scalania dokonywano zmian w planie zagospodarowania przestrzennego, to jakie ma to odniesienie i konsekwencje dla procesu scalania?

   Zgodnie z przepisami art. 22 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów projekt scalenia powinien uwzględniać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to między innymi, że już w fazie wszczynania postępowania scaleniowego uczestnicy postępowania scaleniowego są informowani o zamierzeniach planistycznych organów gminy dotyczących obszaru ich wsi. Pomaga to im w takim składaniu życzeń co do lokalizacji przyszłych gruntów, które wykluczy w przyszłości np. wywłaszczenie.

   Zmiana planu zagospodarowania przestrzennego w trakcie postępowania scaleniowego jest wprawdzie możliwa, jednak pociąga ona za sobą dla wykonawcy scalenia znaczne utrudnienia, gdyż zmiana funkcji terenu spowodowana takim planem pociąga za sobą znaczną zmianę wartości szacunkowej tych gruntów. Wymaga to wykonania wielu dodatkowych obliczeń oraz powoduje, że wcześniejsze uzgodnienia z uczestnikami scalenia posiadającymi grunty objęte tymi zmianami planu miejscowego mogą być już nieaktualne i wymagać to będzie kolejnych uzgodnień. Dotyczy to zwłaszcza uczestników scalenia, którzy zdecydowali się na wydzielenie im ekwiwalentów gruntowych poza tym obszarem.

   Zasadą jest jednak, że w przypadku zmiany planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze, gdzie przeznaczenie gruntów uległo zmianie, powinien być utrzymany stary stan posiadania.

   6. Czy w procesie scalania opracowanym przez zespół geodezyjny (KBGiTR) powinny być podawane wielkości wszystkich działek jedynie w pełnych arach, a działki poniżej ara są zerowe?

   Zgodnie z przepisami art. 20 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów powierzchnię nieruchomości obejmowanych postępowaniem scaleniowym, powierzchnię użytków i klas gruntów określa się według ewidencji gruntów. Oznacza to, że dokładność podawania powierzchni działek w rejestrze przed scaleniem i po scaleniu wynika z zasad prowadzenia ewidencji gruntów obowiązujących w okresie wszczęcia postępowania scaleniowego, a następnie w czasie zakończenia scalenia.

   W czasie, gdy zostało wszczęte postępowanie scaleniowe na obiekcie Lipnica Wielka, ewidencję gruntów założono na podstawie katastru austriackiego, z dokładnością zapisu pól powierzchni do metra kwadratowego, a więc w hektarach z dokładnością do czwartego miejsca po przecinku. Na podstawie takich właśnie powierzchni obliczone zostały wartości działek służące do zaprojektowania gruntów zamiennych, które powinny odpowiadać wartości szacunkowej gruntów wniesionych do scalenia.

   Według danych przekazanych przez władze wojewódzkie powierzchnie działek wydzielonych w wyniku scalenia podane są w hektarach, także z dokładnością do czwartego miejsca po przecinku.

   7. Jeśli sposób powołania Rady Scaleniowej został uznany przez Sąd Administracyjny (w 2000 r.) za nieformalny, to czy działania dalsze Komisji Doradczej (w skład której wchodziła nadal ww. Rada) należy uznać za pozaprawne?

   Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26.03.1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów, w przypadku gdy liczba uczestników scalenia przekracza 10 osób, postępowanie scaleniowe prowadzi się z udziałem rady uczestników scalenia w składzie 3-12 osób pełniącej funkcję społecznego organu doradczego, wybieranej i odwoływanej przez uczestników scalenia z każdej wsi objętej scaleniem. Rada uczestników scalenia jest wybierana na zebraniu uczestników scalenia, zwołanym przez właściwy organ.

   W przypadku scalenia gruntów na obiekcie Lipnica Wielka faktycznie została powołana rada uczestników scalenia w liczbie 14 osób, jednak skład tej rady uległ samoistnemu zmniejszeniu, gdyż trzech jej członków zrezygnowało z funkcji.

   Oznacza to, że prace rady scaleniowej będącej społecznym organem doradczym można uznać za zgodne z przepisami ustawy o scaleniu i wymianie gruntów.

   8. Czy dopuszczalne jest podpisanie decyzji o scaleniu gruntów, jeżeli wg opinii geodezyjnej (KBGiTR) część dokumentacji scaleniowej pod względem formalnoprawnym jest nie do przyjęcia?

   Zgodnie z art. 27 wspomnianej ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scaleniu i wymianie gruntów projekt scalenia gruntów może być zatwierdzony, jeżeli po jego wyznaczeniu na gruncie i okazaniu zainteresowanym większość uczestników scalenia nie zgłosi do niego zastrzeżeń.

   Oznacza to tym samym, że właściwy organ administracji publicznej może wydać decyzję o zatwierdzeniu projektu scalenia dopiero wtedy, gdy stwierdzi, że większość uczestników akceptuje go bez zastrzeżeń. Przed poddaniem projektu scalenia pod osąd uczestników scalenia jest on poddawany kontroli wewnętrznej i trudno przyjąć, że mógłby być okazany uczestnikom scalenia, gdyby zawierał istotne uchybienia.

   9. Czy podpisanie decyzji o zakończeniu scalenia winno nastąpić dopiero po wyjaśnieniu oraz usunięciu nieprawidłowości?

   Projekt scalenia gruntów wsi Lipnica Wielka zatwierdzany będzie w drodze decyzji przez Wójta Gminy Nowy Targ, jeżeli po jego okazaniu spełnione zostaną warunki opisane w pkt. 8.

   Z informacji, jakie posiada Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wynika, że dokumentacja scaleniowa gruntów wsi Lipnica Wielka została sprawdzona i nie zawiera nieprawidłowości wykluczających możliwość wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia.

   Pragnę zauważyć, że scalenie gruntów jest najtrudniejszym zabiegiem techniczno-prawnym na nieruchomościach i wywołuje szczególne emocje wśród uczestników postępowania. Jego korzystny wpływ na warunki gospodarowania jest z reguły widoczny dopiero w 2-3 lata po scaleniu. Ale aby mogło ono być doprowadzone do pomyślnego zakończenia, niezbędna jest dobra wola wszystkich uczestników scalenia i ich współdziałanie dla dobra wspólnego.

   W przypadku scalenia gruntów wsi Lipnica Wielka, które trwa już kilkanaście lat i było wszczęte przecież na dobrowolny wniosek rolników, niepowodzenie w jego zakończeniu może oznaczać, że przez wiele następnych lat nie będzie możliwe pobudzenie inicjatywy rolników na rzecz nowego scalenia i to ogromne rozdrobnienie gruntów w tej wsi będzie nadal stanowić istotną przeszkodę w jej rozwoju.

   Z poważaniem

   Minister

   Wojciech Olejniczak

   Warszawa, dnia 20 stycznia 2005 r.