Odpowiedź ministra skarbu państwa

na interpelację nr 9004

w sprawie problemów związanych z wdrażaniem niektórych przepisów ustawy z dnia 17 października 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce komunalnej

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo Pana Kazimierza Michała Ujazdowskiego - Wicemarszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej - z dnia 29 grudnia 2004 r., znak: SPS-0202-9004/04, przy którym przekazano interpelację Pana Posła Zbigniewa Janowskiego w sprawie interpretacji ustawy z dnia 17 października 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce komunalnej (Dz.U. Nr 199, poz. 1937), uprzejmie informuję, co następuje.

   Ustawą z dnia 17 października 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce komunalnej (Dz. U. Nr 199, poz. 1937) znowelizowano ustawę z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej, dodając nowy przepis art. 10a u.g.k.

   W myśl nowego art. 10a ust. 4 u.g.k., który wszedł w życie dnia 9 grudnia 2003 r., ˝członkowie rady nadzorczej, reprezentujący w spółce jednostkę samorządu terytorialnego, są powoływani spośród osób, które złożyły egzamin w trybie przewidzianym w przepisach o komercjalizacji i prywatyzacji˝.

   Z przepisu art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy nowelizującej z dnia 17 października 2003 r. wynika, iż osoby pełniące w dniu 9 grudnia 2003 r. funkcję członka rady nadzorczej, a reprezentujące w spółce jednostkę samorządu terytorialnego, które do tego dnia nie złożyły wymaganego egzaminu, mają obowiązek złożyć ten egzamin do dnia 9 grudnia 2004 r. Oznacza to, iż do tego dnia należało dokonać weryfikacji uprawnień osób zasiadających w radach nadzorczych i powoływać osoby legitymujące się stosownymi kwalifikacjami. Jeżeli dotąd tego nie zrobiono, to po upływie terminu 9 grudnia 2004 r. należy niezwłocznie dokonać weryfikacji z zachowaniem postanowień statutów/umów spółek. Mandat tych osób nie wygasa bowiem automatycznie z dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej.

   W związku z powyższym Pan Poseł przedstawił następujące wątpliwości:

   ˝1. Jak gminy mają znaleźć osoby z odpowiednimi kwalifikacjami, które zainwestują własne pieniądze i czas w zdobycie kwalifikacji, a potem zgodzą się pracować nieodpłatnie?

   2. Czy rozważa Pan możliwość kierowania urzędników ministerialnych na odpowiednie kursy i egzaminy, by potem - w radach nadzorczych małych, biednych spółek komunalnych udziałem samorządów terytorialnych - nieodpłatnie reprezentowali samorządy?

   3. Czy małe, gminne spółki komunalne muszą być traktowane tak samo, jak wielkie spółki z udziałem Skarbu Państwa?

   4. Czy wprowadzenie tych wymogów nie spowoduje gwałtownego pogorszenia sytuacji finansowej tych najmniejszych i najsłabszych ekonomicznie spółek?

   5. Skąd te najmniejsze spółki komunalnemają wziąć pieniądze na zatrudnienie w radach nadzorczych osób posiadających odpowiednie - potwierdzone egzaminem złożonym w trybie przewidzianym w ustawie o komercjalizacji i prywatyzacji - uprawnienia?˝

   Ad 1. W ocenie Ministra Skarbu Państwa kwestia właściwego doboru kadr do zarządzania spółkami i sprawowania nadzoru właścicielskiego jest kluczowym zagadnieniem dla każdego podmiotu publicznego, w tym i gmin. Proces ten powinien być zorganizowany w taki sposób, by zapewnić gminom możliwość korzystania z wykwalifikowanej kadry, a jednocześnie nie ponosić z tego tytułu nadmiernych kosztów. Jednocześnie informuję, że Ministerstwo Skarbu Państwa dysponuje bazą danych o osobach, które posiadają zdany egzamin dla kandydatów na członków rad nadzorczych w spółkach Skarbu Państwa, co stwarza możliwość wyszukania w bazie kandydatów posiadających miejsce zamieszkania na terenie danej gminy. Gminy w drodze indywidualnych wniosków mogą się zwracać do Ministerstwa Skarbu Państwa o udostępnienie danych o kandydatach.

   Ad 2. Minister Skarbu Państwa jako organ administracji rządowej nie ma kompetencji do władczego wyznaczania składu osobowego rad nadzorczych spółek z udziałem jednostek samorządu terytorialnego, co stanowiłoby niedopuszczalne ingerowanie w sferę ustawowo zastrzeżoną dla właściwości samorządów terytorialnych. Z uwagi na powyższe nie jest możliwe kierowanie przez Ministra Skarbu Państwa członków korpusu służby cywilnej do pełnienia funkcji członków rad nadzorczych w spółkach z udziałem samorządu terytorialnego.

   Ad 3. Wprowadzenie dla kandydatów na członków rad nadzorczych spółek z udziałem Skarbu Państwa w przepisie art. 10a ust. 4 u.g.k. takich samych wymogów jak dla kandydatów na członków rad nadzorczych spółek z udziałem Skarbu Państwa, było zamierzonym celem ustawodawcy mającym zapewnić odpowiedni poziom fachowości członków rad nadzorczych takich spółek i należyty nadzór nad majątkiem jednostki samorządu terytorialnego. Przepis powyższy dotyczyć ma wszystkich spółek handlowych z jakimkolwiek udziałem jednostek samorządu terytorialnego. Bez znaczenia pozostaje tu wysokość kapitału zakładowego i wielkość danej spółki.

   Ad 4. i 5. Uprzejmie informuję, że członkostwo w radzie nadzorczej spółki handlowej może mieć charakter zarówno odpłatny, jak i nieodpłatny (art. 392 § 1 k.s.h.). Wynagrodzenie takie powinno być ustalone na poziomie odpowiadającym wielkości spółki, jej możliwościom finansowym i zakresowi faktycznie sprawowanego nadzoru. Wynagrodzenie to może być ustalone zarówno w formie ryczałtu miesięcznego lub uzależnione od ilości posiedzeń rady. Jednocześnie zwracam uwagę, że przepis art. 8 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U. Nr 26, poz. 306 ze zm.) określa maksymalną wysokość wynagrodzenia miesięcznego dla osób, o których mowa w art. 2 pkt 7, w podmiotach, o których mowa w art. 1 pkt 4 i 6 ustawy, która nie może przekroczyć jednokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku. W Ministerstwie Skarbu Państwa trwają prace nad przygotowaniem projektu ustawy uchylającej te przepisy.

   Z wyrazami szacunku

   Minister

   Jacek Socha

   Warszawa, dnia 25 stycznia 2005 r.