Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Finansów - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 9621

w sprawie sposobu prowadzenia kontroli z zakresu rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatków stanowiących dochody budżetu państwa przez Urząd Kontroli Skarbowej w Białymstoku

   Odpowiadając na interpelację Pana Posła Wojciecha Borzuchowskiego przesłaną przy piśmie znak SPS-0202-9621/05 z dnia 10 marca 2005 r., dotyczącą postępowania kontrolnego w firmie ˝MIĘSROL˝ Roman Tocicki, uprzejmie informuję, co następuje.

   Postępowanie kontrolne w firmie ˝MIĘSROL˝ zostało wszczęte postanowieniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Białymstoku z dnia 20.07.2004 r. w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatków stanowiących dochód budżetu państwa lub dochodów gminy, a także innych należności pieniężnych budżetu państwa lub państwowych funduszy celowych za 2002 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania wydano decyzje podatkowe, od których strona wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku. Organ drugiej instancji uchylił w całości decyzje organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Uwzględniając uwagi Izby Skarbowej dotyczące uzupełnienia materiału dowodowego, organ pierwszej instancji wydał decyzje podatkowe podtrzymujące dotychczasowe stanowisko w sprawie. Od tych decyzji strona ponownie wniosła odwołania.

   Ponadto firma złożyła odwołania od decyzji wydanych w wyniku kontroli za 2001 i 2003 r. Do chwili obecnej organ drugiej instancji nie dokonał rozstrzygnięcia w sprawach zakończonych decyzjami za poszczególne lata podatkowe.

   Tak więc dotychczas nie został wyczerpany dwuinstancyjny tok postępowania administracyjnego. W związku z tym Ministerstwo Finansów nie może ingerować w postępowanie prowadzone przez właściwy organ, gdyż mogłoby to podważyć obiektywność organu przy wydawaniu decyzji.

   Takie stanowisko znajduje wyraz w orzecznictwie sądów. Prezentowany jest w nim pogląd, że organ wyższego stopnia nie powinien w danej, indywidualnej sprawie wiązać organu kompetentnego do wydania decyzji wydaniem dyspozycji przesądzającej treść decyzji przed zakończeniem sprawy.

   A zatem, o tym, czy decyzje wydane przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Białymstoku są zgodne z prawem, czy nie, rozstrzygnie Dyrektor Izby Skarbowej w Białymstoku. W przypadku utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji strona, będąc niezadowolona z rozstrzygnięcia, będzie mogła wnieść skargę do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Istnieje również możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej w trybach nadzwyczajnych przewidzianych w ustawie z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60).

   Odnosząc się do pytań: ˝ czy zadaniem UKS jest decydowanie o możliwości istnienia podmiotu gospodarczego poprzez sposób prowadzenia kontroli i wydawanie decyzji budzących wątpliwości pod względem zgodności z prawem˝ oraz ˝kto powinien ponosić konsekwencje błędnej decyzji organu kontrolującego, jakim jest UKS, które w efekcie prowadzą do upadku firm?˝, pragnę podkreślić, iż kontrole skarbowe prowadzone są w celu realizacji zadań określonych w ustawie z dnia 28.09.1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2004 r. Nr 8 poz. 65 ze zm.).

   Natomiast jeśli chodzi o konsekwencje błędnych decyzji organów skarbowych, należy zauważyć, że stopień skomplikowania spraw niekiedy powoduje rozbieżności w kwalifikacji prawnej działań podmiotu. Stąd też wszelkie ustalenia dokonane przez organy skarbowe wiążą się z niebezpieczeństwem zajęcia odmiennego stanowiska przez różne organy na kolejnych etapach rozpatrywania sprawy, w oparciu o ten sam materiał dowodowy i bezspornie ustalony stan faktyczny. Z tego typu problemami może spotkać się nie tylko aparat skarbowy, ale również sądy, o czym świadczy funkcjonowanie niejednolitego orzecznictwa poszczególnych ośrodków sądu administracyjnego (dot. okresu do 2004 r.).

   Chciałbym podkreślić, iż w celu zapobiegania błędom urzędników prowadzone są kontrole resortowe, a także prowadzone przez NIK. Na podstawie wyników kontroli resortowej zgłaszane są wnioski personalne i finansowe w stosunku do pracowników naruszających swoje obowiązki.

   Ponadto system odwoławczy w administracji oraz kontrola sądowa umożliwiają uchylenie decyzji wskutek dostrzeżonych w niej uchybień. Jest to procedura funkcjonująca w prawie administracyjnym, której celem jest kontrola działań organu I instancji.

   Natomiast wprowadzenie rozwiązania obciążającego odpowiedzialnością urzędnika za uchylenie decyzji uważam, że spowodowałoby asekuracyjną postawę urzędnika, który, z obawy przed ewentualnym uchyleniem decyzji i jego konsekwencjami, nie będzie badał przypadków skomplikowanych bądź w których nie ma ustalonego jednolitego orzecznictwa.

   Niezależnie od powyższego Ministerstwo Finansów uważa za oczywiste, iż każda służba publiczna powinna dążyć do poprawy swojego funkcjonowania i jak najlepszej obsługi interesantów. Dlatego Ministerstwo Finansów, izby, urzędy skarbowe i urzędy kontroli skarbowej realizują obecnie program modernizacji, którego istotą jest koncepcja nowoczesnej, przyjaznej i efektywnej obsługi podatników i sprawne działanie w ramach struktur Unii Europejskiej.

   Sekretarz stanu

   Stanisław Stec

   Warszawa, dnia 30 marca 2005 r.