Odpowiedź ministra środowiska

na interpelację nr 9706

w sprawie gospodarowania drewnem przez Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych oraz nieprawidłowości w tej instytucji na przykładzie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Lublinie

   Odpowiadając na pytania zawarte w interpelacji poseł Elżbiety Kruk, przesłanej przy piśmie z dnia 21 marca 2005 r., znak SPS-0202-9706/05, w sprawie gospodarowania drewnem przez Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych oraz nieprawidłowości w tej instytucji na przykładzie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Lublinie, uprzejmie informuję.

   1. Powołanie pana dr. inż. Janusza Dawidziuka na stanowisko Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych przez Ministra Środowiska Stanisława Żelichowskiego oceniam pozytywnie i nie podzielam w tym względzie ocen Pani Poseł.

   2. Zgodnie z art. 50 ustawy o lasach Lasy Państwowe prowadzą działalność na zasadzie samodzielności finansowej i pokrywają koszty działalności z własnych przychodów, których źródłem jest sprzedaż drewna. To przychody ze sprzedaży drewna umożliwiają tej organizacji prowadzenie gospodarki leśnej zgodnie z przepisami ustawy o lasach. W związku z powyższym Lasy Państwowe starają się dbać o równowagę na rynku surowca drzewnego. Lasy Państwowe nie stosują preferencyjnych zasad zawierania umów z jakąkolwiek grupą odbiorców. Przeciwnie, starają się dbać o równowagę na rynku surowca drzewnego poprzez właściwą strukturę zaopatrzenia zarówno dużych, średnich, jak i najmniejszych zakładów. Problemem podstawowym był do tej pory gwałtownie wzrastający (od drugiej połowy 2003 roku aż do końca roku 2004), nienotowany w naszym kraju od wielu lat popyt na drewno. Wynika on z modernizacji potencjału istniejących odbiorców drewna, pojawiania się na rynku szeregu nowych podmiotów, rosnącej efektywności całego przemysłu drzewnego oraz korzystnego do niedawna kursu złotego do euro.

   Szczegółowe zasady sprzedaży drewna reguluje zarządzenie nr 91 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 30 listopada 2001 r. w sprawie prowadzenia sprzedaży drewna w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe. Treść zarządzenia została uzgodniona ze wszystkimi grupami nabywców. Powyższe zarządzenie zostało również pozytywnie ocenione przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Rynek surowca drzewnego podzielony został na trzy segmenty, których organizację ustalają odpowiednio: rynek krajowy - Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, rynek regionalny - dyrektorzy regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych oraz rynek lokalny - nadleśniczowie. W zawartych w zarządzeniu zasadach sprzedaży dopuszczone zostały, w zależności od sytuacji rynkowej, wszystkie formy sprzedaży, w tym także przetargi, w ramach których sprzedawana jest znaczna ilość surowca. Na rynku krajowym funkcjonują zakłady celulozowo-papiernicze i największe zakłady produkcji płyt drewnopochodnych, zaś warunki sprzedaży-zakupu surowca ustalane są przez zespoły negocjacyjne, w których skład ze strony Lasów Państwowych wchodzą przedstawiciele wszystkich 17 regionalnych dyrekcji oraz zespołów składnic. Ceny drewna odzwierciedlają aktualną sytuację rynkową. Brane są pod uwagę wszelkie czynniki makroekonomiczne.

   Podany przykład zróżnicowania cen surowca w zależności od typu odbiorcy - krajowego, regionalnego czy lokalnego - nie odzwierciedla stanu faktycznego, gdyż dotyczy dwóch zróżnicowanych pod względem jakościowo-wymiarowym rodzajów surowca. W przypadku nabywcy krajowego mowa jest o cenie za tzw. papierówkę przemysłową, grupy S2a, przeznaczoną do produkcji celulozy lub płyt drewnopochodnych. Wyższa cena dla odbiorcy lokalnego odnosi się do tzw. papierówki z wyborem, grupy S2b, tj. surowca o wymiarach cienkiego drewna tartacznego, przeznaczonego do przetarcia lub innej obróbki mechanicznej, np. toczenia. Takie zróżnicowanie cen ze względu na jakość, a nie na typ nabywcy, jest stosowane i uregulowane pod względem formalnoprawnym we wszystkich krajach europejskich, przy czym stopień zróżnicowania cen w niektórych przypadkach jest nawet większy.

   Dodatkowo należy zaznaczyć, że planowanie ilości surowca sprzedawanego odbiorcom krajowym nie ma charakteru nakazowego. Ilość sprzedawanego tej grupie nabywców surowca zależy m.in. od liczby podmiotów gospodarczych zainteresowanych zakupem, a także od popytu na drewno. Poza tym liczba poszczególnych sortymentów surowca oferowanego do sprzedaży przez Lasy Państwowe zależy przede wszystkim od niezbędnych do wykonania zadań z zakresu hodowli i ochrony lasu (zapisanych w planie urządzenia lasu).

   Sprzedaż surowca drzewnego, pochodzącego z Lasów Państwowych, stale wzrasta. Wzrost ten, jeśli porównamy rok 2004 i rok 2002, wyniósł blisko 3 mln m3. Wielkość ta w krajowym segmencie rynku w tym samym okresie zmieniła się nieznacznie, co oznacza, że na pozostałe segmenty rynku, tj. rynek regionalny i lokalny, corocznie trafiają większe ilości drewna. Ponieważ przychody ze sprzedaży drewna stanowią blisko 90% ogółu przychodów Lasów Państwowych, a należy podkreślić, że jednostka ta jest głównym dostawcą drewna na rynek krajowy, ustalenie przejrzystych zasad sprzedaży jest przedmiotem szczególnej troski Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych. Stabilność krajowego rynku drzewnego pozwala zapewnić ekonomiczne podstawy działania nie tylko Lasów Państwowych, ale także obsługi leśnictwa oraz zakładów zajmujących się przerobem drewna. Dlatego też leży ona we wspólnym interesie tych podmiotów.

   Odnosząc się do innych spraw poruszonych w interpelacji Pani Poseł, uprzejmie informuję, że ˝willa z krytym basenem dla wicepremiera Grzegorza Kołodki˝ nie była budowana ze środków finansowych Lasów Państwowych. Budowa tego budynku (wykonano jedynie szkielet budynku bez zadaszenia) rozpoczęta została przez wykonawcę robót bez zgody Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych. Szczątki ˝willi˝ zostały rozebrane.

   Sprawa realizacji wniosku pokontrolnego NIK, odnośnie do odzyskania środków finansowych wydatkowanych z funduszu leśnego na powstanie osiedla Eko-Sękocin, była badana przez NIK. W wystąpieniu pokontrolnym z dnia 19 sierpnia 2004 r. NIK stwierdziła, że zalecenia pokontrolne są realizowane przez Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych. Dnia 29.02.2000 r. Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych przekazała zarząd nad osiedlem Eko-Sękocin Nadleśnictwu Chojnów. W wyniku działań Nadleśnictwa Chojnów osiedle Eko-Sękocin zostało wprowadzone do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Raszyn. W dniu 28.05.2002 r. Wójt Gminy Raszyn wydał pozwolenie na użytkowanie osiedla. Tym samym wniosek NIK o uporządkowanie sytuacji prawnej osiedla Eko-Sękocin został zrealizowany i możliwe stało się zasiedlenie tego osiedla.

   Nadleśnictwo Chojnów podejmowało również działania na rzecz sprzedaży osiedla Eko-Sękocin osobom trzecim, a uzyskane ze sprzedaży środki miały być przekazane na fundusz leśny. Minister Środowiska, w porozumieniu z Ministrem Skarbu Państwa, w dniu 15.02.2000 r. wyraził zgodę na sprzedaż osiedla Eko-Sękocin, pod warunkiem przekazania na fundusz leśny całej kwoty uzyskanej ze sprzedaży. Nadleśnictwo Chojnów ogłosiło trzy przetargi, które zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 25 maja 1998 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania przetargu na sprzedaż lasów, gruntów i innych nieruchomości znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych (Dz. U. Nr 69, poz. 451). Przetargi te nie doszły do skutku, ponieważ w wyznaczonych terminach nie wpłynęły żadne oferty. W sytuacji gdy Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych została zobowiązana do zwolnienia zajmowanych w budynku Ministerstwa Środowiska pomieszczeń biurowych, a osiedle Eko-Sękocin nie zostało sprzedane, Dyrektor Generalny Lasów Państwowych zarządzeniem nr 93 z dnia 28 listopada 2002 r. podjął decyzję o przeznaczeniu osiedla Eko-Sękocin na siedzibę Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych.

   Odnośnie do zarzutu dokonania zmiany na stanowisku dyrektorów w dziewięciu regionalnych dyrekcjach Lasów Państwowych pragnę poinformować Panią Poseł, że poprzednie kierownictwo Lasów Państwowych dokonało zmian na stanowiskach dziesięciu dyrektorów. W mojej ocenie zmiany te miały charakter polityczny. Natomiast celem decyzji personalnych obecnego Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych było powołanie na te stanowiska osób kompetentnych, gwarantujących właściwe i rzetelne wywiązywanie się z powierzonych im obowiązków.

   Odnośnie do zarzutu, że ˝wobec obecnego dyrektora RDLP w Lublinie Pana Jana Okrucha toczyło się w 2001 r. postępowanie Centralnego Biura Śledczego pod nadzorem Prokuratury Okręgowej w Zamościu (....) Sprawa dotyczyła m.in. dostarczania drewna do spółki Wermoza...˝, uprzejmie informuję, że zgodnie z pismem dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Lublinie, skierowanym do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych, Centralne Biuro Śledcze prowadziło dochodzenie w sprawie zadłużenia firmy WER-MOZA sp. z o.o., a nie przeciwko któremukolwiek z pracowników Lasów Państwowych. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Lublinie pan Jan Okruch oświadczył pisemnie, że nigdy nie był karany i nie toczy się wobec niego żadne postępowanie. Natomiast Prokuratura Okręgowa w Zamościu prowadziła śledztwo przeciwko właścicielom firmy WER-MOZA sp. z o.o. ˝w sprawie wprowadzenia w błąd nadleśnictw co do zamiaru i możliwości finansowych firmy do wywiązania się z umów kupna-sprzedaży drewna˝. Śledztwo to zostało umorzone postanowieniem prokuratora Prokuratury Okręgowej w Zamościu z dnia 18.12.2002 r., znak IDs.5/02/S.

   Odnośnie do zarzutu zatrudnienia mgr. inż. Radosława Korzeniewicza, zięcia nadleśniczego Nadleśnictwa Janów Lubelski, i powierzenia mu obowiązków inżyniera nadzoru w tym nadleśnictwie, rzekomo bez dopełnienia przez nadleśniczego wymogów formalnych, i tego, że zachodzi między nimi bezpośrednia podległość służbowa, chciałbym poinformować, że z dokumentów przedstawionych przez nadleśniczego wynika, że sprawę podległości służbowej inżyniera nadzoru uregulował on w § 1 zarządzenia nr 18 Nadleśniczego Nadleśnictwa Janów Lubelski z dnia 19.05.2003 r., podporządkowując go zastępcy nadleśniczego.

   1. Pragnę również poinformować, że do doniesień prasowych, o których wspomina Pani Poseł, podchodzę z należytą powagą, ale i ostrożnością. Nie mogą one jednak być dla mnie podstawą do kierowania spraw do organów ścigania, gdyż mogą to uczynić jedynie osoby, które posiadają dowody, że popełnione zostało przestępstwo.

   Z poważaniem

   Minister

   Jerzy Swatoń

   Warszawa, dnia 12 kwietnia 2005 r.