Odpowiedź na interpelację w sprawie potrzeby uregulowania problemu akcji pracowniczych należących do pracowników i emerytów Rafinerii Jasło SA
Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Skarbu Państwa - z upoważnienia ministra -
na interpelację nr 9816
w sprawie potrzeby uregulowania problemu akcji pracowniczych należących do pracowników i emerytów Rafinerii Jasło SA
Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacja poselską Pana Tadeusza Kalenieckiego, Posła na Sejm RP (pismo Marszałka Sejmu znak: SPS-0202-9816/05 z dnia 14 kwietnia 2005 roku), w sprawie uregulowania problemu akcji pracowniczych należących do pracowników i emerytów Rafinerii Jasło S.A., informuję niniejszym, co następuje:
W interpelacji Poseł Tadeusz Kaleniecki wniósł o ˝pilne spowodowanie uregulowania sprawy akcji pracowniczych, które posiadają emeryci i pracownicy Rafinerii Jasło S.A.˝, oraz zaproponował, by ˝sprawiedliwym i korzystnym było przeliczenie akcji pracowniczych pracowników Rafinerii Jasło S.A. na akcje Grupy Lotos i wprowadzenie ich na giełdę˝. Poseł Tadeusz Kaleniecki zwrócił się z pytaniem: ˝W jakiej formie nastąpi zwrot środków finansowych dla posiadaczy tych akcji˝?
Ustosunkowując się do podniesionych w interpelacji kwestii, należy wskazać, że zgodnie z ustawą z dnia 13 lipca 1990 roku o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych oraz na podstawie aktu przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną z dnia 17 maja 1996 roku (Rep. A Nr 8097/96) Podkarpackie Zakłady Rafineryjne im. Ignacego Łukasiewicza w Jaśle zostały przekształcone w Rafinerię Jasło S.A.
Zgodnie z pierwotnym brzmieniem art. 36 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 roku o komercjalizacji i prywatyzacji uprawnionym pracownikom przysługiwało prawo do nieodpłatnego nabycia 15% należących do Skarbu Państwa akcji prywatyzowanej spółki. Na podstawie tego przepisu Skarb Państwa nieodpłatnie zbył na rzecz uprawnionych pracowników 899.202 tysięcy akcji Rafinerii Jasło S.A. stanowiących 15% kapitału zakładowego tej spółki.
W latach 1998-2004 Zwyczajne Walne Zgromadzenie Rafinerii Jasło S.A. nie zdecydowało o przeznaczeniu zysku na wypłatę dywidendy dla akcjonariuszy tej spółki. Odnosząc się do treści interpelacji, należy wyraźnie podkreślić, iż to Zwyczajne Walne Zgromadzenie, a nie żaden inny organ spółki, jest uprawnione do podziału zysku i ewentualnego przeznaczenia go na wypłatę dywidendę. Zgodnie z Kodeksem spółek handlowych organ ten nie ma jednak obowiązku podjęcia decyzji o wypłacie dywidendy, jeśli uzna, że zysk może zostać przeznaczony na cel bardziej sprzyjający interesowi spółki.
Poseł Tadeusz Kaleniecki w swojej interpelacji podkreśla, iż w latach 1998-2004 Rafineria Jasło S.A. osiągnęła zyski i pomimo to nie wypłaciła dywidendy.
Informuję, iż zysk lub strata netto Rafinerii Jasło S.A. za poszczególne lata od 1996 roku oraz jego przeznaczenie kształtowały się w następujący sposób:
- strata za okres od stycznia 1996 do 30 czerwca 1996 roku, tj. za okres funkcjonowania przedsiębiorstwa państwowego, wyniosła 5.820.667,49 złotych; za okres od 1 lipca 1996 do 31 grudnia 1996 roku - 2.075.207,18 złotych;
- strata za 1997 rok wyniosła 14.522.164,06 złotych;
- zysk za 1998 rok w wysokości 8.525.541,08 złotych został podzielony w następujący sposób: na kapitał zapasowy przeznaczono kwotę 7.800.541,08 złotych, zaś na nagrodę roczną z zysku wraz z obciążeniami dla pracowników - 725.000,00 złotych, przy czym wygospodarowany zysk netto miał zrekompensować zmniejszenie kapitału zapasowego w latach poprzednich, pozwolić na sprawne przeprowadzenie procesu restrukturyzacji spółki oraz procesu inwestycyjnego w zakresie najbardziej rentownych produktów, tj. parafin i mas parafinowych;
- zysk za 1999 rok w wysokości 14.108.137,80 złotych został podzielony w następujący sposób: na kapitał zapasowy przeznaczono kwotę 12.908.137,80 złotych, zaś na nagrodę roczną z zysku wraz z obciążeniami dla pracowników - 1.200.000,00 złotych, przy czym przeznaczenie zysku netto na kapitał zapasowy miało zrekompensować zmniejszenie kapitału zapasowego w latach poprzednich (1995-1997) i umożliwić sprawne przeprowadzenie głęboko zaawansowanego procesu restrukturyzacji wewnętrznej spółki, polegającego na wydzielaniu na bazie majątku spółki samodzielnych podmiotów gospodarczych, oraz stworzyć także możliwość kontynuacji procesu inwestycyjnego;
- zysk za 2000 rok w wysokości 12.489.459,69 złotych podzielony został w następujący sposób: na kapitał zapasowy przeznaczono kwotę 11.696.459,69 złotych, na nagrodę roczną z zysku wraz z obciążeniami dla pracowników - kwotę 500.000,00 złotych, a na zwiększenie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych z przeznaczeniem dla osób, które rozwiązały stosunek pracy z Rafinerią Jasło S.A. w związku z przejściem na emeryturę, rentę, zasiłek przedemerytalny i świadczenie przedemerytalne kwotę - kwotę 293.000,0 złotych, przy czym przeznaczenie zysku na kapitał zapasowy miało umożliwić kontynuację już rozpoczętych zadań inwestycyjnych oraz otwarcie nowych zadań, które miały umożliwić spółce unowocześnienie produkcji, rozszerzenie asortymentu oferowanych wyrobów i utrzymanie ich konkurencyjności na rynku;
- zysk za 2001 w wysokości 5.719.340,73 złotych został podzielony w następujący sposób: na kapitał zapasowy z przeznaczeniem na inwestycje przekazano kwotę 5.559.340,73 złotych; na zwiększenie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych z przeznaczeniem dla pracowników Rafinerii Jasło S.A. - kwotę 160.000,00 złotych, przy czym przeznaczenie zysku na kapitał zapasowy miało umożliwić kontynuację już rozpoczętych zadań inwestycyjnych, otwarcie nowych zadań oraz zakup gotowych urządzeń, które pozwolą spółce na dalsze funkcjonowanie poprzez przystosowanie się do drastycznie zmienionych warunków prowadzenia działalności (finansowo-podatkowych) ze względu na wycofanie od dnia 1 lutego 2002 roku systemu ulg podatkowych konieczne były działania mające na celu zmianę profilu produkcyjnego i przekształcenia w kierunku działalności handlowo-produkcyjnej;
- strata za 2002 rok w wysokości 19.259.568,82 złotych została pokryta z kapitału zapasowego spółki;
- zysk za 2003 rok w wysokości 29.576,32 złotych przeznaczony został na kapitał zapasowy.
Mając na uwadze powyższe wielkości, należy pamiętać, iż kapitał zakładowy Rafinerii Jasło S.A. dzieli się na 6.000.000 akcji, zatem ewentualne wypłaty dywidendy przypadające na jedną akcje, choć teoretycznie możliwe, stanowiłyby, jak się wydaje, relatywnie nieduże kwoty, zwłaszcza w zestawieniu z celami inwestycyjnymi Rafinerii Jasło S.A.. Z informacji uzyskanych od Rafinerii Jasło S.A. wynika, że nakłady poniesione przez Rafinerię Jasło S.A. na realizację rzeczowych przedsięwzięć inwestycyjnych wyniosły w kolejnych latach: 1998 rok - 1.971,9 tys. złotych, 1999 rok - 9.159,8 tys. złotych, 2000 rok - 10.762,1 tys. złotych, 2001 rok - 13.459,8 tys. złotych, 2002 rok - 21.146,1 tys. złotych, 2003 rok - 20.406,0 tys. złotych oraz 2004 rok - 11.293,1 tys. złotych.
Z interpelacji Posła Tadeusza Kalenieckiego można wnioskować, iż tylko pracownicy i emeryci Rafinerii Jasło S.A nie otrzymali dywidendy, przez co zostali pokrzywdzeni. Należy podkreślić, iż dywidenda nie została wypłacona w ogóle w latach 1996-2004, tj. nie tylko pracownicy Rafinerii Jasło S.A. nie otrzymali wypłaty, ale wszyscy pozostali akcjonariusze Rafinerii Jasło S.A., tj. Skarb Państwa i Nafta Polska S.A.
Poseł Tadeusz Kaleniecki wskazuje, iż wielokrotnie podnoszono problematykę akcji pracowniczych. Zgodnie z najlepszą posiadaną wiedzą, opartą o informacje uzyskane z Rafinerii Jasło S.A., należy stwierdzić, iż akcjonariusze mniejszościowi nie składali wniosków o przeznaczenie zysku na wypłatę dywidendy. Składane natomiast były wnioski o wypłatę nagród z zysku. Nagrody takie faktycznie były wypłacane (jak wspomniano powyżej).
W wyniku realizacji postanowień Strategii Rady Ministrów dla przemysłu naftowego w Polsce z dnia 24 września 2002 roku Grupa Lotos S.A. nabyła w dniu 3 lutego 2005 roku 4.800.798 akcji Rafinerii Jasło S.A. stanowiących 80,01% kapitału zakładowego od Nafty Polskiej S.A. i stała się spółką dominującą w stosunku do Rafinerii Jasło S.A. w rozumieniu art. 4 Kodeksu spółek handlowych. Do tego czasu Grupa Lotos S.A. nie miała możliwości wpływu na jakiekolwiek decyzje dotyczące przeznaczania zysku Rafinerii Jasło S.A. na wypłatę dywidendy.
W roku obrotowym kończącym się w 31 grudnia 2004 roku Rafineria Jasło S.A. osiągnęła zysk w wysokości 5.168.213,99 złotych. Zarząd Rafinerii Jasło S.A. skierował wniosek do Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia, pozytywnie oceniony przez Radę Nadzorczą spółki, o podział zysku w następujący sposób: przeznaczenie kwoty 4.568.213,99 złotych na kapitał zapasowy spółki oraz kwoty 600.000,00 złotych na nagrody z zysku wraz z obciążeniami dla pracowników spółki. Przeznaczenie części zysku na kapitał zapasowy wiązać się będzie z realizacją zaplanowanych przedsięwzięć stanowiących kontynuację procesu inwestycyjnego oraz podjęcie nowych zadań inwestycyjnych, ma na celu przygotowywanie spółki do założonego w ˝Biznesplanie Rafinerii Jasło S.A. na lata 2004 - 2010˝ zakresu działalności, która związana będzie z szeroko rozumianym przerobem odpadów, a także dostosowywanie istniejącej infrastruktury produkcyjno-technicznej do wymogów stawianych przez Unię Europejską.
W interpelacji Posła Tadeusza Kalenieckiego można odczytać intencję zadośćuczynienia obecnym i byłym pracownikom Rafinerii Jasło S.A. Jednym ze sposobów, jaki proponuje dla tego zadośćuczynienia jest przeliczenie akcji Rafinerii Jasło S.A. na akcje Grupy Lotos S.A.
W dniu 28 kwietnia 2005 roku Komisja Papierów Wartościowych i Giełd dopuściła akcje Grupy Lotos S.A do obrotu publicznego. Należy podkreślić, iż zgodnie z wolą właścicieli Grupy Lotos S.A., tj. Skarbu Państwa i Nafty Polskiej S.A., na podstawie prospektu emisyjnego oferowanych jest 35.000.000 nowych akcji serii B oraz 8.916.000 akcji serii B należących do Nafty Polskiej S.A. Struktura emisji i sprzedaży akcji Grupy Lotos S.A. przewidziana w prospekcie emisyjnym nie zakłada możliwości zamiany akcji Grupy Lotos S.A. na inne akcje, w tym akcje Rafinerii Jasło S.A. Warunkiem zapisu na akcje jest uiszczenie stosownych wpłat na subskrybowane lub kupowane akcje.
Celem Grupy Lotos S.A. jest budowa zintegrowanego pionowo koncernu paliwowego i jego dalszy dynamiczny rozwój. Powodzenie realizacji tego celu w dużym stopniu zależy od umotywowania jej pracowników oraz pracowników spółek od niej zależnych, w tym Rafinerii Jasło S.A. W związku z tym Grupa Lotos S.A. oświadczyła, że jest gotowa podjąć wszelki rozsądny dialog dotyczący poprawy efektywności działania koncernu i związanego z nią współdziałania jego pracowników. Wszelkie takie propozycje i rozmowy muszą być jednak prowadzone przy poszanowaniu przepisów prawa i z uwzględnieniem sytuacji ekonomicznej Grupy Lotos S.A. i jej spółek zależnych oraz potrzeb inwestycyjnych, których zaspokojenie jest nadrzędnym celem dla Spółki.
W powyższym celu pozyskiwane są obecnie środki z publicznej emisji. Pamiętać jednak trzeba, iż cele, których realizacji mają służyć wpływy z emisji, zostały szczegółowo opisane w prospekcie i ich zmiana nie może nastąpić w dowolny sposób.
Aktualnie w świetle planowanego debiutu giełdowego Grupy LOTOS S.A. działająca w strukturze Grupy LOTOS S.A. Rafineria Jasło S.A. ma szanse rozwoju, a tym samym ma szanse na wzrost wartości akcji Spółki.
Z wyrazami szacunku
Podsekretarz stanu
Krzysztof Żyndul
Warszawa, dnia 16 maja 2005 r.