Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 9970

w sprawie możliwości zmiany zasad poboru i dokonywania wpłat 1% podatku dochodowego od osób fizycznych na rzecz organizacji pożytku publicznego

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją posła W. Gintowt-Dziewałtowskiego, przekazaną przy piśmie z dnia 9 maja 2005 r. nr SPS-0202-9970/05, dotyczącą bezpośredniego przekazywania przez urzędy skarbowe wpłat na rzecz organizacji pożytku publicznego, uprzejmie informuję.

   Podstawę prawną zmniejszenia podatku o 1%, w związku z wpłatami dokonanymi na rzecz organizacji pożytku publicznego, stanowi art. 27d ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, ze zm.).

   Stosownie do postanowień powołanego artykułu podatek dochodowy podlega zmniejszeniu, jeżeli podatnik dokonał darowizny pieniężnej na rzecz organizacji pożytku publicznego działającej na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego.

   Omawiane zmniejszenie nie może przekroczyć kwoty dokonanej wpłaty, przy czym limit odliczenia wynosi 1% podatku należnego, wykazanego w rocznym zeznaniu podatkowym.

   Zmniejszenie stosuje się, jeżeli dokonane wpłaty:

   1) zostały udokumentowane dowodem wpłaty na rachunek bankowy organizacji pożytku publicznego, z którego w szczególności wynika: imię i nazwisko oraz adres wpłacającego, kwota dokonanej wpłaty, nazwa organizacji pożytku publicznego, na rzecz której dokonana została wpłata,

   2) nie zostały odliczone od dochodu, na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy (tj. na podstawie przepisu regulującego odliczenia darowizn) oraz od przychodu lub podatku na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.

   Wprowadzenie rozwiązań, o których mowa w interpelacji, spowodowałoby zmianę procedury związanej z rocznym rozliczeniem podatku. Organ podatkowy, przed przekazaniem wpłaty byłby zobowiązany do dokonania weryfikacji złożonego przez podatnika zeznania podatkowego, w tym do sprawdzenia, czy prawidłowo została ustalona podstawa opodatkowania, która wpływa na wysokość podatku należnego, warunkującego (jak już wyjaśniono) limit zmniejszenia. Zatem w tym przypadku odpowiedzialność za obliczenie należnego podatku spoczęłaby de facto na urzędzie skarbowym, nie na samym podatniku.

   Proponowane rozwiązanie oznaczałoby ponadto, że to urząd skarbowy musiałby przed przekazaniem wpłaty zweryfikować status danej organizacji, ustalić lub sprawdzić jej adres, numer konta bankowego. Powstałby problem, jak organ podatkowy miałby postąpić w sytuacji, gdyby okazało się, że podana przez podatnika organizacja nie została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym organizacji pożytku publicznego. Zapewne w takim przypadku podatnik musiałby zostać wezwany do urzędu skarbowego celem udzielenia wyjaśnień i ewentualnie wskazania innej organizacji. Jednak w przypadku osoby składającej zeznanie w ostatniej chwili, taka procedura nie byłaby możliwa.

   Ponadto urząd skarbowy po zakończeniu akcji rozliczeniowej musiałby dokonać analizy wszystkich zeznań podatkowych PIT-36 i PIT-37, obliczyć kwotę przynależną danej organizacji i następnie dokonać wpłaty. Tu należy także wskazać na następny problem, co w sytuacji, gdy rozliczenia podatnika dokonuje płatnik (przykładowo pracodawca, czy organ rentowy). Przyjmując propozycję Panów Posłów i te podmioty należałoby zobowiązać do przekazywania wpłat na rzecz organizacji pożytku publicznego.

   Nie bez znaczenia dla racji przemawiającej za słusznością obowiązujących rozwiązań jest także fakt, że zdarzają się przypadki, w których podatnicy występują do organizacji pożytku publicznego o zwrot dokonanych wpłat. Bez posiadania dowodu poniesionego wydatku przez darczyńcę, otrzymanie zwrotu dokonanej wpłaty będzie niemożliwe.

   Zmiana opisanych na wstępie zasad spowodowałaby zatem nałożenie na urzędy skarbowe nowych obowiązków i wiązałoby się z koniecznością zatrudnienia dodatkowych pracowników, co spowodowałoby zwiększenie wydatków na administrację skarbową. Także skarb państwa finansowałby opłaty związane z dokonaniem przekazu czy przelewu bankowego na konto danej organizacji. Realizacja postulatu oznacza zatem, że to całe społeczeństwo, poprzez określone powyżej wydatki budżetowe, poniesie koszty postulowanych zmian.

   Pragnę ponadto zauważyć, iż opisane zmniejszenie funkcjonuje w systemie podatkowym na podobnych zasadach, jak obowiązująca od szeregu lat ulga podatkowa, określona w art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. ulga związana z darowiznami dokonanymi przez podatnika. Zatem istniejące od dwóch lat rozwiązanie ustawowe, uwarunkowane dokonaniem określonych czynności dla nabycia prawa do zmniejszenia podatku, nie stanowi novum dla podatników.

   W związku z powyższym uprzejmie informuję, iż dokonanie zmian, o których mowa w interpelacji, nie wydaje się zasadne.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Jarosław Neneman

   Warszawa, dnia 25 maja 2005 r.