Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Transportu i Budownictwa - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 2

w sprawie nieuwzględnienia Funduszu Termomodernizacyjnego w planie budżetu państwa na 2006 r.

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z pismem SPS-023-2/05 z dnia 5 listopada 2005 r. dotyczącym interpelacji poseł Barbary Marianowskiej w sprawie nieuwzględnienia Funduszu Termomodernizacji w planie budżetu państwa na 2006 r., uprzejmie przekazuję poniższe informacje.

   Odpowiadając na pytanie dotyczące finansowania programu wspierania przedsięwzięć termomodernizacyjnych w roku 2006, należy stwierdzić, że w projekcie budżetu na przyszły rok nastąpiło dalsze ograniczenie limitu wydatków mieszkaniowych. W 2005 r. na realizację polityki mieszkaniowej państwa minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej otrzymał do dyspozycji kwotę 1.155,9 mln zł, natomiast w projekcie budżetu na 2006 r. limit ten został obniżony do 1.083,1 mln zł. Większą część tej kwoty pochłaniają jednak ˝sztywne˝ wydatki na wykup odsetek od starych kredytów mieszkaniowych oraz refundację bankom wypłaconych premii gwarancyjnych. Do podziału między Krajowy Fundusz Mieszkaniowy, Fundusz Termomodernizacji oraz Fundusz Dopłat pozostało w ten sposób zaledwie 453 mln zł. W sytuacji niedoboru środków resort infrastruktury został zmuszony do wyboru skrajnego rozwiązania, tj. przeznaczenia całości dostępnej kwoty na potrzeby KFM. Oczywiście, decyzja taka mogła zostać podjęta jedynie kosztem innych programów rządowych, w tym także programu wspierania przedsięwzięć termomodernizacyjnych. Zatem zgodnie z przyjętym przez poprzedni Rząd projektem budżetu na 2006 r. Fundusz Termomodernizacji nie zostałby objęty w przyszłym roku dofinansowaniem budżetowym, co w oczywisty sposób budziło bardzo poważny niepokój o jego przyszłość.

   Chciałbym jednak w tym miejscu zwrócić uwagę, że w programie działania Rządu ˝Solidarne Państwo˝ przewidziano korektę budżetu w celu dofinansowania Funduszu Termomodernizacji w 2006 r. Potrzeby Funduszu w tym zakresie na przyszły rok szacowane są przez Bank Gospodarstwa Krajowego na kwotę 300 mln zł. Kwota proponowanego dofinansowania, uwzględniająca możliwości budżetu, zostanie określona w autopoprawce do projektu ustawy budżetowej na 2006 r., którą Rząd w najbliższym czasie przedłoży Sejmowi.

   Odnosząc się do drugiego pytania Pani Poseł, należy na wstępie zaznaczyć, że możliwość nałożenia kary na Państwo Członkowskie w związku z naruszeniem przez nie przepisów traktatu wynika z art. 228 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Na mocy tego artykułu Trybunał Sprawiedliwości może nałożyć karę pieniężną albo ryczałt (jako pewien rodzaj kary pieniężnej). Przy ustalaniu wysokości kary rozpatrywane są zagadnienia: wyrządzonej szkody, czasu trwania naruszenia oraz kryterium efektywności kary. Ostatecznie kara jest sumą kwot, które Państwo Członkowskie winno zapłacić za każdy dzień zwłoki. Wysokość stawki dziennej ustala się, mnożąc jednostkową stałą kwotę (wynoszącą 500 euro) przez dwa czynniki - określający wagę naruszenia oraz wagę czasu trwania naruszenia. Następnie otrzymany wynik mnożony jest przez współczynnik określający zdolność płatniczą danego państwa członkowskiego oraz przez liczbę głosów posiadanych przez to państwo w Radzie.

   Skutki takiej kary mogą być bardzo poważne dla budżetu. Jednak w praktyce nałożenie takiej kary następuje po długotrwałych i wieloletnich procedurach, w które zaangażowana jest Komisja, Państwo Członkowskie i Europejski Trybunał Sprawiedliwości.

   Zgodnie z traktatem w razie podejrzenia naruszenia przez Państwo Członkowskie przepisów traktatu Komisja Europejska ma prawo rozpocząć przeciwko niemu postępowanie z art. 226 TWE. Procedura ta obejmuje kilka etapów, w których najpierw Państwo Członkowskie jest powiadamiane o podejrzeniu naruszenia, następnie kierowana jest do niego tzw. uzasadniona opinia, a gdy odpowiedzi Państwa Członkowskiego nie satysfakcjonują Komisji Europejskiej wówczas może ona wnieść skargę do ETS z wnioskiem o stwierdzenie naruszenia przez Państwo Członkowskie prawa wspólnotowego. Wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma jednak jedynie charakter deklaratoryjny i nie nakłada żadnej kary pieniężnej na państwo, które dopuściło się naruszenia, stwierdzając, że takie naruszenie nastąpiło i zobowiązując państwo do podjęcia środków, które zapewnią wykonanie wyroku.

   Kolejnym etapem postępowania, po przeprowadzeniu procedury z art. 226 TWE, jest procedura z art. 228 TWE. Kontrolę nad wykonaniem wyroku sprawuje Komisja Europejska, która w sytuacji, gdy dane państwo członkowskie nie podjęło odpowiednich środków w celu wykonania wyroku ETS, wszczyna procedury, które są analogiczne do procedury z art. 226 TWE. W nowym orzeczeniu oprócz stwierdzenia, że Państwo Członkowskie nie zastosowało się do wyroku, Trybunał może nałożyć karę pieniężną lub ryczałt.

   Pragnę zwrócić uwagę, że w praktyce nałożenie kary było wynikiem wieloletniego i uporczywego naruszania prawa przez Państwo Członkowskie. Nałożenie kary następowało w ostateczności, poprzedzone wieloletnimi negocjacjami z Komisją Europejską oraz trwającymi wiele lat (nawet kilkanaście) postępowaniami w trybie artykułów 226 i 228 TWE. Dotychczas Trybunał nałożył karę pieniężną jedynie na trzy państwa: Grecję, Hiszpanię i Francję. W przypadku Francji okres pomiędzy wydaniem pierwszego wyroku w trybie artykułu 226 TWE a drugim wyrokiem nakładającym karę wynosił czternaście lat.

   Istotniejszym problemem z punktu widzenia Państwa Członkowskiego jest unikanie naruszenia prawa wspólnotowego i postępowań w trybie art. 226 TWE. Im większa ilość naruszeń, tym mniejszy jego prestiż i wiarygodność jako partnera w Unii Europejskiej. Z tego względu Państwa Członkowskie starają się jak najszybciej usuwać naruszenia w prawie krajowym. W Polsce każde podejrzenie Komisji Europejskiej w sprawie ewentualnego uchybienia obowiązkom wynikającym z traktatu jest przedmiotem obrad i decyzji Rady Ministrów. W praktyce Państwa Członkowskie mają trudności z różnych przyczyn we wdrażaniu często skomplikowanych przepisów unijnych, jednak zwykle takie opóźnienia są likwidowane w ciągu kilku miesięcy.

   Dyrektywa 2002/91/WE z 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków wymaga wprowadzenia skomplikowanych regulacji (m.in. w zakresie certyfikacji energetycznej budynków), które będą wdrożone z opóźnieniem nawet przez najbardziej rozwinięte Państwa Członkowskie Unii Europejskiej. Sama dyrektywa będzie wdrażana etapami i przewiduje pewne okresy przejściowe. Ministerstwo Transportu i Budownictwa planuje przygotowanie projektu polskich przepisów wdrażających ww. dyrektywę w pierwszym kwartale 2006 r. Ze względu na planowane terminy mało prawdopodobne jest, aby w tym przypadku realnie groziła Polsce kara pieniężna nakładana przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości.

   Z wyrazami szacunku

   Sekretarz stanu

   Piotr Styczeń

   Warszawa, dnia 29 listopada 2005 r.