Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Środowiska - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 23

w sprawie problemów niedofinansowania państwowych służb wodnych jako potencjalnej przyczyny katastrofy ekologicznej na wielką skalę, w świetle stanowiska Krajowej Rady Gospodarki Wodnej

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją Pana Posła Stanisława Żelichowskiego, dotyczącą problemów niedofinansowania państwowych służb wodnych jako potencjalnej przyczyny katastrofy ekologicznej na wielką skalę, w świetle stanowiska Krajowej Rady Gospodarki Wodnej, skierowaną do Ministra Środowiska, przekazaną przy piśmie znak SPS-023-23/05, przedstawiam poniżej wyjaśnienia odnośnie do kwestii poruszonych w interpelacji Pana Posła.

   Chciałbym zapewnić, że obecny rząd docenia rolę służb wodnych, tj. państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej (PSHM) i państwowej służby hydrogeologicznej (PSH), które na mocy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne pełnione są przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej oraz Państwowy Instytut Geologiczny, a także służby technicznej kontroli zapór. Docenia również znaczenie tych służb dla zapewnienia bezpieczeństwa kraju. Rząd zdaje sobie także sprawę z konsekwencji i zagrożeń, jakie mogą wyniknąć dla społeczeństwa i gospodarki z niezapewnienia właściwego finansowania służb wodnych, a przez to uniemożliwienia tym służbom wykonywania ich statutowych zadań i obowiązków.

   Chciałbym też poinformować, że poprzedni rząd, zgodnie z deklaracjami przedstawionymi w odpowiedzi na poprzednią interpelację Pana Posła Stanisława Żelichowskiego z lipca 2005 r., podczas prac nad projektem budżetu państwa na 2006 r. podjął starania na rzecz zagwarantowania niezbędnych środków na funkcjonowanie służb wodnych w roku przyszłym.

   W wypadku państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej możliwe było, w ramach limitów wydatków przyznanych Ministrowi Środowiska, wydzielenie na jej funkcjonowanie w roku przyszłym środków w wysokości jedynie 11 400 000 zł. W wyniku interwencji kierownictwa resortu środki na ten cel zostały zwiększone, tak że w obecnym projekcie budżetu państwa na 2006 r. na funkcjonowanie państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej zaplanowano środki w wysokości 26 186 000 zł. Z uwagi na to, że prace nad ustawą budżetową są w toku, nie można kwoty tej traktować jako ostatecznej.

   Aktualnie środki ujęte w projekcie ustawy budżetowej na funkcjonowanie państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej, pomimo znacznego wzrostu w stosunku do roku 2005 (w 2005 r. budżet państwa przeznaczył na ten cel jedynie 11 237 000 zł), nie pokrywają w pełni potrzeb w zakresie finansowania PSHM. Brakujące środki, podobnie jak w kilku ostatnich latach, zostały ujęte w planie finansowym Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na 2006 r.

   Dziękując w tym miejscu za zainteresowanie problematyką służb wodnych, nie będę ukrywał, że liczę również na wsparcie i zaangażowanie Sejmu w działania na rzecz utrzymania finansowania państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej na poziomie zaplanowanym w projekcie ustawy budżetowej.

   Państwowa służba hydrogeologiczna, podobnie jak służba hydrologiczno-meteorologiczna, winna być finansowana ze środków budżetu państwa. Z uwagi na ograniczone limity wydatków na 2006 r., wynikające z trudnej sytuacji finansów publicznych, Minister Środowiska podjął działania mające na celu finansowanie zadań tej służby ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, z puli przeznaczanej na zadania z zakresu geologii. Wysokość środków na 2006 r. została określona na łączną kwotę 18 985 000 zł, z czego 13 265 000 zł będzie przeznaczone na wykonywanie przez PSH rutynowych zadań z zakresu rozpoznawania, bilansowania i ochrony wód podziemnych w celu racjonalnego ich wykorzystania przez społeczeństwo oraz gospodarkę, a 5 720 000 zł na rozpoczęcie finansowania reorganizacji i rozwoju sieci obserwacyjno-badawczej wód podziemnych w celu jej dostosowania do nowych zwiększonych wymagań, związanych zwłaszcza z wdrażaniem Ramowej Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE. Środki te winny być dostępne od stycznia 2006 r.

   Techniczna kontrola zapór, polegająca na prowadzeniu badań i pomiarów umożliwiających ocenę stanu oraz bezpieczeństwa budowli piętrzących stanowiących własność Skarbu Państwa, zaliczonych na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane do I lub II klasy, wykonywana jest przez ośrodek technicznej kontroli zapór Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Wykonawcy ocen obiektów klas niższych wyłaniani są zgodnie z ustawą Prawo zamówień publicznych. Wykonanie badań zapewnia właściciel budowli, zaś w wypadku budowli stanowiących własność Skarbu Państwa jednostka bezpośrednio administrująca. Stąd w odniesieniu do budowli piętrzących pozostających w administracji regionalnych zarządów gospodarki wodnej dyrektorzy RZGW winni zapewnić w planach finansowych odpowiednie środki na ten cel. Pierwszy limit wydatków na 2006 r. przyznany resortowi w części 22 budżetu państwa: Gospodarka wodna nie pozwalał na zagwarantowanie środków pozwalających na pełne sfinansowanie tego zadania. W wyniku starań Ministra Środowiska podjętych na etapie konstruowania projektu ustawy budżetowej na 2006 r. plan wydatków na rok przyszły zwiększono o kwotę 1 000 000 zł, z przeznaczeniem na wykonanie przedmiotowych badań i ocen.

   Przekazując powyższe wyjaśnienia i dziękując jeszcze raz za zaangażowanie w sprawy służb wodnych, chciałbym jednocześnie poinformować, że służby te, pomimo przejściowych - mam nadzieję - problemów finansowych, jakie okresowo miały miejsce w ostatnich latach, wykonywały swoje obowiązki w imieniu i na rzecz państwa w sposób właściwy i niebudzący zastrzeżeń. Wyrażam też głębokie przekonanie, że do czasu poprawy kondycji finansów publicznych, umożliwiającej całkowite przejęcie finansowania działalności służb wodnych przez budżet państwa, dzięki wsparciu NFOŚiGW unikniemy wszelkich zakłóceń w funkcjonowaniu ww. służb, które mogłyby stwarzać zagrożenie katastrofą ekologiczną spowodowane brakiem właściwej osłony i badań.

   Z wyrazami szacunku

   Sekretarz stanu

   Andrzej Mizgajski

   Warszawa, dnia 1 grudnia 2005 r.