Odpowiedź ministra skarbu państwa

na interpelację nr 77

w sprawie prywatyzacji przemysłu energetycznego, w tym Zespołu Elektrowni Dolna Odra SA

   Odpowiadając na pismo Posła Pana Rafała Wiecheckiego z dnia 17 listopada 2005 roku dotyczące prywatyzacji przemysłu energetycznego, w tym Zespołu Elektrowni Dolna Odra S.A. (dalej ˝ZEDO˝), uprzejmie przedstawiam, co następuje.

   Pytanie nr 1: Czy nadal będzie kontynuowany proces konsolidacji i prywatyzacji przemysłu energetycznego w formie przyjętej przez rząd Leszka Millera i Marka Belki?

   Odpowiedź: Aktualnie obowiązującym dokumentem dotyczącym konsolidacji i prywatyzacji przemysłu energetycznego jest przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 28 stycznia 2003 r. ˝Program realizacji polityki właścicielskiej Ministra Skarbu Państwa w odniesieniu do sektora elektroenergetycznego˝, który został zaktualizowany w dniu 7 czerwca 2005 roku.

   W chwili obecnej trwają prace nad projektem nowej strategii rządowej dla sektora elektroenergetycznego. Zgodnie z publicznie dostępnymi informacjami przyjęcie tego programu planowane jest w najbliższym czasie.

   Pytanie nr 2: Jakie są dotychczasowe efekty konsolidacji i prywatyzacji przemysłu energetycznego? Ile zostało sprzedanych przedsiębiorstw i jaka jest skala dotychczasowych zobowiązań inwestycyjnych, finansowych oraz socjalnych ze strony tzw. Inwestorów strategicznych zadeklarowana w umowach prywatyzacyjnych, jak i faktycznie realizowana?

   Odpowiedź: W sektorze elektroenergetycznym sprywatyzowano następujące podmioty:

   - w podsektorze wytwarzania (elektrownie zawodowe): Zespół Elektrowni Pątnów Adamów Konin S.A., Elektrownia im. T. Kościuszki S.A. w Połańcu, Elektrownia Rybnik S.A., Elektrownia Skawina S.A.,

   - w podsektorze wytwarzania (elektrociepłownie zawodowe): Elektrociepłownia Kraków S.A., Elektrociepłownia Będzin S.A., Elektrociepłownie Warszawskie, Kogeneracja Wrocław S.A., Elektrociepłownie Wybrzeże S.A., Elektrociepłownia Białystok S.A., Elektrociepłownia Zielona Góra S.A., Elektrociepłownia Toruń S.A. i Elektrociepłownia Energetor Toruń S.A., Zespół Elektrociepłowni Poznańskich S.A., Przedsiębiorstwo Energetyczne Systemy Ciepłownicze S.A. w Częstochowie, Zespół Elektrociepłowni w Łodzi S.A.,

   - w podsektorze dystrybucji: Górnośląski Zakład Energetyczny S.A., Stoen S.A.

   Pytanie nr 3: Czy Minister Skarbu Państwa podjął działania zmierzające do wykonywania przez tzw. Inwestorów strategicznych postanowień wynikających z umów prywatyzacyjnych, w przypadku niewywiązywania się z tych postanowień przez inwestorów?

   Odpowiedź: Wszystkie zobowiązania z umów są na bieżąco monitorowane przez Ministerstwo Skarbu Państwa i w przypadku braku realizacji podejmowane są stosowne działania prawne. Należy podkreślić, że do chwili obecnej skala naruszeń przez Inwestorów umów prywatyzacyjnych z sektora elektroenergetycznego jest niewielka. W uzasadnionych przypadkach Ministerstwo Skarbu Państwa podejmuje działania mające na celu polubowne rozstrzygnięcia sporów w przypadku wystąpienia opóźnień w realizacji postanowień wynikających z umów prywatyzacyjnych. Należy podkreślić, że w przyszłości, w przypadku występowania naruszeń zobowiązań z umów prywatyzacyjnych, Ministerstwo Skarbu Państwa będzie podejmowało zdecydowanie działania mające na celu skorzystanie z zabezpieczeń umownych i mające na celu zapewnienie realizacji zobowiązań.

   Pytanie nr 4: Dlaczego przewidziano do sprzedaży dla Inwestora łącznie aż do 85% akcji ZEDO, jeśli planowane prywatyzacje innych elektrowni nie przewidują tak wysokich pakietów do sprzedaży dla Inwestorów? Np. Ministerstwo planuje sprzedać do 30% Południowego Koncernu Energetycznego S.A., do 35% Elektrowni Rybnik S.A., do 38,46% Zespołu Elektrowni Pątnów Adamów Konin, do 50% Elektrowni Kozienice S.A., do 63,40% Elektrowni Skawina S.A.

   Odpowiedź: Strategia prywatyzacji ZEDO zakłada sprzedaż pakietu 85% akcji. Jest to najkorzystniejsza ścieżka prywatyzacji dla Spółek, które wymagają dostępu do specjalistycznej wiedzy oraz kapitału niezbędnego na inwestycje i rozwój.

   Rezygnacja z praktykowanej w latach ubiegłych sprzedaży mniejszościowych pakietów akcji spółek wynika z niskiej efektywności tej procedury (zwłaszcza z punktu widzenia osiąganych celów zarówno rozwojowych, jak i wyceny spółki przez Inwestora) oraz problemów dotyczących nadzoru i aktywnego zarządzania podmiotami (np. problemy właścicielskie w PAK S.A.).

   Doświadczenia poprzednich prywatyzacji skłaniają Ministra Skarbu Państwa do sprzedaży wszystkich posiadanych akcji jednorazowo (uniknięcie problemu resztówek), gdyż każdorazowo Inwestor i tak dąży do uzyskania kontroli na poziomie operacyjnym i nadzorczym, a także pozwala to na przypisanie odpowiedzialności inwestorowi za rozwój spółki i wypełnienie zaciągniętych wobec Skarbu Państwa zobowiązań.

   Należy również podkreślić, że w ramach przeprowadzonej kontroli Spółek z mniejszościowym udziałem Skarbu Państwa Najwyższa Izba Kontroli zaleciła, aby utrzymywanie przez Skarb Państwa pakietów w Spółkach prywatyzowanych miało charakter wyjątkowy i uzasadniony szczególnym interesem państwa. Ministerstwo Skarbu Państwa podziela w tym zakresie stanowisko NIK.

   Odnosząc się do pozostałych spółek, o których mowa w powyższym pytaniu, należy zaznaczyć, iż koncepcja prywatyzacji Elektrowni Kozienice S.A. zakłada sprzedaż pakietu 85% akcji, z czego 50%+1 akcja na rzecz Inwestora branżowego w ramach rokowań, a 35%-1 akcja inwestorom finansowym i indywidualnym w ramach oferty publicznej. W uzasadnionym przypadku możliwa będzie sprzedaż całego pakietu akcji na rzecz Inwestora branżowego. Południowy Koncern Energetyczny S.A. będzie prywatyzowany poprzez ofertę publiczną, w ramach której planowane jest zbycie 35% akcji Spółki. Jeśli chodzi o Elektrownię Rybnik S.A., to należy wskazać, że Skarb Państwa zbył wszystkie akcje poza akcjami nieobjętymi przez pracowników, które stanowią jedynie ułamek procenta kapitału zakładowego. W przypadku ZE PAK S.A. został sprzedany pakiet mniejszościowy z jednoczesnym silnym wpływem na kontrolę operacyjną w Spółce. Jak wyżej wskazano, strategia taka okazała się niekorzystna z punktu widzenia Skarbu Państwa. W Elektrowni Skawina S.A. pozostało do zbycia 25% + 1 akcja.

   Pytanie nr 5: Dlaczego Minister Skarbu Państwa oficjalnie ogłasza w jednym z najbardziej poczytnych dzienników - ˝Rzeczpospolitej˝, że prywatyzację ZEDO chce zakończyć do końca roku 2005, jeśli takie stwierdzenie obniża możliwości negocjacyjne z inwestorem i może spowodować jego większe naciski w kwestii wartości transakcji?

   Odpowiedź: Prywatyzacja ZEDO powinna zostać zakończona w I kwartale 2006 roku. Stwierdzenie o intencji zakończenia negocjacji do końca 2005 r. w żaden sposób nie wpłynęło na możliwości negocjacyjne zespołu MSP, wpłynęło natomiast mobilizująco na Inwestora i pozwoliło uzyskać kompromis przez Strony.

   Pytanie nr 6: Jak Minister Skarbu Państwa planuje rozwiązać kwestię spadku zatrudnienia po ewentualnej prywatyzacji ZEDO, jeśli przed prywatyzacją Elektrowni Połaniec (grupa belgijska Electrabel) pracowało w niej 2400 osób, a po tylko 400?

   Odpowiedź: Nie jest prawdą, że po prywatyzacji Elektrowni Połaniec w spółce zatrudniono tylko 400 osób. Zatrudnienie w Elektrowni Połaniec w momencie prywatyzacji wynosiło 2.342 osób. W ramach programów dobrowolnych odejść odeszło z Elektrowni 780 osób. Z przyczyn naturalnych w okresie 2000-2005 z Elektrowni, spółek Grupy Kapitałowej i wydzielonych spółek usługowych odeszło 71 osób. Do 30.09.2005 roku zatrudniono w Elektrowni Połaniec, spółkach Grupy Kapitałowej oraz wydzielonych spółkach usługowych 213 osób. Aktualne łączne zatrudnienie wynosi 1.704 osoby, w tym w Elektrowni Połaniec 450 osób, a w spółkach Grupy Kapitałowej i wydzielonych spółkach usługowych 1.254 osób.

   Należy również podkreślić, iż na restrukturyzację zatrudnienia (zarówno odprawy dla pracowników odchodzących wg programu dobrowolnych odejść, jak i odchodzących do wydzielonych Spółek Grupy Kapitałowej) Elektrownia Połaniec wydała ponad 110 milionów złotych. Ponadto inwestor wykupił akcje pracownicze za łączną kwotę ok. 200 mln złotych, przy czym podstawowy pakiet akcji posiadanych przez pracownika miał wartość ok. 80 tysięcy złotych. Średnia odprawa w ramach programów dobrowolnych odejść wyniosła ponad 100 tys zł.

   Odnosząc się do kwestii spadku zatrudnienia po ewentualnej prywatyzacji ZEDO, chciałbym podkreślić, iż elementem społecznym prywatyzacji jest kształtowanie warunków stymulujących tworzenie nowych miejsc pracy i poprawa poziomu życia obywateli. Po prywatyzacji spółka powinna zachować silną pozycję i rolę w regionie, a pozyskanie dla spółki silnego Inwestora branżowego może przyczynić się do jej dalszego wzmocnienia i rozwoju.

   Ponadto należy zaznaczyć, że w przypadku powiązania kapitałowego spółki z partnerem o silnej pozycji rynkowej wzrasta możliwość pozyskania dalszych kapitałów oraz dostępu do atrakcyjnych źródeł finansowania. Inwestor planuje zainwestowanie w ZEDO ok. 4 mld zł w rozwój i modernizację elektrowni oraz rozbudowę jej mocy wytwórczych. Oznacza to nie tyle redukcję, co możliwy wzrost zatrudnienia w kolejnych latach.

   Pytanie nr 7: Czy nie uważa Pan, że zakłady energetyczne powinny pozostać we własności Skarbu Państwa jako strategiczne przedsiębiorstwa decydujące o bezpieczeństwie energetycznym Polski, o którym również wspomniał Premier Kazimierz Marcinkiewicz w swoim exposé?

   Odpowiedź: Procesy prywatyzacji sektora elektroenergetycznego są realizowane w oparciu o programy rządowe dla tego sektora. Restrukturyzacja sektora elektroenergetycznego jest realizowana z jednej strony poprzez konsolidację, z drugiej poprzez prywatyzację. Taka strategia zapewnia różnicowanie struktury własnościowej sektora, a co za tym idzie wzrost jego konkurencyjności. Jednym z istotnych elementów tworzonego rynku energii jest stopniowe wycofywanie się Państwa z funkcji właściciela na rzecz wzmacniania funkcji regulacyjnej. Nowelizowane Prawo energetyczne poszerza i wzmacnia kompetencje niezależnego organu regulacyjnego - Prezesa Urzędu Regulacji. Mając powyższe na uwadze, należy podkreślić, że procesy prywatyzacji będą stanowić istotny element budowania konkurencyjnego rynku energii, z którego korzyści będą czerpali wszyscy obywatele oraz przedsiębiorcy.

   Dziękując za zainteresowanie procesem prywatyzacji ZEDO, mam nadzieję, że przekazane przeze mnie informacje zostaną uznane za satysfakcjonujące.

   Minister

   Andrzej Mikosz

   Warszawa, dnia 27 grudnia 2005 r.