Odpowiedź ministra pracy i polityki społecznej - z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 95

w sprawie wykładni pojęcia ˝domownik˝ na gruncie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników

   Odpowiadając na pismo z dnia 29 listopada 2005 r. znak: SPS-023-95/05, dotyczące interpelacji Pana posła Jacka Falfusa w sprawie wykładni pojęcia ˝domownik˝ na gruncie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25, z późn. zm.), uprzejmie wyjaśniam, co następuje.

   Zgodnie z art. 6 ust. 2 ww. ustawy za domownika uznaje się osobę bliską rolnikowi, która spełnia łącznie następujące warunki:

   - ukończyła 16 lat,

   - pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,

   - stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy

   - jeżeli nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

   Wobec braku definicji pojęć ˝osoba bliska˝ oraz ˝pozostawanie z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkiwanie na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie˝ krąg osób wypełniających podane wyżej wymogi ustawowe wyznacza specyfika pracy domowników rolnika, w której nie może występować element wynagrodzenia, typowego dla stosunku pracy.

   Powoduje to, że domownikiem rolnika - w rozumieniu ubezpieczenia społecznego rolników - jest osoba związana z rolnikiem takimi więzami rodzinnymi lub quasi- rodzinnymi, które uzasadniają wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym bez wynagrodzenia z tego tytułu, zamieszkująca wspólnie z rolnikiem lub w takiej odległości od gospodarstwa, która pozwala bez przeszkód codziennie przebyć drogę z miejsca zamieszkania do gospodarstwa i z powrotem. W praktyce oznacza to bezpośrednie sąsiedztwo z rolnikiem bądź na tyle bliskie, że umożliwia w razie potrzeby wielokrotny w ciągu każdego dnia, łatwy i szybki osobisty kontakt rolnika i domownika, a co najważniejsze, stałe wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym pod kierunkiem rolnika.

   Zamieszkiwanie w gospodarstwie rolnym lub bliskim sąsiedztwie wskazuje, że zameldowanie nie jest warunkiem niezbędnym do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników przez domownika. Niezbędne natomiast, bez czego obowiązek ubezpieczenia domownika nie może zaistnieć, jest wykonywanie przez niego stałej pracy w gospodarstwie rolnym. Wykonywanie stałej pracy przez domownika, w myśl art. 38 pkt 4 ww. ustawy, rolnik i domownik potwierdzają zgodnymi oświadczeniami.

   Minister

   Krzysztof Michałkiewicz

   Warszawa, dnia 20 grudnia 2005 r.