Odpowiedź ministra rolnictwa i rozwoju wsi - z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 105

w sprawie stanowiska reprezentowanego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w trakcie rozmów dotyczących zmian we Wspólnej Polityce Rolnej na rynku cukru

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację poselską Pana Posła Jana Wyrowińskiego (pismo z dnia 30 listopada 2005 r., znak: SPS-023-105) w sprawie stanowiska reprezentowanego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w trakcie rozmów dotyczących zmian we Wspólnej Polityce Rolnej na rynku cukru, uprzejmie informuję, że na posiedzeniu Rady Ministrów UE do spraw Rolnictwa i Rybołówstwa prezentowałem stanowisko Polski zgodnie z instrukcją zaakceptowaną przez Komitet Europejski Rady Ministrów i przyjętą przez Komitet Europejski Rady Ministrów oraz Radę Ministrów.

   Jadąc do Brukseli, miałem świadomość, że zobowiązany jestem do reprezentowania polskich plantatorów buraków cukrowych i producentów cukru, a jednym z moich głównych celów było utrzymanie wielkości produkcji cukru w Polsce na niezmienionym poziomie.

   Kierując się instrukcją i stanowiskiem RP aktywnie uczestniczyłem w negocjacjach dotyczących ostatecznego kształtu reformy rynku cukru:

   - 22 listopada o godz. 8.30 spotkałem się z Panią Komisarz Mariann Fischer Boel. Na spotkaniu tym przedstawiłem wstępne postulaty Polski w sprawie reformy rynku cukru oraz prośbę o niepodejmowanie decyzji politycznej na bieżącym posiedzeniu Rady. Przypomniałem także, że Polska wstąpiła do UE dopiero rok temu, w związku z czym polskie cukrownie potrzebują więcej czasu na zakończenie restrukturyzacji. Dlatego też najlepszym rozwiązaniem byłoby przesuniecie reformy o minimum 2 lata.

   - 22 listopada o godz. 9 uczestniczyłem w sesji plenarnej posiedzenia Rady Ministrów UE do spraw Rolnictwa i Rybołówstwa, na której Prezydencja przedstawiła pierwszą wersję kompromisu, która wychodziła naprzeciw tylko niektórym postulatom prezentowanym w polskim stanowisku. Tym samym propozycja ta wymagała wciąż istotnych modyfikacji. Jednocześnie wyraziłem nadzieję, że negocjacje pozwolą na wypracowanie rozwiązań, które będą dla nas do zaakceptowania.

   - 23 listopada 2005 r. o godz. 9 brałem udział w spotkaniu trójstronnym z Panią Komisarz Mariann Fischer Boel oraz z Panią Minister Margaret Beckett, gdzie przedstawiłem szczegółowe stanowisko Polski wobec projektu kompromisu Prezydencji, wskazując na nieuwzględnienie postulatów Polski. Stanowisko to zostało następnie przekazane za potwierdzeniem do Sekretariatu Generalnego Rady.

   - 23 listopada 2005 r. o godz. 18 podczas sesji plenarnej Prezydencja poinformowała o zamiarze kontynuowania negocjacji trójstronnych z niektórymi państwami. O terminie spotkań delegacje miały zostać poinformowane do godz. 18.30. Przedstawicielka Prezydencji poinformowała telefonicznie o godz. 18.40 Stałe Przedstawicielstwo RP przy UE w Brukseli, że Prezydencja nie przewiduje spotkania trójstronnego z Polską.

   - 24 listopada 2005 r. o godz.12 podczas spotkania plenarnego Prezydencja przedstawiła ostateczną wersję kompromisu. Na posiedzeniu tym przedstawiłem swoje stanowisko odnośnie do propozycji kompromisowej i podkreśliłem, że Polska nie może jej traktować jako kompromisu, który satysfakcjonowałby stronę polską. Jednocześnie wskazywałem, że przyjęta procedura nie daje możliwości uwzględnienia opinii Parlamentu Europejskiego, który swoje oficjalne stanowisko wobec reformy wyrazi dopiero w styczniu 2006 r. Wobec powyższego podczas debaty plenarnej Polska nie poparła propozycji reformy rynku cukru.

   Odnośnie do zarzutu, co do odmowy udziału w rozmowach, które miały miejsce w nocy z 23 na 24 listopada br., uprzejmie informuję, że delegacja polska nie była zaproszona na ww. rozmowy, trudno więc w tym przypadku mówić o rezygnacji ze spotkania.

   Przedstawiając powyższe, chciałbym podkreślić, że uczestniczyłem we wszystkich etapach rozmów negocjacyjnych, jakie miały miejsce w Brukseli w dniach 22 - 24 listopada 2005 r.

   W swoich wystąpieniach, prezentując stanowisko Polski, wnioskowałem o:

   - odejście od proporcjonalnej redukcji połączonych kwot A i B od 2010 r. i zastosowanie redukcji proporcjonalnej do wyjściowej wielkości kwoty B;

   - utrzymanie systemu interwencji i ceny interwencyjnej;

   - rozłożenie w dłuższym czasie redukcji cen oraz ograniczenie jej skali;

   - zapewnienie odpowiednich środków finansowych na dywersyfikację działalności gospodarczej w rejonach dotkniętych skutkami reformy w Polsce;

   - zróżnicowanie poziomu składek na fundusz restrukturyzacji między kwotą A i B;

   - określenie minimalnego poziomu funduszu restrukturyzacyjnego przeznaczonego dla plantatorów i pracowników cukrowni;

   - zapewnienie państwu członkowskiemu większej kontroli nad procesem dobrowolnego wygaszania produkcji w danym państwie członkowskim w ramach programu restrukturyzacji;

   - pomniejszenie składek w przypadku producentów cukru ponoszących wydatki modernizacyjne i restrukturyzacyjne w okresie trwania restrukturyzacji;

   - zapewnienie możliwości stosowania kwot płatności bezpośrednich z tytułu reformy wyłącznie w odniesieniu do plantatorów buraka cukrowego;

   - odejście od zamiany 1 mln ton cukru C na cukier kwotowy;

   - wprowadzenie opłaty za dodatkową kwotę 300 tys. ton izoglukozy;

   - ograniczenie wolumenu importu z krajów LDC oraz zaostrzenie zasad miejsca pochodzenia towaru w celu zapobiegania mechanizmowi ˝swap˝ i utrzymania w mocy zasady, że tylko nadwyżka produkcji powyżej zapotrzebowania krajowego może być eksportowana na rynek europejski;

   - zlikwidowanie opłaty produkcyjnej;

   - uruchomienie przez Komisję funduszy strukturalnych w celu zrównoważenia kosztów ponoszonych przez społeczności, które dotknięte zostaną proponowaną reformą.

   W końcowej fazie negocjacji, jak już wspomniałem, Prezydencja przedstawiła dokument stanowiący kompromis polityczny w sprawie reformy rynku, który nie uwzględniał części postulatów Polski. Już po wstępnej analizie przedłożonych przez Prezydencję zapisów kompromisu politycznego można było stwierdzić, że propozycja nie uwzględniała najistotniejszych postulatów zgłaszanych przez Polskę, takich jak m.in.:

   - odejście od proporcjonalnej redukcji kwot produkcji cukru od 2010 r., a w razie potrzeby rozpoczęcie redukcji produkcji od kwoty B (co pozwoliłoby na utrzymanie większej kwoty produkcji cukru w Polsce przeznaczonej na zaopatrzenie rynku wewnętrznego);

   - wyznaczenie opłat na fundusz restrukturyzacyjny w oparciu o historyczny podział na kwotę A i B (co oznaczałoby mniejsze obciążenie finansowe dla polskiego przemysłu cukrowniczego z tytułu opłat na fundusz restrukturyzacyjny);

   - zróżnicowanie opłat na fundusz restrukturyzacyjny z uwzględnieniem gorszej sytuacji finansowej nowych państw członkowskich.

   Mimo sprzeciwu Polski, kompromis polityczny został przyjęty.

   Uwzględniona została tylko część postulatów Polski, takich jak m.in.:

   - utrzymanie mechanizmu interwencji, przynajmniej w okresie wdrażania reformy,

   - ograniczenie redukcji cen cukru,

   - uszczegółowienie zasad funkcjonowania funduszu restrukturyzacji,

   - zwiększenie kontroli nad importem cukru,

   - odejście z opcjonalnej redukcji cen minimalnej ceny skupu buraka cukrowego o 10% poniżej ceny minimalnej,

   - przeznaczenie części pomocy restrukturyzacyjnej na rekompensaty dla plantatorów (10% lub więcej),

   - umożliwienie przyznania płatności bezpośrednich tylko plantatorom buraka cukrowego,

   - wprowadzenie opłat na fundusz restrukturyzacyjny w przypadku producentów izoglukozy.

   Niemniej jednak sposób, w jaki uwzględniono niektóre ww. postulaty, nie gwarantuje m.in.:

   - skuteczności mechanizmu interwencji,

   - dostatecznej kontroli nad importem cukru na rynek UE,

   - właściwych rekompensat dla plantatorów i pracowników cukrowni, które byłyby zamykane w ramach funduszu restrukturyzacji,

   - dostatecznej kontroli państwa członkowskiego nad procesem wygaszania produkcji w ramach funduszu restrukturyzacji.

   Przyjęty kompromis polityczny znajdzie swe odzwierciedlenie w przepisach rozporządzeń, które zostaną opublikowane w I kwartale 2006 r. i obowiązywać będą we wszystkich państwach członkowskich UE.

   Minister

   Krzysztof Jurgiel

   Warszawa, dnia 28 grudnia 2005 r.