Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów - z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 131

w sprawie przedłużenia o co najmniej cztery lata okresu przejściowego na osiągnięcie minimalnego opodatkowania papierosów podatkiem akcyzowym

   W związku z pismem Nr SPS-023-131/05 z dnia 8 grudnia br., przy którym przekazana została interpelacja Pana Posła Stanisława Steca w sprawie przedłużenia okresu przejściowego na osiągnięcie minimalnego poziomu opodatkowania podatkiem akcyzowym papierosów, uprzejmie wyjaśniam, co następuje.

   Pełna implementacja polskiego systemu podatkowego papierosów do wymogów UE wymaga dostosowania krajowej wysokości stawek podatku akcyzowego do minimalnych stawek unijnych określonych w art. 2 dyrektywy Rady 92/79/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie zbliżenia podatków od papierosów (z późn. zm.). Wiąże się to z koniecznością obciążenia papierosów podatkiem akcyzowym w wysokości 57% detalicznej ceny sprzedaży papierosów należących do najpopularniejszej kategorii cenowej, na którą występuje największy popyt (NKC), oraz osiągnięcia stawki akcyzy w wysokości 64 euro na 1000 sztuk. Aktualnie całkowita akcyza na papierosy wyrażona w procencie ceny dla NKC wynosi 54%, a więc jest bliska zapisanemu w dyrektywie poziomowi 57%. Jednocześnie stawka akcyzy dla NKC papierosów w Polsce wynosi 33,00 euro/1000 szt. (przy kursie 1 euro = 4,3634 zł), co skutkuje koniecznością wysokiego wzrostu akcyzy, w celu dostosowania do pełnego minimum podatkowego 64 euro/1000 szt.

   Mając na uwadze fakt, iż jednorazowe podwyższenie stawek podatku akcyzowego w celu osiągnięcia ww. minimum byłoby zbyt drastycznym krokiem, skutkującym wysokim wzrostem cen wszystkich papierosów, Polska wynegocjowała do 31 grudnia 2008 r. okres przejściowy na osiągnięcie wymaganych przepisami prawa wspólnotowego minimalnych stawek unijnych. Proces pełnej harmonizacji stawek akcyzy został rozłożony w czasie. Jednakże uzyskanie okresu przejściowego nie zwalnia od sukcesywnego, corocznego podwyższania stawek podatku akcyzowego na papierosy, i to znacznie powyżej stopy inflacji. Wzrost stawek akcyzy w 2005 r. na papierosy o 10,4% (tj. zgodnie z przesłanym przez Polskę Komisji Europejskiej w okresie przedakcesyjnym harmonogramem podwyżek akcyzy na papierosy) wbrew przyjętym założeniom nie spowodował spadku sprzedaży papierosów. Sprzedaż papierosów wzrosła, dzięki czemu prognozuje się, iż wpływy z podatku akcyzowego od wyrobów tytoniowych przekroczą, drugi rok z rzędu, wielkości zapisane w ustawie budżetowej. Rząd ma jednak świadomość ewentualnych negatywnych skutków znaczących podwyżek akcyzy na wyroby tytoniowe, dlatego stara się prowadzić wyważoną politykę w tym zakresie. Stąd też m.in. zaplanowana podwyżka stawek podatku akcyzowego od papierosów na przyszły rok w wysokości 16% jest niższa od poziomu 18,9% zapisanego na 2006 r. w przesłanym Komisji Europejskiej harmonogramie podwyżek.

   Osiągnięcie do 31 grudnia 2008 r. minimalnego poziomu opodatkowania akcyzą papierosów przy jednoczesnym zachowaniu równowagi na rynku papierosowym oraz zagwarantowania odpowiedniego poziomu wpływów do budżetu może okazać się trudne do osiągnięcia, dlatego rząd bierze pod uwagę możliwość wystąpienia do Komisji Europejskiej o wydłużenie przyznanego Polsce okresu przejściowego. Jednakże przedmiotowe wystąpienie musi zostać poprzedzone nie tylko gruntownym monitoringiem rynku, ale także określeniem przez Komisję Europejską kierunku zmian treści przepisów dyrektyw tytoniowych. Zgodnie z art. 4 dyrektywy Rady 92/79/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie zbliżenia podatków od papierosów (z późn. zm.) co cztery lata Komisja Europejska przedkłada Radzie raport i tam, gdzie uzna to za stosowane, wniosek dotyczący stawek oraz struktury akcyzy. Jedną z analizowanych kwestii jest sprawa ewentualnego podwyższenia minimum akcyzowego na papierosy, tj. powyżej 64 euro na 1000 sztuk. O stosowanie wysokiego poziomu opodatkowania akcyzą papierosów szczególnie zabiega Światowa Organizacja Zdrowia, wskazując na konieczność realizowania zapisanego w Ramowej Konwencji dotyczącej kontroli tytoniu obowiązku wdrażania przez poszczególne państwa polityk podatkowych, a w odpowiednich przypadkach polityk cenowych jako skutecznego i ważnego sposobu ograniczania konsumpcji wyrobów tytoniowych przez różne grupy ludności, a w szczególności przez ludzi młodych.

   Podczas wstępnego rozeznania część państw członkowskich wyraziła gotowość podwyżek akcyzy na papierosy i opowiedziała się za podwyższeniem minimalnych stawek akcyzy zapisanych w dyrektywie. Przeciwne tym zmianom były nowe państwa członkowskie, w tym także Polska, dla których osiągnięcie aktualnie obowiązujących minimalnych poziomów opodatkowania w ramach przyznanych okresów przejściowych jest trudne do zrealizowania. Dlatego też istotne jest poznanie treści raportu Komisji w zakresie ewentualnych propozycji zmian w dyrektywach tytoniowych. Jeśli propozycje zmian będą dotyczyły kwestii podwyższenia minimalnego poziomu opodatkowania, to okoliczność ta będzie stanowiła podstawę do ewentualnego wystąpienia o przedłużenie okresu przejściowego na dostosowanie krajowego poziomu opodatkowania akcyzą papierosów do minimalnych stawek unijnych.

   Podsekretarz stanu

   Mirosław Barszcz

   Warszawa, dnia 21 grudnia 2005 r.