Odpowiedź zastępcy prokuratora generalnego - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 381

w sprawie skutków społecznych decyzji Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim o zwolnieniu z aresztu uczestników pobicia ze skutkiem śmiertelnym, które miało miejsce 17 grudnia 2005 r.

   Wielce Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację posłów Danieli Chrapkiewicz i Andrzeja Lissa z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie zwolnienia z aresztu uczestników pobicia ze skutkiem śmiertelnym, które miało miejsce w dniu 17 grudnia 2005 r., uprzejmie informuję, że w wyniku przeprowadzonego w Prokuraturze Apelacyjnej w Gdańsku badania akt sprawy V Ds 143/05 miejscowej Prokuratury Okręgowej poczyniono następujące ustalenia.

   W dniu 17 grudnia 2005 r. Komenda Powiatowa Policji w Starogardzie Gdańskim wszczęła śledztwo w sprawie bójki, do której doszło pomiędzy Mateuszem S., Adrianem W., Łukaszem O. a Andrzejem K., Stanisławem K. i Henrykiem P., w trakcie której nieletni Mateusz S., używając noża, spowodował ciężkie uszkodzenie ciała Stanisława K. skutkujące jego zgonem oraz szereg obrażeń u Andrzeja K., tj. o czyn z art. 158 § 3 K.k. w zb. z art. 159 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k.

   W dniu 29 grudnia 2005 r. powyższe śledztwo zostało przejęte do dalszego prowadzenia przez V Wydział Śledczy Prokuratury Okręgowej w Gdańsku.

   Z dotychczas zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 17 grudnia 2005 r. w Starogardzie Gdańskim, w późnych godzinach wieczornych, Andrzej K., idąc ulicą Chojnicką, został nagle zaatakowany przez, będących pod wpływem alkoholu, Łukasza O., Mateusza S. i Adriana W. Mężczyźni ci pobili pokrzywdzonego, zabrali mu czapkę i oddalili się w stronę ulicy Szwoleżerów. Andrzej K. powiadomił o zdarzeniu swojego ojca Stanisława oraz sąsiada Henryka P. i w ich towarzystwie podszedł do sprawców pobicia, domagając się zwrotu czapki. Powyższe żądanie spowodowało, że Łukasz O., Mateusz S. i Adrian W. ponownie zaatakowali pokrzywdzonego i towarzyszące mu osoby. Doszło do szarpaniny, która miała dynamiczny przebieg, a w jej trakcie Mateusz S. użył wobec uczestników noża.

   Przybyli na miejsce zdarzenia funkcjonariusze Policji zatrzymali nieletnich Adriana W. i Mateusza S. oraz Łukasza O., a także zabezpieczyli leżący na ziemi nóż. Ustalili również, że Stanisław i Andrzej K. doznali ran ciętych brzucha. W trakcie przewożenia do szpitala u Stanisława K. doszło do zatrzymania akcji serca, a następnie do śmierci. Przeprowadzone oględziny zewnętrzne ciała potwierdziły również niewielkie obrażenia w postaci obrzęku nosa i twarzy u Mateusza S. i Adriana W. W wyniku sekcji zwłok Stanisława K. ustalono, że przyczyną jego zgonu były obrażenia powstałe wskutek ciosu zadanego ostrym narzędziem w okolice lewego łuku żebrowego. Narządzie to, w ocenie biegłych, przebiło jelito cienkie powodując intensywny krwotok wewnętrzny.

   Podkreślenia wymaga, że Mateusz S. po zatrzymaniu został przesłuchany na okoliczności zdarzenia i w czasie tej czynności przyznał się do ugodzenia nożem Stanisława K., nie wykluczył również, że mógł być sprawcą urazów ujawnionych u Andrzeja K. Przesłuchany na powyższe okoliczności Adrian W. potwierdził fakt, że to Mateusz S. bił się ze Stanisławem K.

   Dysponując wskazanymi wyżej dowodami, Prokurator Rejonowy w Starogardzie Gdańskim zdecydował o przekazaniu materiałów dotyczących nieletnich Adriana W. i Mateusza S. do rozpoznania miejscowemu Sądowi Rejonowemu Wydział Rodzinny i Nieletnich, równocześnie występując o umieszczenie ich w schronisku dla nieletnich.

   W dniu 19 grudnia 2005 r. powyższy Sąd Rejonowy wszczął postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy nieletni Mateusz S. dopuścił się czynu karalnego, przewidzianego w treści przepisu art. 158 § 2 i 3 K.k. w zb. z art. 159 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k., natomiast nieletni Adrian W. przestępstwa z art. 158 § 1 K.k. Równocześnie zastosował wobec Adriana W. środek w postaci nadzoru kuratora sądowego, natomiast Mateusza S. umieścił w schronisku dla nieletnich do dnia 19 marca 2006 r. W treści postanowienia sąd jako podstawę umieszczenia nieletniego w schronisku wskazał uzasadnioną obawę utrudniania postępowania.

   W dniu 27 grudnia 2005 r. Prokurator Rejonowy w Starogardzie Gdańskim skierował zażalenie do Sądu Okręgowego w Gdańsku na postanowienie dotyczące Adriana W., które nie zostało do chwili obecnej rozpoznane.

   Natomiast trzeciemu uczestnikowi zdarzenia - Łukaszowi O. - będącemu osobą pełnoletnią, Prokurator Rejonowy przedstawił zarzut, że w dniu 17 grudnia 2005 r. w Starogardzie Gdańskim wspólnie i w porozumieniu z nieletnimi Mateuszem S. i Adrianem W. wziął udział w bójce z Andrzejem K., Stanisławem K. oraz Henrykiem P., w czasie której kilkakrotnie uderzył pięściami po twarzy Andrzeja K., powodując u niego obrażenia ciała, tj. o czyn z art. 158 § 1 K.k. Wyżej wymieniony przesłuchany w charakterze podejrzanego nie przyznał się do popełnienia zarzuconego mu czynu.

   Wobec Łukasza O. zastosowano środek zapobiegawczy w postaci dozoru Policji, uznając, iż na tym etapie postępowania jest on wystarczający dla zabezpieczenia prawidłowego toku śledztwa.

   W świetle poczynionych ustaleń decyzja Prokuratora Rejonowego w Starogardzie Gdańskim o przekazaniu materiałów dotyczących nieletnich sprawców do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Starogardzie Gdańskim - Wydział Rodzinny i Nieletnich, budzi wątpliwości. Dotyczy to zwłaszcza Mateusza S., który - jak wynika z dotychczas zebranego materiału dowodowego, używając noża spowodował obrażenia zarówno u Stanisława, jak i Andrzeja K. Tym bardziej, że w tej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki uzasadniające łączne prowadzenie postępowania przeciwko temu nieletniemu i osobie dorosłej wskazane w art. 16 § 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. Nr 11 z 2002 r., poz. 109 tekst jednolity).

   Wobec powyższego Prokurator Okręgowy w Gdańsku wystąpił do Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim z wnioskiem o przekazanie materiałów z postępowania wyjaśniającego, dotyczących tego nieletniego, do dalszego prowadzenia Prokuraturze Okręgowej.

   Za nieprawidłową należało uznać również przyjętą przez prokuratora kwalifikację prawną, a zwłaszcza opis czynu wskazany w postanowieniu o wszczęciu śledztwa oraz o przedstawieniu zarzutów Łukaszowi O., bowiem w przypadku bójki zarzuty należałoby przedstawić wszystkim jej uczestnikom, w tym również Andrzejowi K. i Henrykowi P. Tymczasem ze względu na to, iż w tej sprawie możliwym było zindywidualizowanie, który konkretnie sprawca zadał cios Stanisławowi K. skutkujący zgonem, jak i kto spowodował obrażenia u Andrzej K., zasadnym było prowadzenie postępowania w kierunku przestępstwa z art. 156 § 3 K.k. i art. 156 § 1 pkt 2 K.k.

   Zauważyć należy, że po przejęciu śledztwa przez Prokuratora Okręgowego w Gdańsku poddano ponownej ocenie prawidłowość zastosowania wobec Łukasza O. środka zapobiegawczego w postaci dozoru Policji i stwierdzono, iż jest on wystarczający dla zapewnienia prawidłowego toku postępowania i brak uzasadnienia do jego zmiany na środek o charakterze izolacyjnym.

   Jednocześnie informuję Pana Marszałka, że powyższe błędy procesowe stwierdzone w toku postępowania, gdy było ono prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w Starogardzie Gdańskim, zostaną wytknięte Prokuratorowi Rejonowemu przez Prokuratora Apelacyjnego w Gdańsku.

   Z poważaniem

   Zastępca Prokuratora Generalnego

   Jerzy Engelking

   Warszawa, dnia 18 stycznia 2006 r.