Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 709

w sprawie umożliwienia zaciągania kredytów przez komunalne związki gmin

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację Pana Posła Stanisława Andrzeja Gorczycy z dnia 24 stycznia 2006 r. (SPS-023-709/06) w sprawie umożliwienia zaciągania kredytów przez komunalne związki gmin uprzejmie wyjaśniam:

   1. W obowiązującym stanie prawnym związek międzygminny nie jest ani jednostką samorządu terytorialnego, ani też w ścisłym pojęciu komunalną osobą prawną. Natomiast jest przewidzianą wprost i działającą w oparciu o ustawę o samorządzie gminnym, zinstytucjonalizowaną formą współdziałania jednostek samorządu terytorialnego, posiadającą osobowość prawną. Zgodnie z art. 64 ustawy o samorządzie gminnym w celu wspólnego wykonywania zadań gminy mogą tworzyć związki międzygminne. Gminy tworzą związki międzygminne dla wykonywania zadań publicznych, zarówno własnych, jak i zleconych z zakresu administracji rządowej, przy czym związek realizuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Związek - w myśl art. 65 ust. 2 ww. ustawy - posiada bowiem osobowość prawną, którą nabywa po zarejestrowaniu, z datą ogłoszenia statutu w trybie określonym w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 października 2001 r. w sprawie sposobu prowadzenia rejestru związków międzygminnych oraz ogłaszania statutów związków. Z tą chwilą przechodzą na związek prawa i obowiązki podmiotów tworzących związek związane z wykonywaniem powierzonych mu zadań.

   2. Na gruncie ustawy o samorządzie gminnym związki międzygminne są wyróżnione zarówno spośród samych jednostek samorządu terytorialnego, w tym przypadku gmin, jak i innych gminnych osób prawnych. W świetle natomiast art. 73a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do gospodarki finansowej związku międzygminnego stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce finansowej gmin. Poprzez nakaz ˝odpowiedniego stosowania przepisów˝ należy rozumieć konieczność stosowania przepisów, do których nastąpiło odesłanie: wprost, w sposób zmieniony albo ich niestosowania. Należy jednak podkreślić, że wszelkie odstępstwa od stosowania przepisów wprost (czyli stosowanie zmienione lub niestosowanie) stanowią wyjątek, który może być uzasadniony jedynie niemożliwością stosowania przepisów wprost.

   W art. 63 zawarto odesłanie do odrębnych przepisów m.in. w zakresie: ogólnych zasad procedury budżetowej i gospodarki finansowej w gminach oraz warunków zaciągania przez gminy pożyczek. Trzeba więc uznać, że do przepisów regulujących ˝gospodarkę finansową gmin˝ należą przepisy ustawy o finansach publicznych, w tym i art. 79 tej ustawy.

   3. W świetle art. 79 ustawy o finansach publicznych w przypadku przekroczenia określonego wskaźnika zadłużenia publicznego jednostki samorządu terytorialnego mają obowiązek stosowania procedur ostrożnościowych i sanacyjnych. Okoliczność, że związki międzygminne nie zostały wymienione wprost w art. 79 ustawy o finansach publicznych, nie ma znaczenia prawnego, gdyż art. 73a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym odsyła do stosowania przepisów o gospodarce finansowej gmin. W związku z tym należy stosować przepis art. 79 ustawy o finansach publicznych do związku międzygminnego.

   4. Minister Finansów (ani żaden inny organ administracji publicznej) nie ma kompetencji do uchylenia stosowania przepisów rangi ustawowej. Do zmiany w tym zakresie niezbędna jest nowelizacja ustawy o finansach publicznych. Istniejące w obecnym stanie prawnym upoważnienia dla Rządu i Ministra Finansów do działania w przedmiocie umożliwienia zaciągania kredytów przez komunalne związki gmin nie są wystarczające. Sprawa powinna być przedmiotem dyskusji parlamentarnej i jeśli jest to wolą Sejmu, powinna zostać uregulowana w drodze nowelizacji ustawy.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Cezary Mech

   Warszawa, dnia 14 lutego 2006 r.