Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Edukacji i Nauki - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 831

w sprawie dotacji przyznawanych placówkom oświatowym

   Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do interpelacji Pana Posła Jana Rzymełki z dnia 23 stycznia br. (Nr SPS-023-831/06) w sprawie rozliczania dotacji przyznawanych placówkom oświatowym, przedstawiam uprzejmie Panu Marszałkowi następujące wyjaśnienia.

   Zadania oświatowe związane z prowadzeniem (dotowaniem) szkół oraz placówek oświatowych finansowane są poprzez jednolity system części oświatowej subwencji ogólnej. Subwencja oświatowa przekazywana jest do jednostek samorządu terytorialnego z budżetu państwa. Jednostka samorządu terytorialna jest zobowiązana do finansowania (dotowania) szkół zgodnie z zasadami przyjętymi w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.).

   Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966 z późn. zm.) o przeznaczeniu środków otrzymanych z tytułu subwencji ogólnej (w tym części oświatowej) decyduje organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego (art. 7 ust. 3), z uwzględnieniem przepisów ustawy o systemie oświaty.

   Podstawę prawną udzielania dotacji szkołom (placówkom) stanowią przepisy art. 80 i 90 ww. ustawy o systemie oświaty. Dotacje, o których mowa, posiadają charakter ˝dotacji podmiotowych˝, gdyż służą dofinansowaniu kosztów działalności bieżącej ustawowo wskazanych podmiotów.

   Warunkiem wszczęcia przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego procesu dotowania szkoły (placówki) prowadzonej przez określoną osobę prawną lub fizyczną jest spełnienie przez ten podmiot obowiązku poinformowania - nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji - o planowanej liczbie uczniów.

   Dotacje są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca. Kwoty dotacji wypłacanych szkołom (placówkom) nie mogą być ograniczane planowaną liczbą uczniów podaną - zgodnie z wymogami ustawowymi - do 30 września roku poprzedzającego rok uruchomienia dotacji. Przepisy te w sposób jednoznaczny wiążą wysokość udzielanej dotacji z rzeczywistą liczbą uczniów, a jedynym warunkiem uzyskania uprawnienia do otrzymania dotacji jest podanie organowi właściwemu do udzielenia dotacji planowanej liczby uczniów we wskazanym terminie.

   Spełnienie tego warunku ma pomóc jednostce samorządu terytorialnego w konstruowaniu budżetu na kolejny rok, nie limitując wysokości dotacji należnej bieżąco poszczególnym szkołom (placówkom) na kształcenie rzeczywistej liczby uczniów (˝dotacje przysługują na każdego ucznia˝). Dlatego w ocenie MEiN nie ma podstaw prawnych do ograniczania wysokości dotacji udzielanej poszczególnym szkołom we wskazanym zakresie.

   Jednocześnie uprzejmie informuję Pana Marszałka, że w przypadku wzrostu liczby uczniów zainteresowana jednostka samorządu terytorialnego może wystąpić do MEiN z wnioskiem o zwiększenie z tego tytułu części oświatowej subwencji ogólnej na dany rok (z nierozdzielonej rezerwy), uzasadniając to wzrostem zadań.

   Finansowanie przedszkoli publicznych oraz dotowanie przedszkoli niepublicznych gminy realizują z dochodów własnych, o których mowa w art. 4 ust. 1 ww. ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Jeżeli do przedszkoli - zarówno publicznych jak i niepublicznych - uczęszczają uczniowie niebędący mieszkańcami gmin prowadzących (dotujących) przedszkola, lecz mieszkańcami gmin sąsiednich, zainteresowane gminy rozliczają między sobą ponoszone z tego tytułu wydatki, na podstawie zawartych porozumień, przewidujących - zgodnie z przepisami art. 46 ww. ustawy - udział w kosztach prowadzenia określonych przedszkoli.

   Uchylanie się gmin sąsiednich, z terenu których dzieci uczęszczają do przedszkoli dotowanych przez gminę właściwą dla siedziby przedszkola, od obowiązku pokrycia kosztów dotacji udzielonej zgodnie z art. 80 ust. 2 i art. 90 ust. 2b ustawy o systemie oświaty uznać można za naruszenie przepisów prawa oświatowego. Brak zainteresowania ww. gmin dla przedmiotowej sprawy stawia pod znakiem zapytania sens prowadzonej przez zarządy gmin polityki edukacyjnej w odniesieniu do własnych obywateli.

   Sprawą istotną we właściwym współdziałaniu jednostek samorządu terytorialnego z siecią szkół (placówek) korzystających z dotacji podmiotowej jest tryb prawidłowego rozliczania dotacji, który każdy organ dotujący ustala we własnym zakresie w oparciu o przepisy art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Zdzisław Hensel

   Warszawa, dnia 13 lutego 2006 r.