Odpowiedź ministra obrony narodowej

na interpelację nr 862

w sprawie wykonywania pracy naukowej przez żołnierzy zawodowych

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację Pana Posła Bogdana Zdrojewskiego w sprawie wykonywania pracy naukowej przez żołnierzy zawodowych (SPS-023-862/06), uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

   Problem stosunkowo późnego rozpoczynania pracy naukowej przez żołnierzy zawodowych w uczelniach wojskowych jest tylko w minimalnym stopniu pochodną obowiązującej w siłach zbrojnych pragmatyki służbowej. Wynika on przede wszystkim, co potwierdzają długoletnie doświadczenia, z charakteru uczelni wojskowej, jej statusu, struktury organizacyjnej i programowej. Problem ten oczywiście ma inny wymiar i charakter w Wojskowej Akademii Technicznej czy Akademii Marynarki Wojennej, które są uczelniami porównywalnymi w zakresie kierunków kształcenia, procesu naukowo-dydaktycznego oraz technologii rozwoju naukowego kadry do uczelni cywilnych. Pracę w nich na stanowiskach naukowowo-dydaktycznych asystenta rozpoczynają już oficerowie w stopniu podporucznika, nierzadko osiągający stanowiska samodzielnych pracowników naukowych przed czterdziestym rokiem życia.

   Inaczej problem ten przedstawia się w uczelniach typowo wojskowych. W Akademii Obrony Narodowej przed 2004 r. pracę na stanowiskach naukowych w dziedzinie nauk wojskowych mógł rozpocząć kapitan, a obecnie major, po zdobyciu odpowiedniej praktyki liniowej oraz ukończeniu studiów dowódczo-sztabowych.

   Większą złożonością charakteryzuje się proces rozwoju naukowego kadry w wyższych szkołach oficerskich. Ze względu na ich zawodowy status oraz częściowo utylitarny program kształcenia, a także niezbędny przepływ oficerów z bogatym doświadczeniem praktycznym, praca naukowa w tych uczelniach nigdy nie miała stabilnego charakteru. Taki stan rzeczy między innymi był jedną z zasadniczych przesłanek przygotowania przez resort obrony narodowej reformy strukturalnej wyższego szkolnictwa wojskowego.

   W tym kontekście górna granica wieku zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, jaka została określona w ustawie z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750, z późn. zm.), powinna pozostać w niezmienionym brzmieniu. Jednocześnie zapis ten nie koliduje z regulacjami zawartymi w ustawie z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365), według których stosunek pracy nauczyciela akademickiego zatrudnionego na stanowisku profesora zwyczajnego lub nadzwyczajnego wygasa z końcem roku akademickiego, w którym ukończy on siedemdziesiąty rok życia (art. 127 ust. 2). Zatem nie ma żadnych prawnych przeszkód, aby wojskowy nauczyciel akademicki po osiągnięciu sześćdziesiątego roku życia zakończył zawodową służbę wojskową, a następnie został zatrudniony w macierzystej uczelni wojskowej na stanowisku cywilnym profesora zwyczajnego lub nadzwyczajnego. Zastosowanie tego rozwiązania umożliwiają regulacje zawarte w art. 119 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej w określonych przypadkach korzysta z pierwszeństwa w zatrudnieniu, w szczególności w administracji publicznej oraz na stanowiskach pracy związanych z obronnością kraju - oraz art. 127 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Nie sprzeciwiają się temu również przepisy powszechnie obowiązującego prawa pracy.

   W opinii Ministerstwa Obrony Narodowej realizacja tak przyjętej polityki kadrowej wobec samodzielnych pracowników naukowych wyklucza zagrożenie utraty praw do nadawania stopni i tytułów naukowych przez uczelnie wojskowe, zapewniając tym samym rozwój naukowy kadry.

   Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, mam nadzieję, że uzna je Pan Marszałek za wystarczające.

   Łączę wyrazy szacunku

   Minister

   Radosław Sikorski

   Warszawa, dnia 20 lutego 2006 r.