Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Transportu i Budownictwa - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 958

w sprawie kontroli obiektów wielkopowierzchniowych w kontekście tragedii budowlanej w Katowicach

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na przedmiotową interpelację (z dnia 6 bm., nr SPS-023-958/06) w sprawie kontroli obiektów wielkopowierzchniowych w kontekście tragedii budowlanej w Katowicach, uprzejmie informuję, co następuje.

   Ad pkt 1. Obowiązek użytkowania obiektu budowlanego w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymania w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, spoczywa, zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane, na właścicielu lub zarządcy obiektu. Dlatego też działania podejmowane przez organy nadzoru budowlanego polegają na pouczeniu bądź też nakazie (w formie decyzji administracyjnej) skierowanym do właściciela lub zarządcy obiektu i dotyczącym usunięcia potencjalnego zagrożenia. Dotyczy to również zagrożeń związanych z zalegającym na dachach śniegiem.

   Przedstawiciel Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego w dniu 4 stycznia w Programie I Polskiego Radia zwrócił uwagę słuchaczom na zagrożenia wystąpienia katastrof budowlanych w związku z zalegającym na dachach obiektów śniegiem. Problem ten był także przedmiotem komunikatu prasowego Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 stycznia br. skierowanego do Polskiej Agencji Prasowej - celem rozpowszechnienia. Informacje te skierowane były do osób odpowiedzialnych za stan obiektów - ich właścicieli i zarządców.

   Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Chorzowie (organ, w którego obszarze działania pozostawał obiekt Międzynarodowych Targów Katowickich, który uległ katastrofie budowlanej), w związku z intensywnymi opadami śniegu, w dniu 4.01.2006 r. podjął następujące działania:

   - w porozumieniu z przedstawicielami Urzędu Miasta Chorzowa wprowadzono zakaz użytkowania sal gimnastycznych w placówkach oświatowych oraz obiektów sportowych do czasu odśnieżenia dachów,

   - telefonicznie powiadomiono 95% właścicieli pawilonów handlowych wielkopowierzchniowych na terenie miasta Chorzowa oraz proboszczów parafii z kościołami o płaskich dachach, z przypomnieniem o konieczności odśnieżenia dachów,

   - w trakcie posiedzenia Komisji Praworządności i Bezpieczeństwa Rady Miasta Chorzowa, w którym uczestniczyli zarządcy i administratorzy budynków mieszkalnych, przypomniano o obowiązku prawidłowego użytkowania budynków z zaleceniem odśnieżenia powierzchni płaskich.

   Oprócz powyższych działań podejmowanych przez nadzorowane przeze mnie organy nadzoru budowlanego stosowne działania podejmował również Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji - poprzez wojewodów i podległe im służby administracji rządowej.

   Ad pkt 2. Za okres od 1.01 do 28.01. 2006 r. nie prowadzono statystyki dotyczącej ilości przeprowadzonych kontroli przez służby nadzoru budowlanego w sprawach zagrożeń spowodowanych zaleganiem śniegu na dachach.

   Od 29.01 do 20.02.2006 r. organy nadzoru budowlanego przeprowadziły ogółem 15 038 kontroli obiektów w 16 województwach w zakresie zagrożenia zalegającym na dachach śniegiem. Łącznie stwierdzono 490 przypadków występowania potencjalnego zagrożenia. Szczegółowe informacje, które tu przedstawiłem, wynikają z faktu powołania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego specjalnego zespołu do spraw zimowego zagrożenia obiektów budowlanych. Uprzejmie nadmieniam, że szczegółowe dane dotyczące tych kontroli publikowane są na stronie internetowej www.gunb.gov.pl.

   Sprawy zagrożeń wystąpienia katastrofy budowlanej wynikających ze stanu technicznego obiektów budowlanych oraz niekorzystnych warunków atmosferycznych (śnieg, grad, wiatr itp.) są także przedmiotem rutynowych kontroli prowadzonych przez nadzór budowlany. Tylko w ubiegłym roku powiatowi inspektorzy nadzoru budowlanego przeprowadzili ponad 91 tys. kontroli obiektów i robót budowlanych, w tym ponad 16,5 tys. kontroli utrzymania obiektów budowlanych.

   Przeprowadzona po katastrofie budowlanej w Chorzowie specjalna akcja kontroli obiektów budowlanych ukazała względną skuteczność organów nadzoru budowlanego. Jednakże obecne warunki funkcjonowania tych organów nie pozwalają na prowadzenie permanentnej działalności kontrolnej. Stwierdzenie to potwierdzają sygnały o praktycznym wstrzymaniu załatwiania rutynowych spraw (w trybie postępowania administracyjnego) z zakresu prawa budowlanego. Niektórzy wojewodowie - jako dysponenci środków budżetowych na terenowy nadzór budowlany - wystąpili już o zwiększenie planu wydatków na powiatowy nadzór budowlany z przeznaczeniem na pokrycie kosztów zwiększonej ilości - zaleconych przez GINB - kontroli oraz sfinansowanie wydatków związanych z podjęciem środków zabezpieczających na obiektach budowlanych wyłączonych z użytkowania.

   Zarówno organy I instancji (powiatowi inspektorzy nadzoru budowlanego), jak i II instancji (wojewódzcy inspektorzy nadzoru budowlanego) działają w warunkach administracji zespolonej - pod zwierzchnictwem odpowiednio starosty i wojewody. Wyniki kontroli PINB przeprowadzanych m.in. przez NIK czy GUNB potwierdzają negatywną ocenę ich działania, ale też wskazują na problemy organizacyjne - organy te są rażąco niedofinansowane. Obecnie prowadzone są prace legislacyjne nad ustawą Prawo budowlane, które powinny wyeliminować istniejące niedociągnięcia w funkcjonowaniu nadzoru budowlanego. Projekt zakłada min. tzw. odzespolenie organów powiatowych i przekazanie kompetencji zwierzchnich Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego.

   Ad pkt 3. Tragiczne skutki katastrofy budowlanej obiektu Międzynarodowych Targów Katowickich i związana z nimi szeroka akcja informacyjna, jak również kontrole organów nadzoru budowlanego, Policji i Państwowej Straży Pożarnej spowodowały powszechną akcję usuwania zalegającego na dachach śniegu. Brak jest szczegółowych informacji dotyczących liczby obiektów, z których dachów usunięto śnieg. Pewne informacje w tej kwestii były publikowane przez władze lokalne (m.in. na stronach internetowych).

   Ad pkt 4. Komunikat Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23.01.2006 r. został przesłany do Polskiej Agencji Prasowej - celem publikacji w serwisie informacyjnym PAP. Media, korzystając z serwisu PAP, wybierają informacje do publikacji, kierując się różnymi kryteriami, na które organy administracji publicznej nie mają wpływu.

   Jak już wyżej wspomniałem, zarówno komunikat GINB, jak i informacje o zagrożeniu podane w audycji radiowej w dniu 4 stycznia br. skierowane były do właścicieli i zarządców obiektów budowlanych. Wyrażam zdecydowane przekonanie, że tak kontrole, jak i akcja informacyjna nie są w stanie wyeliminować potencjalnych zagrożeń związanych ze stanem technicznym obiektów budowlanych. Podstawową rolę odgrywa tu wyobraźnia osób odpowiedzialnych za stan obiektów budowlanych.

   Z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Piotr Styczeń

   Warszawa, dnia 27 lutego 2006 r.