Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 1870

w sprawie zwalczania bandytyzmu na stadionach i wokół nich

   Nawiązując do pisma z dnia 23 marca 2006 r. (sygn. SPS-023-1870/06) przekazującego interpelację Posła na Sejm RP Pana Romana Czepe w sprawie bandytyzmu na stadionach i wokół nich, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

   Policja gromadzi i analizuje dane dotyczące bezpieczeństwa imprez masowych, w tym także informacje na temat bezpieczeństwa meczów piłkarskich. Corocznie sporządzany jest ˝Raport o bezpieczeństwie imprez masowych˝, w którym zawarte są dane dotyczące wszelkich aspektów bezpieczeństwa podczas takich wydarzeń. Ponadto w związku z przestępstwami popełnianymi przez pseudokibiców policjanci służby kryminalnej prowadzą czynności dochodzeniowo-śledcze i operacyjno-rozpoznawcze. Funkcjonariusze operacyjni jednostek różnego szczebla podejmują działania mające na celu zdobywanie informacji w celu wykrywania przestępstw, ścigania ich sprawców, a także zapobiegania czynom zabronionym. Nawiązana została współpraca ze związkami sportowymi, organizacjami turystycznymi, firmami transportowymi, co pozwala na bieżące pozyskiwanie informacji wykorzystywanych do przygotowania i przeprowadzenia zabezpieczenia imprez masowych.

   W roku 2005 zanotowano 327 ekscesów chuligańskich, a w roku 2004 odnotowano ich 332. Podczas działań policyjnych w 2005 r. zatrzymano łącznie 2.436 osób odpowiedzialnych za wywołanie i udział w takich zdarzeniach. Zaznaczyć należy, że wzrasta liczba policjantów kierowanych do zabezpieczeń imprez masowych. W 2004 r. do takich działań zaangażowano 83.955 funkcjonariuszy, natomiast w 2005 r. - 96.579. Wzrastają również nakłady finansowe ponoszone przez Policję w celu przeciwdziałania zakłóceniom ładu i porządku publicznego.

   W związku z popełnionymi wykroczeniami podczas imprez masowych do sądów skierowano 1.515 spraw. Jest to o 182 więcej w porównaniu z rokiem 2004. Jest to wymierny efekt zdecydowanych i ukierunkowanych działań Policji na eliminowanie zachowań stwarzających zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. W 431 przypadkach wnioskowano o orzeczenie środka karnego w postaci zakazu wstępu na imprezy masowe, a w 174 przypadkach orzeczono powyższy zakaz. Obecnie w rejestrze osób objętych zakazem stadionowym figurują dane około 600 osób. Jednocześnie przygotowywane są projekty zmian do ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych. Zmiany te mają na celu jeszcze skuteczniejsze egzekwowanie orzeczonych kar zakazu wstępu na imprezy masowe, połączone również z obowiązkiem stawiennictwa w jednostce Policji podczas odbywania się imprezy. Niestosowanie się do zakazu oraz niestawiennictwo byłoby dodatkowo karane. Uważa się bowiem, że środek karny w postaci zakazu wstępu na imprezę masową powinien być obligatoryjnie połączony z obowiązkiem osobistego stawiennictwa ukaranego we właściwej ze względu na miejsce zamieszkania jednostce Policji. Takie rozwiązanie pozwoliłoby na rzeczywistą egzekucję kary i w znacznym stopniu wpłynęłoby na skuteczność walki z chuliganami.

   Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 909) nie sankcjonuje nieuprawnionego wejścia na teren ˝nieprzeznaczony dla publiczności˝ w czasie trwania imprezy masowej. Zachowania takie są szczególnie groźne w przypadku masowych imprez sportowych. Propozycja penalizacji wyżej wymienionych czynów przyczyni się do egzekwowania przepisów ustawy oraz regulaminów imprez. Za powyższe czyny, zgodnie z wcześniejszą propozycją, mógłby zostać orzeczony, obok kary podstawowej, środek karny zakazu wstępu na imprezę masową.

   Ponadto, zgodnie z obowiązującą ustawą, organizator imprezy masowej musi zapewnić przeszkoloną i właściwie wyposażoną służbę porządkową. Proponuje się natomiast ustawowe wydzielenie ze służby porządkowej: służby realizującej zadania porządkowo-ochronne i służby informacyjnej, przy jednoczesnym wskazaniu, że do realizacji zadań porządkowo-ochronnych mogą być kierowane wyłącznie osoby posiadające licencję ochrony osób i mienia. Pozwoliłoby to na rezygnację z ustawowego obowiązku prowadzenia kosztownych szkoleń służb porządkowych organizatorów, a także wyeliminuje ze składu tych służb przypadkowe osoby.

   Odnosząc się do pytania trzeciego zawartego w interpelacji Pana Posła, uprzejmie informuję, że w Wielkiej Brytanii istnieje odmienny system kar dla osób, które zaangażowane są we wszczynanie burd na stadionach w związku z meczami piłki nożnej. Za naruszenie prawa osoba taka może zostać ukarana wysoką grzywną. W stosunku do niej może również zostać orzeczony tzw. zakaz stadionowy. Istnieją następujące możliwości zastosowania wyżej wymienionego środka:

   1) Na podstawie orzeczenia sądu. Istnieje katalog przestępstw, za popełnienie których sąd może orzec powyższy zakaz. Może on również dotyczyć osoby, która popełniła przestępstwo poza stadionem lub poza granicami kraju, a charakter zdarzenia może budzić podejrzenie, że osoba ta swym zachowaniem może dążyć do zakłócenia porządku publicznego podczas imprez sportowych. Ponadto sąd może orzec zakaz przebywania danej osoby w rejonie odbywania się meczu piłki nożnej, np. w promieniu 2 km od stadionu. Na podstawie zgromadzonych materiałów dowodowych dostarczonych przez Policję sąd może orzec zakaz stadionowy na okres od 3 do 10 lat. Należy także wspomnieć, że w przypadku zastosowania tego zakazu w razie odbywania się rozgrywek poza granicami kraju kibic na 5 dni przed takimi zawodami musi oddać paszport i zgłosić się w dniu meczu do jednostki Policji, potwierdzając tym samym, że jest w kraju. Informacja o zakazie jest przekazywana także do portów lotniczych i morskich.

   2) Na podstawie orzeczenia sądu na wniosek Policji. Policjanci zajmujący się problematyką rozpoznania prewencyjnego kibiców mają prawo wystąpić z wnioskiem do sądu o zastosowanie ˝zakazu stadionowego˝ w stosunku do określonej osoby. Obowiązujące przepisy pozwalają policjantowi zbierającemu materiał dowodowy na analizowanie czynów popełnionych przez daną osobę w związku z imprezami masowymi na przestrzeni ostatnich 10 lat. W takim przypadku sąd może orzec zakaz na okres od 2 do 3 lat.

   3) Na podstawie orzeczenia klubu sportowego. Klub sportowy ma prawo zastosowania zakazu stadionowego w stosunku do osoby, która według jego oceny poprzez swoje zachowanie stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa na meczach piłki nożnej. Zakaz klubowy może obowiązywać na jeden lub kilka meczów, ale może być również wydany dożywotnio.

   Polska Policja współpracuje z Polskim Związkiem Piłki Nożnej (PZPN) jako jednym z podmiotów odpowiedzialnych za propagowanie bezpiecznego sportu. W ramach tej współpracy Policja wymienia informacje m.in. na temat terminarza rozgrywek krajowych oraz międzynarodowych, danych dotyczących planowanych wyjazdów na mecze zagraniczne, danych osób, które udają się na te mecze. Jednocześnie PZPN jako podmiot uprawniony może otrzymać od Policji wykaz osób objętych zakazem stadionowym. Obecne Policja wspólnie z PZPN współpracuje w ramach przygotowań do Mistrzostw Świata Niemcy 2006.

   Na podstawie Decyzji Nr 57 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 lutego 2005 r. w sprawie systemu gromadzenia i przetwarzania przez Policję informacji dotyczących bezpieczeństwa masowych imprez sportowych oraz udzielania informacji o osobach, wobec których orzeczono środek karny, zakaz wstępu na imprezę masową (Dz. Urz. KGP Nr 6, poz. 22), utworzono system gromadzenia i przetwarzania informacji obejmujący wszystkie jednostki organizacyjne Policji. W KGP powołano Krajowy Punkt Kontaktowy ds. Imprez Masowych, w komendach wojewódzkich (Stołecznej) Policji zostały utworzone wojewódzkie punkty kontaktowe ds. imprez masowych. W komendach powiatowych (miejskich, rejonowych) utworzono lub wyznaczono komórki realizujące zadania z zakresu gromadzenia i przetwarzania informacji dotyczących bezpieczeństwa masowych imprez sportowych oraz osoby odpowiedzialne za rozpoznanie środowisk kibiców. Osoby te pełnią jednocześnie rolę łączników z władzami klubów piłki nożnej. W skład tych zespołów wchodzą również policjanci z pionów kryminalnych, odpowiadający za koordynację działań związanych z rozpoznaniem środowisk pseudokibiców. Ponadto Krajowy Punkt Kontaktowy koordynuje wymianę informacji dotyczących bezpieczeństwa masowych imprez sportowych na terenie kraju oraz udziela pomocy terenowym jednostkom Policji. Dane teleadresowe KPK oraz wojewódzkich punktów kontaktowych zostały udostępnione podmiotom zobowiązanym do przekazania informacji dotyczących bezpieczeństwa masowych imprez sportowych i podmiotom upoważnionym do otrzymywania takich informacji.

   Ponadto w pionie kryminalnym Policji utworzone zostały wyspecjalizowane komórki zajmujące się monitorowaniem i wyszukiwaniem określonych treści. Należą do nich również informacje o chuliganach, którzy za pomocą sieci Internet umawiają się na konfrontacje pomiędzy sobą, czyli tzw.,ustawki.

   Zgodnie z decyzją Komendanta Głównego Policji przystąpiono do utworzenia Policyjnego Rejestru Imprez Masowych (PRIM), będącego integralną częścią Krajowego Systemu Informacyjnego Policji. Policja od 2004 roku uczestniczy w spotkaniach z partnerem niemieckim, których celem jest uzgodnienie wspólnych działań zmierzających do zapewnienia bezpieczeństwa podczas Mistrzostw Świata 2006. Efektem tych działań będzie skierowanie do Niemiec policjantów odpowiedzialnych za wymianę informacji o polskich kibicach, a także monitorowanie zachowań kibiców polskich podczas meczów naszej reprezentacji. Przygotowywane jest również Porozumienie o współpracy (w zakresie zapewnienia bezpiecznego przebiegu mistrzostw), które po podpisaniu przez Ministrów Spraw Wewnętrznych obu krajów będzie m.in. podstawą delegowania na czas Mistrzostw Świata grupy policjantów umundurowanych, którzy bezpośrednio będą wspierać działania policjantów niemieckich podczas meczów rozgrywanych z udziałem polskiej drużyny. Funkcjonariusze polscy będą pełnić służbę wspólnie z policjantami niemieckimi także na dworcach kolejowych oraz portach lotniczych. Ponadto polska Policja jest uprawniona do przekazania Policji niemieckiej wykazu osób objętych zakazem stadionowym. Jednakże regulacje prawne przyjęte w Polsce nie przewidują możliwości uniemożliwienia wyjazdu osobom objętym tym zakazem na Mistrzostwa Świata. Podjęta współpraca, oprócz wymiaru międzynarodowego, będzie służyć również zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie Polski. Podejmowane działania będą związane z monitorowaniem wyjazdów kibiców z naszego kraju, zapewnieniem bezpieczeństwa i porządku w miejscach pobytu kibiców zagranicznych, a także monitorowaniem przejazdu kibiców przez terytorium Polski.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Władysław Stasiak

   Warszawa, dnia 21 kwietnia 2006 r.