Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 3335

w sprawie akcji na rzecz wycofania ze sprzedaży na terenie polskich szkół szkodliwych produktów spożywczych

   W odpowiedzi na interpelację Pana Posła Jacka Tomczaka w sprawie akcji na rzecz wycofania ze sprzedaży na terenie polskich szkół szkodliwych produktów spożywczych, kierowaną do Ministra Zdrowia w dniu 22 czerwca 2006 r., znak:SPS-023-3335/06, uprzejmie przedstawiam następujące wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie:

   Na wstępie pragnę poinformować Pana Posła, że całkowicie popieram opinię o szkodliwym wpływie na stan zdrowia dzieci i młodzieży powszechnie dostępnych artykułów żywnościowych, takich jak: słodycze, chipsy, słodkie napoje itp. Żywność ta jest łatwo dostępna w szkolnych sklepikach. Koszty społeczne takiego nieprawidłowego żywienia, to w przyszłości występowanie i konieczność leczenia wielu przewlekłych chorób niezakaźnych, w tym głównie nadwagi, lub otyłości, cukrzycy, próchnicy zębów, chorób układu krążenia, nowotworów, osteoporozy itp. Stąd też, każde działanie, które może ograniczyć występowanie wyżej wymienionych skutków nieprawidłowego żywienia jest godne najwyższej uwagi, jednak sam zakaz sprzedaży niezdrowej żywności w sklepikach szkolnych nie rozwiąże problemu. Doświadczenie uczy bowiem, że zakazy nie są najlepszą metodą wychowawczą, ani skuteczną formą osiągania celu. Obecnie, w pobliżu każdej prawie szkoły, sklepy spożywcze, a nawet kioski z gazetami pełne są tych niezdrowych artykułów spożywczych. Wydaje się, że podstawowym działaniem winno być zwiększenie świadomości społeczeństwa (w tym nauczycieli, rodziców i dzieci) o roli żywienia i aktywności fizycznej dla zachowania zdrowia. Konieczne jest podjęcie edukacji różnych grup społecznych, w tym grup zawodowo związanych z ochroną zdrowia i edukacją dzieci i młodzieży, aby spowodować zmianę zachowań i nawyków żywieniowych. Ważne, by sposób przekazywania wiedzy był dostosowany do odbiorców, formy jej przekazywania były atrakcyjne, uwzględniały wiek i poziom wykształcenia odbiorców.

   Uprzejmie informuję, że strategicznym celem NARODOWEGO PROGRAMU ZDROWIA (według wstępnego ramowego projektu na lata 2006-2015, a także wersji wcześniejszych, realizowanych w Polsce od 1990 r.), który określa priorytety polityki zdrowotnej państwa, jest ˝Poprawa zdrowia i związanej z nim jakości życia ludności˝. Cel ten ma być realizowany przez szereg celów szczegółowych. Jednym z nich jest cel nr 4 ˝Poprawa sposobu żywienia ludności i jakości zdrowotnej żywności oraz zmniejszenie występowania otyłości˝ oraz pozostający z nim w ścisłej korelacji cel nr 3 ˝Zwiększenie aktywności fizycznej ludności˝.

   Jest to program rządowy i określone w nim cele będą realizowane przez wiele resortów.

   Skuteczność działań podejmowanych przez resort zdrowia jest ściśle związana z opracowaniem krajowej strategii, adekwatnej do istniejących w Polsce uwarunkowań. Instytucją odpowiednią do opracowania takiej strategii jest Instytut Żywności i Żywienia, jednostka badawczo-rozwojowa, dysponująca wysoko wykwalifikowaną kadrą oraz dorobkiem naukowym. Instytut Żywności i Żywienia przedstawił Ministrowi Zdrowia wstępny projekt ˝Narodowego Programu Zapobiegania Nadwadze i Otyłości oraz Przewlekłym Chorobom Niezakaźnym poprzez Poprawę Żywienia i Aktywności Fizycznej˝. Program ten ściśle koreluje z przedstawionym powyżej NARODOWYM PROGRAMEM ZDROWIA (NPZ) i jest w pełni zgodny z priorytetami polityki zdrowotnej państwa. W swoich zadaniach dotyczących wdrażania zasad prawidłowego żywienia, uwzględnia działania zmierzające do poprawy żywienia i aktywności fizycznej dzieci i młodzieży w szkołach.

   ˝Narodowy Program Zapobiegania Nadwadze i Otyłości oraz Przewlekłym Chorobom Niezakaźnym poprzez Poprawę Żywienia i Aktywności Fizycznej˝, został zgłoszony do finansowania z budżetu Ministra Zdrowia od roku 2007. Na realizację Programu, w budżecie Ministra Zdrowia zostały zaplanowane na rok 2007 środki finansowe w wysokości 5 400 000 zł. Na uwagę zasługuje fakt, że Program częściowo już jest realizowany, bowiem w ramach zadania pn. Prewencja pierwotna ˝Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych˝, w roku 2006 finansowane są następujące zadania:

   - przygotowanie wstępnego raportu na podstawie istniejących badań o stanie odżywiania i otyłości w Polsce wg województw;

   - przygotowanie diagnozy dotyczącej stanu odżywiania i żywieniowych czynników ryzyka nadwagi oraz przewlekłych chorób niezakaźnych w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem uwarunkowań demograficznych i społeczno-ekonomicznych,

   - opracowanie globalnej strategii żywienia, aktywności fizycznej i zdrowia

   Łącznie wysokość finansowania w/w zadań w roku 2006 wynosi 1 mln. zł.

   Odpowiadając na zadane w piśmie pytania nr 3 i 4 dotyczące przedstawienia opinii, czy należy podjąć kroki mające na celu wycofanie szkodliwych produktów żywnościowych z polskich szkół uważam, że jest to problem, który powinien być poddany pod szeroką dyskusję wszystkich zainteresowanych gremiów, jako ewentualne działanie wspomagające w realizacji celów określonych w przedstawionych powyżej Narodowych Programach.

   Kończąc, wyrażam przekonanie, że poprawę sposobu żywienia ludności i jakości zdrowotnej żywności oraz zmniejszenie występowania otyłości u dzieci i młodzieży można uzyskać przede wszystkim poprzez realizację celów określonych w przedstawionych powyżej Narodowych Programach.

   Podsekretarz stanu

   Andrzej Wojtyła

   Warszawa, dnia 13 lipca 2006 r.