Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 3886

w sprawie zmiany zasad wypłaty unijnych rent strukturalnych

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na Pana pismo z dnia 2 sierpnia 2006 r., znak: SPS-023-3886/06, przy którym przekazana została interpelacja posła Wojciecha Wilka w sprawie zmiany zasad przyznawania rent strukturalnych, uprzejmie wyjaśniam, co następuje.

   W ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 jednym z działań, które będą realizowane, są renty strukturalne. Podstawowe założenia, jak również zakres i cele działań PROW 2007-2013, zostały określone w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W budżecie PROW na lata 2007-2013, według wstępnej alokacji, na działanie: renty strukturalne przyznano 787 600 000 EUR, w tym 590 700 000 EUR z funduszu EFRROW. Liczba rent strukturalnych przyznawanych w nowym okresie będzie ograniczona wielkością tej kwoty.

   Celem tego działania ma być znacząca poprawa struktury agrarnej kraju oraz przyspieszenie procesu wymiany pokoleniowej wśród osób prowadzących gospodarstwa rolne, a także poprawa rentowności i konkurencyjności gospodarstw poprzez przejmowanie gospodarstw przez osoby dobrze przygotowane do zawodu rolnika.

   W nowym okresie programowania zmiany dotyczyć będą przede wszystkim poziomu wsparcia w ramach działania oraz kryteriów dostępu do działania.

   Pomoc finansowa w ramach tego działania ma formę płatności wieloletniej, wypłacanej co miesiąc, maksymalnie do osiągnięcia przez beneficjenta 65. roku życia. Zakłada się, że wysokość renty strukturalnej będzie wynosiła 150% kwoty najniższej emerytury. Renta może być zwiększona o 100% kwoty najniższej emerytury poprzez dodatek na małżonka. W sumie wysokość renty strukturalnej nie może przekroczyć 250% kwoty najniższej emerytury.

   W nowym okresie programowania do złożenia wniosku uprawniony będzie producent rolny, który posiada gospodarstwo rolne o powierzchni co najmniej 3 ha użytków rolnych, albo 1 ha użytków rolnych w woj. małopolskim, podkarpackim, śląskim i świętokrzyskim oraz który przekaże posiadane gospodarstwo:

   - w przypadku przekazania gospodarstwa na powiększenie innego gospodarstwa (nie licząc działki, którą producent rolny może sobie pozostawić), powierzchnia gospodarstwa po powiększeniu nie może być mniejsza niż średnia powierzchnia gospodarstwa w województwie;

   - w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego na rzecz następcy gospodarstwo musi być przekazane w całości temu następcy w sposób trwały.

   Nowością jest konieczność przedstawienia przez następcę planu rozwoju przejmowanego gospodarstwa.

   Odnosząc się do zmian zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 135, poz. 951), pragnę poinformować, że przyjmowanie wniosków o rentę strukturalną na zasadach określonych na lata 2004-2006 zostało już zakończone, ze względu na osiągnięcie planowanej liczby beneficjentów tego działania, tj. 52 400 osób. Kontynuowanie przyjmowania wniosków skutkowałoby nadmiernym obciążeniem budżetu nowego programu na lata 2007-2013, a w konsekwencji spowodowałoby wystąpienie braku wystarczających środków na nowe renty strukturalne.

   Odpowiadając na pytania:

   Ad 1. Rolnicy przekazujący gospodarstwa w zamian za rentę strukturalną w latach 2004-2006 przekazali na dzień 4 sierpnia 2006 r. 368 684,68 ha użytków rolnych, w tym 193 266,59 ha użytków rolnych na powiększenie innego gospodarstwa, co stanowi 52,4%. Pozostałe cele przekazania były następujące: 47,5% przejęcie w całości przez następcę i 0,1% na pozostałe cele, tj. na Skarb Państwa, na cele związane z ochroną środowiska i na zalesienia. W 92,2% powierzchnia przekazanych użytków rolnych została przejęta przez rolników w wieku poniżej 40 lat. Tak więc założone cele tego działania na lata 2004-2006, tj.: poprawa struktury gospodarstw rolnych lub ich produktywności; zapewnienie dochodu rolnikom, którzy zrezygnują z prowadzenia działalności rolniczej w wieku przedemerytalnym; przyspieszenie wymiany pokoleń, zostały zrealizowane.

   Ad 2. Zaproponowana w PROW na lata 2007-2013 wysokość renty strukturalnej jest pochodną wysokości środków przyznanych przez Unię Europejską w ramach wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW) i jest kompromisem, który wynika z wyboru pomiędzy bardzo małą liczbą beneficjentów otrzymujących wysokie renty strukturalne a większą liczbą beneficjentów otrzymujących niższe świadczenia. Ponieważ Ministerstwo otrzymało wiele krytycznych uwag na temat wysokości rent strukturalnych w ramach PROW 2004-2006, jako niesprawiedliwie wysokich w porównaniu z innymi świadczeniami przyznawanymi rolnikom, wysokość nowej renty została obniżona do kwoty przybliżonej do średniego świadczenia emerytalno-rentowego przyznawanego rolnikom w ramach systemu ubezpieczeń społecznych. Szacuje się, że liczba beneficjantów w latach 2007-2013 wyniesie 50,4 tys., czyli 7200 rocznie.

   Ad 3 i 4. Wybrano 4 województwa, które mają najniższą średnią wojewódzką, w których występuje największe rozdrobnienie gospodarstw indywidualnych o powierzchni powyżej 1 ha użytków rolnych, a jednocześnie wprowadzono zasadę, że w przypadku przekazania gospodarstwa na powiększenie innego gospodarstwa (nie licząc działki, którą producent rolny może sobie pozostawić), powierzchnia gospodarstwa po powiększeniu nie może być mniejsza niż średnia powierzchnia gospodarstwa w województwie - co powinno wpłynąć na poprawę struktury agrarnej.

   Sekretarz stanu

   Marek Zagórski

   Warszawa, dnia 25 sierpnia 2006 r.